Samenvatting aardrijkskunde voor het
havo eindexamen.
Onderdeel A: systeem aarde en natuur van Brazilië
Onderdeel B: globalisering en sociale geografie Brazilië
Onderdeel C: wateroverlast en problemen van Nederlandse steden
Onderdeel D: aardrijkskunde vaardigheden
,Onderwerp A: systeem aarde en de fysische geografie van Brazilië
Hoi!
Dit onderdeel gaat dus over systeem aarde. Je leert hier over endogene krachten (processen die binnen
de aarde werken) en exogene krachten (processen die zich aan de buitenkant van de aarde afspelen).
Deze krachten vormen samen een systeem. Endogene krachten maken bijvoorbeeld een gebergte, dat
door exogene krachten weer wordt afgebroken.
Let op: warmte is de motor achter al deze krachten. De warmte in de aardkern zorgt voor endogene
krachten, de warmte van de zon zorgt voor exogene krachten.
Je leert in dit onderdeel eerst over al deze krachten. Vervolgens ga je kijken hoe deze krachten in
Indonesië uitwerken.
,A1: de opbouw van de aarde
Binnenmantel
Let op:
- Platen bestaan uit stukken lithosfeer
Buitenkern - De lithosfeer drijft op de asthenosfeer
- Stroming in de asthenosfeer zorgt voor
het bewegen van de platen
In examenvragen wordt vaak een
onduidelijke doorsnede van de aarde
getoond. Daarin wordt niet elke laag
apart aangegeven. Het kan zijn dat
Binnenkern
bijvoorbeeld alleen de mantel is
ingetekend zonder deze te verdelen in
een binnen- en buitenmantel.
, A2: plaattektoniek en het ontstaan van plaatbewegingen!
Plaatbewegingen ontstaan
Wat zijn platen (of: schollen)? Wat is plaattektoniek?
door convectiestromen:
De lithosfeer is verdeeld in Plaattektoniek = het groeien Convectiestromen zijn
verschillende stukken, die we van de oceaan + het stromingen vloeibaar
platen noemen! verschuiven van de gesteente in de asthenosfeer!
continenten.
Let op: een plaat kan bestaan Deze stroming ontstaat
uit een oceanisch- én
doordat warm gesteente van
continentaal stuk! In de plaattektoniek zit een
grotere diepte opstijgt. Als dit
evenwicht:
gesteente afkoelt daalt het
weer!
In de platen zit beweging!
Lithosfeer wordt op de ene
plek gemaakt (bij divergente
breuken), maar verdwijnt
weer op andere plekken (bij
convergente zones).
Er bestaan zeer oude stukken
continent (ouder dan 500
miljoen jaar) die nog niet door
platentektoniek zijn
aangetast. Deze stukken Hierboven zie je convectiestromen in de asthenosfeer
Op het bovenstaande kaartje zijn de grote continent noemen we die de platen in beweging brengen.
platen ingetekend waaruit de lithosfeer schilden.
bestaat! Er bestaan ook nog kleinere
platen (microplaten). Die zijn hierboven
niet ingetekend.
havo eindexamen.
Onderdeel A: systeem aarde en natuur van Brazilië
Onderdeel B: globalisering en sociale geografie Brazilië
Onderdeel C: wateroverlast en problemen van Nederlandse steden
Onderdeel D: aardrijkskunde vaardigheden
,Onderwerp A: systeem aarde en de fysische geografie van Brazilië
Hoi!
Dit onderdeel gaat dus over systeem aarde. Je leert hier over endogene krachten (processen die binnen
de aarde werken) en exogene krachten (processen die zich aan de buitenkant van de aarde afspelen).
Deze krachten vormen samen een systeem. Endogene krachten maken bijvoorbeeld een gebergte, dat
door exogene krachten weer wordt afgebroken.
Let op: warmte is de motor achter al deze krachten. De warmte in de aardkern zorgt voor endogene
krachten, de warmte van de zon zorgt voor exogene krachten.
Je leert in dit onderdeel eerst over al deze krachten. Vervolgens ga je kijken hoe deze krachten in
Indonesië uitwerken.
,A1: de opbouw van de aarde
Binnenmantel
Let op:
- Platen bestaan uit stukken lithosfeer
Buitenkern - De lithosfeer drijft op de asthenosfeer
- Stroming in de asthenosfeer zorgt voor
het bewegen van de platen
In examenvragen wordt vaak een
onduidelijke doorsnede van de aarde
getoond. Daarin wordt niet elke laag
apart aangegeven. Het kan zijn dat
Binnenkern
bijvoorbeeld alleen de mantel is
ingetekend zonder deze te verdelen in
een binnen- en buitenmantel.
, A2: plaattektoniek en het ontstaan van plaatbewegingen!
Plaatbewegingen ontstaan
Wat zijn platen (of: schollen)? Wat is plaattektoniek?
door convectiestromen:
De lithosfeer is verdeeld in Plaattektoniek = het groeien Convectiestromen zijn
verschillende stukken, die we van de oceaan + het stromingen vloeibaar
platen noemen! verschuiven van de gesteente in de asthenosfeer!
continenten.
Let op: een plaat kan bestaan Deze stroming ontstaat
uit een oceanisch- én
doordat warm gesteente van
continentaal stuk! In de plaattektoniek zit een
grotere diepte opstijgt. Als dit
evenwicht:
gesteente afkoelt daalt het
weer!
In de platen zit beweging!
Lithosfeer wordt op de ene
plek gemaakt (bij divergente
breuken), maar verdwijnt
weer op andere plekken (bij
convergente zones).
Er bestaan zeer oude stukken
continent (ouder dan 500
miljoen jaar) die nog niet door
platentektoniek zijn
aangetast. Deze stukken Hierboven zie je convectiestromen in de asthenosfeer
Op het bovenstaande kaartje zijn de grote continent noemen we die de platen in beweging brengen.
platen ingetekend waaruit de lithosfeer schilden.
bestaat! Er bestaan ook nog kleinere
platen (microplaten). Die zijn hierboven
niet ingetekend.
