De kwetsbare ouderen &
De overdracht van de
kwetsbare ouderen.
0
,VOORWOORD:
Leereenheid 5 staat in het teken van coördinatie en continuïteit, met specifieke focus op kwetsbare
ouderen. Het is belangrijk om extra aandacht te besteden aan deze doelgroep. Volgens de schattingen
van het CBS zal in 2030 bijna 4,3 miljoen mensen 65 jaar of ouder zijn, wat neerkomt op 25,9% van
de bevolking. Ouderen willen graag zo lang mogelijk zelfstandig zijn en in hun eigen huis blijven
wonen. Ook het beleid van de overheid is erop gericht ouderen zelfredzaam te houden en stimuleert
voorzieningen op het gebied van zorg en wonen.
Naarmate mensen ouder worden, ondervinden ze echter vaak uitdagingen in hun dagelijks leven, zoals
problemen met wassen, aankleden en boodschappen doen. Deze beperkingen hebben directe gevolgen
voor hun levenskwaliteit, leiden tot meer zorgbehoeften en kunnen negatieve effecten hebben op hun
gezondheid. Het tijdig herkennen van ouderen die een verhoogd risico lopen op achteruitgang in hun
dagelijkse functioneren is daarom van groot belang. Als gezondheidsbevorderaar kan hier
ondersteuning in gegeven worden.
Vooral zorgverleners in de eerste lijn, zoals verpleegkundigen en huisartsen, spelen hierin een
belangrijke rol. Als samenwerkingspartner deel je de observaties en inzichten met elkaar om deze
ouderen vroegtijdig te herkennen en vervolgens passende interventies inzetten om achteruitgang te
voorkomen of te verminderen. Er is echter nog veel ruimte voor verbetering als het gaat om het tijdig
herkennen van risico's met betrekking tot functionele achteruitgang bij ouderen. Het is daarom als
reflectieve professioneel belangrijk je kennis en deskundigheid actueel te houden.
Daarnaast is de opnameduur van zorgvragers in het ziekenhuis aanzienlijk afgenomen. Het herstel
vindt vaak plaats bij de zorgvrager thuis of in een verpleeg- of verzorgingshuis. De thuiszorg is een
verlengstuk van de ziekenhuiszorg, in de CanMedsrol rol zorgverlener en het is van belang dat er een
goede begeleiding is vanuit het ziekenhuis ,van opname tot ontslag. In de rol van organisator is het
weer belangrijk dat de zorg goed gecoördineerd word, en daarbij hoort een goede overdracht en
behoud van continuïteit van zorg.
Dit verslag richt zich op dit belangrijke thema en onderzoekt manieren waarop zorgverleners in de
eerste lijn kunnen bijdragen aan het welzijn van kwetsbare ouderen, met als hoofddoel het tijdig
herkennen van kwetsbare ouderen en het inzetten van de juiste interventies. Ook wordt het belang van
goede communicatie en overdracht benadrukt. Hierbij is het belangrijk dat je de rol van communicator
goed samenwerkt met de verschillende disciplines, en daarbij van belang de zorgvrager goed te
informeren.
1
,Inhoudsopgave:
Inleiding:.............................................................................................................................................2
De kwetsbare ouderen:..........................................................................................................................3
De overdracht van de kwetsbare ouderen:.............................................................................................3
Hoofdstuk 1: De Kwetsbare ouderen..................................................................................................3
Wanneer spreken we van een kwetsbare oudere zorgvrager:................................................................3
Vier gebieden van kwetsbaarheid vanuit het RIVM:...........................................................................4
Welke factoren beïnvloeden de kwetsbare oudere zorgvrager:.............................................................5
Beschermen tegen kwetsbaarheid:....................................................................................................5
Vroegtijdige signalering:.....................................................................................................................6
Beschrijf de gezondheid en de levensgeschiedenis van 2 kwetsbare oudere zorgvragers:.................6
Vier domeinen (Omaha-anamnese) 1 : Meneer, mantelzorg aanwezig.(12-10-2023)........................7
Vier domeinen (Omaha-anamnese) 2 : Mevrouw, mantelzorg aanwezig.(12-10-2023)......................8
Opgestelde PESDIE:.............................................................................................................................9
Aanbeveling tot inzetten van een zorginnovatie:..............................................................................10
Presentie over 2 gekozen zorgvragers...............................................................................................11
Hoofdstuk 2: De overdracht van de kwetsbare ouderen...................................................................12
Het VMS (veiligheidsmanagementsysteem) toepassen en betrekken bij het opstellen of aanpassen
zorgplan:...........................................................................................................................................14
Wordt de Continuïteit van zorg gewaarborgd?:................................................................................15
Toelichting in de klas, feedback en leerpunten:....................................................................................15
Reflectieverslag STARR:.....................................................................................................................16
Taak:.................................................................................................................................................17
Actie/activiteiten:.............................................................................................................................18
Resultaat:..........................................................................................................................................18
Reflectie:...........................................................................................................................................19
Nawoord:..........................................................................................................................................19
Planning:...............................................................................................................................................20
Bronvermelding:...................................................................................................................................23
Bijlage 1; Beoordelingsformulieren.......................................................................................................26
Bijlage 2; Screeningsbundel Kwetsbare ouderen..................................................................................29
Bijlage 3; Interventies valpreventie.......................................................................................................30
Bijlage 4; Verpleegkundige intervensies bij Delirium............................................................................31
Bijlage 5; Veiligheidskaart kwetsbare ouderen.................................................................................32
Bijlage 6; Anamnese volgens Gordon...............................................................................................33
Inleiding:
Deze integrale opdracht bestaat uit twee onderdelen.
2
, De kwetsbare ouderen:
Kwetsbare ouderen zijn oudere mensen die een verhoogd risico lopen op gezondheidsproblemen en
afhankelijkheid. Dit risico kan worden beïnvloed door leeftijd, gezondheidstoestand, functionele
beperkingen, sociaal isolement, beperkte financiële middelen en het gebruik van meerdere medicijnen.
Het begrip benadrukt de noodzaak van specifieke zorg en ondersteuning om hun welzijn te
waarborgen en te verbeteren.
Opdracht 1 :
Voor deze opdracht worden twee zorgvragers geselecteerd die als kwetsbaar worden beschouwd. Er
wordt onderzoek verricht naar de factoren die van invloed zijn op de kwetsbaarheid van deze ouderen.
Vervolgens wordt gekeken naar mogelijke maatregelen en interventies om hun kwetsbaarheid te
verminderen. Deze informatie zal vervolgens gedeeld gaan worden op de afdeling.
Tijdens het maken van deze opdracht hoop ik antwoorden te vinden op de volgende vragen: Welke
protocollen en maatregelen hanteert de organisatie met betrekking tot kwetsbare ouderen, en wat is er
nodig om tijdig signaleren en screenings van kwetsbare ouderen met een verhoogd risico op
gezondheidsproblemen uit te voeren?
De overdracht van de kwetsbare ouderen:
In deze leereenheid maken we kennis met verschillende afdelingen in het ziekenhuis en de rol van de
verpleegkundige bij postoperatieve zorg, wat inhoudt dat de zorg wordt voortgezet na een operatie,
onderzoek of behandeling.
Als verpleegkundige kun je zorg verlenen in een ziekenhuis. Dit kan bijvoorbeeld op een
verpleegafdeling, een gespecialiseerde afdeling, een dagbehandeling of een afdeling voor acute
klinische zorg zijn. Het is van groot belang dat de benodigde klinische zorg en ondersteuning wordt
geboden, vooral in het kader van operaties, onderzoeken of behandelingen.
De rol van een verpleegkundige omvat onder andere het coördineren van de zorgverlening. Wanneer
een zorgvrager het ziekenhuis verlaat, zorgt de verpleegkundige voor een soepele overgang naar
bijvoorbeeld een andere afdeling, instelling of thuissituatie. Hierin speelt de verpleegkundige een
belangrijke rol bij het waarborgen van de continuïteit van zorg.
Opdracht 2:
In deze opdracht wordt een overdrachtsformulier vanuit het ziekenhuis beoordeeld. Hierbij wordt
kritisch gekeken naar de volledigheid van de verstrekte informatie over de zorgvrager, om te
beoordelen of de informatie voldoende is ,voor het opstellen of wijzigen van het zorgplan, waarbij de
VMS-protocollen worden betrokken. Daarnaast wordt er een vergelijking gemaakt tussen de
overdrachtsformulieren van onze eigen instelling en die van het ziekenhuis, met als doel de verschillen
en overeenkomsten vast te stellen en aanbevelingen of suggesties te formuleren.
Bij deze opdracht hoop ik te leren welke vormen van overdracht in de instelling worden gebruikt en
toegepast, en welke informatie van belang is om een goed geformuleerd zorgplan te maken of aan te
passen.
Hoofdstuk 1: De Kwetsbare ouderen.
Wanneer spreken we van een kwetsbare oudere zorgvrager:
Het begrip kwetsbaarheid wordt gebruikt om de aanwezigheid van risico's aan te duiden. Het betekent
niet dat er sprake is van een ziekte, maar eerder dat er een combinatie van risicofactoren bestaat.
Binnen het kader van het VMS (VMS Veiligheidsprogramma) worden ouderen als kwetsbaar
beschreven wanneer zij een verhoogd risico lopen op gezondheids- en welzijnsproblemen. Dit
3
De overdracht van de
kwetsbare ouderen.
0
,VOORWOORD:
Leereenheid 5 staat in het teken van coördinatie en continuïteit, met specifieke focus op kwetsbare
ouderen. Het is belangrijk om extra aandacht te besteden aan deze doelgroep. Volgens de schattingen
van het CBS zal in 2030 bijna 4,3 miljoen mensen 65 jaar of ouder zijn, wat neerkomt op 25,9% van
de bevolking. Ouderen willen graag zo lang mogelijk zelfstandig zijn en in hun eigen huis blijven
wonen. Ook het beleid van de overheid is erop gericht ouderen zelfredzaam te houden en stimuleert
voorzieningen op het gebied van zorg en wonen.
Naarmate mensen ouder worden, ondervinden ze echter vaak uitdagingen in hun dagelijks leven, zoals
problemen met wassen, aankleden en boodschappen doen. Deze beperkingen hebben directe gevolgen
voor hun levenskwaliteit, leiden tot meer zorgbehoeften en kunnen negatieve effecten hebben op hun
gezondheid. Het tijdig herkennen van ouderen die een verhoogd risico lopen op achteruitgang in hun
dagelijkse functioneren is daarom van groot belang. Als gezondheidsbevorderaar kan hier
ondersteuning in gegeven worden.
Vooral zorgverleners in de eerste lijn, zoals verpleegkundigen en huisartsen, spelen hierin een
belangrijke rol. Als samenwerkingspartner deel je de observaties en inzichten met elkaar om deze
ouderen vroegtijdig te herkennen en vervolgens passende interventies inzetten om achteruitgang te
voorkomen of te verminderen. Er is echter nog veel ruimte voor verbetering als het gaat om het tijdig
herkennen van risico's met betrekking tot functionele achteruitgang bij ouderen. Het is daarom als
reflectieve professioneel belangrijk je kennis en deskundigheid actueel te houden.
Daarnaast is de opnameduur van zorgvragers in het ziekenhuis aanzienlijk afgenomen. Het herstel
vindt vaak plaats bij de zorgvrager thuis of in een verpleeg- of verzorgingshuis. De thuiszorg is een
verlengstuk van de ziekenhuiszorg, in de CanMedsrol rol zorgverlener en het is van belang dat er een
goede begeleiding is vanuit het ziekenhuis ,van opname tot ontslag. In de rol van organisator is het
weer belangrijk dat de zorg goed gecoördineerd word, en daarbij hoort een goede overdracht en
behoud van continuïteit van zorg.
Dit verslag richt zich op dit belangrijke thema en onderzoekt manieren waarop zorgverleners in de
eerste lijn kunnen bijdragen aan het welzijn van kwetsbare ouderen, met als hoofddoel het tijdig
herkennen van kwetsbare ouderen en het inzetten van de juiste interventies. Ook wordt het belang van
goede communicatie en overdracht benadrukt. Hierbij is het belangrijk dat je de rol van communicator
goed samenwerkt met de verschillende disciplines, en daarbij van belang de zorgvrager goed te
informeren.
1
,Inhoudsopgave:
Inleiding:.............................................................................................................................................2
De kwetsbare ouderen:..........................................................................................................................3
De overdracht van de kwetsbare ouderen:.............................................................................................3
Hoofdstuk 1: De Kwetsbare ouderen..................................................................................................3
Wanneer spreken we van een kwetsbare oudere zorgvrager:................................................................3
Vier gebieden van kwetsbaarheid vanuit het RIVM:...........................................................................4
Welke factoren beïnvloeden de kwetsbare oudere zorgvrager:.............................................................5
Beschermen tegen kwetsbaarheid:....................................................................................................5
Vroegtijdige signalering:.....................................................................................................................6
Beschrijf de gezondheid en de levensgeschiedenis van 2 kwetsbare oudere zorgvragers:.................6
Vier domeinen (Omaha-anamnese) 1 : Meneer, mantelzorg aanwezig.(12-10-2023)........................7
Vier domeinen (Omaha-anamnese) 2 : Mevrouw, mantelzorg aanwezig.(12-10-2023)......................8
Opgestelde PESDIE:.............................................................................................................................9
Aanbeveling tot inzetten van een zorginnovatie:..............................................................................10
Presentie over 2 gekozen zorgvragers...............................................................................................11
Hoofdstuk 2: De overdracht van de kwetsbare ouderen...................................................................12
Het VMS (veiligheidsmanagementsysteem) toepassen en betrekken bij het opstellen of aanpassen
zorgplan:...........................................................................................................................................14
Wordt de Continuïteit van zorg gewaarborgd?:................................................................................15
Toelichting in de klas, feedback en leerpunten:....................................................................................15
Reflectieverslag STARR:.....................................................................................................................16
Taak:.................................................................................................................................................17
Actie/activiteiten:.............................................................................................................................18
Resultaat:..........................................................................................................................................18
Reflectie:...........................................................................................................................................19
Nawoord:..........................................................................................................................................19
Planning:...............................................................................................................................................20
Bronvermelding:...................................................................................................................................23
Bijlage 1; Beoordelingsformulieren.......................................................................................................26
Bijlage 2; Screeningsbundel Kwetsbare ouderen..................................................................................29
Bijlage 3; Interventies valpreventie.......................................................................................................30
Bijlage 4; Verpleegkundige intervensies bij Delirium............................................................................31
Bijlage 5; Veiligheidskaart kwetsbare ouderen.................................................................................32
Bijlage 6; Anamnese volgens Gordon...............................................................................................33
Inleiding:
Deze integrale opdracht bestaat uit twee onderdelen.
2
, De kwetsbare ouderen:
Kwetsbare ouderen zijn oudere mensen die een verhoogd risico lopen op gezondheidsproblemen en
afhankelijkheid. Dit risico kan worden beïnvloed door leeftijd, gezondheidstoestand, functionele
beperkingen, sociaal isolement, beperkte financiële middelen en het gebruik van meerdere medicijnen.
Het begrip benadrukt de noodzaak van specifieke zorg en ondersteuning om hun welzijn te
waarborgen en te verbeteren.
Opdracht 1 :
Voor deze opdracht worden twee zorgvragers geselecteerd die als kwetsbaar worden beschouwd. Er
wordt onderzoek verricht naar de factoren die van invloed zijn op de kwetsbaarheid van deze ouderen.
Vervolgens wordt gekeken naar mogelijke maatregelen en interventies om hun kwetsbaarheid te
verminderen. Deze informatie zal vervolgens gedeeld gaan worden op de afdeling.
Tijdens het maken van deze opdracht hoop ik antwoorden te vinden op de volgende vragen: Welke
protocollen en maatregelen hanteert de organisatie met betrekking tot kwetsbare ouderen, en wat is er
nodig om tijdig signaleren en screenings van kwetsbare ouderen met een verhoogd risico op
gezondheidsproblemen uit te voeren?
De overdracht van de kwetsbare ouderen:
In deze leereenheid maken we kennis met verschillende afdelingen in het ziekenhuis en de rol van de
verpleegkundige bij postoperatieve zorg, wat inhoudt dat de zorg wordt voortgezet na een operatie,
onderzoek of behandeling.
Als verpleegkundige kun je zorg verlenen in een ziekenhuis. Dit kan bijvoorbeeld op een
verpleegafdeling, een gespecialiseerde afdeling, een dagbehandeling of een afdeling voor acute
klinische zorg zijn. Het is van groot belang dat de benodigde klinische zorg en ondersteuning wordt
geboden, vooral in het kader van operaties, onderzoeken of behandelingen.
De rol van een verpleegkundige omvat onder andere het coördineren van de zorgverlening. Wanneer
een zorgvrager het ziekenhuis verlaat, zorgt de verpleegkundige voor een soepele overgang naar
bijvoorbeeld een andere afdeling, instelling of thuissituatie. Hierin speelt de verpleegkundige een
belangrijke rol bij het waarborgen van de continuïteit van zorg.
Opdracht 2:
In deze opdracht wordt een overdrachtsformulier vanuit het ziekenhuis beoordeeld. Hierbij wordt
kritisch gekeken naar de volledigheid van de verstrekte informatie over de zorgvrager, om te
beoordelen of de informatie voldoende is ,voor het opstellen of wijzigen van het zorgplan, waarbij de
VMS-protocollen worden betrokken. Daarnaast wordt er een vergelijking gemaakt tussen de
overdrachtsformulieren van onze eigen instelling en die van het ziekenhuis, met als doel de verschillen
en overeenkomsten vast te stellen en aanbevelingen of suggesties te formuleren.
Bij deze opdracht hoop ik te leren welke vormen van overdracht in de instelling worden gebruikt en
toegepast, en welke informatie van belang is om een goed geformuleerd zorgplan te maken of aan te
passen.
Hoofdstuk 1: De Kwetsbare ouderen.
Wanneer spreken we van een kwetsbare oudere zorgvrager:
Het begrip kwetsbaarheid wordt gebruikt om de aanwezigheid van risico's aan te duiden. Het betekent
niet dat er sprake is van een ziekte, maar eerder dat er een combinatie van risicofactoren bestaat.
Binnen het kader van het VMS (VMS Veiligheidsprogramma) worden ouderen als kwetsbaar
beschreven wanneer zij een verhoogd risico lopen op gezondheids- en welzijnsproblemen. Dit
3
