Kinderwens 2
ENDOCRINOLOGIE
HYPOFYSE
,Hypopituïtarisme
- Definitie
o Gedeeltelijk of velledig functieverlies van de voorkwab
- Etiologie
o Centrale oorzaak
• Probleem aansturing vanuit hypothalamus
o Lokale oorzaak
• Congenitaal, peri/postpartale ischemie (syndroom van Sheehan),
tumor, bloeding, infectie, aneurysma, chirurgie of radiotherapie
- Presentatie
o Afhankelijk van welke hormonen betrokken zijn
GH deficiëntie
- Vermoeidheid, spierzwakte, verminderde interesse, …
LH en FSH deficiëntie
- Opvliegers, amenorrree, verminderd schaamhaar, erectiele dysfunctie,
moeilijkheid met borstvoeding, …
TSH deficiëntie
- Vermoeidheid, gewichtstoename, droge huid, constipatie, koude gevoel, …
ACTH deficiëntie
- Vermoeidheid, lage BD, nausea, overgeven, verwarring, …
ADH deficiëntie (diabetes insipidus)
- Polydipsie, polyurie, Na en K afwijkingen, …
Prolactine deficiëntie: moeilijkheid met borstvoeding te geven
- Diagnose
o Labowaarden van hormonen van hypofyse en perifere klieren
o Beelvorming (MRI of CT)
- Behandeling
o Oorzakelijke behandeling
• Tumor (chirurgische verwijdering, medicatie, radiotherapie)
• Substitutie van hormonen
Acromegalie
, - Definitie
o Overmatige groei van weefsels als gevolg van te hoge productie
groeihormoon
- Etiologie
o Overmatige stimulatie
o Iatrogene oorzaak (medicatie)
o Tumorale oorzaak (hypofyse
adenoom)
- Symptomen afbeelding
- Diagnose
o Bloedonderzoek
o CT of MRI
- Behandeling
o Chirurgische ingreep
o Radiotherapie
Prolactinoom
= benigne tumor van de hypofyse
- Symptomen
o Door hyperprolactinemie
• Galactoree = melkafgifte bij
mannen of vrouwen die niet
zogen
• Amenorree = verminderd
libido, erectiele dysfunctie,
impotentie
o Door massa effect
• Hoofdpijn, visusstoornis, uitval craniale zenuw, hypopituïtarmisme
- Diagnose
o Bloedonderzoek
o CT of MRI
- Behandeling
o Chirurgische ingreep
o radiotherapie
SCHILKLIER
, Hyperthyreoïdie
- Definitie
o Te hoge aanwezigheid schildklierhormoon
- Etiologie
o ziekte van Graves-Basedow (70-80%)
• = auto-immune ziekte
• gaat vaak gepaard met oftalmopathie
o toxische multinodulaire struma (10-15%)
• groot aantal knobbeltjes
o thyreoïditis
• hyper gevolgd door hypo
• post partum of na virale infectie
o toxisch adenoom
• knobbeltje dat autonoom schildklierhormoon produceert iatrogeen
• foutieve inname L-thyroxine, amiodarone, contrastvloeistof met
jodium
- Diagnose
o Bloedonderzoek
• TSH en vrij T4 en T3
o Echografie of CT scan
o FNAC (fine needle aspiration cytology)
• Aspiratie en cytologisch onderzoek cellen of vocht
o Schildklierscintigrafie
• Inspuiting kleine hoeveelheid radioactief jodium
- Behandeling
o Afhankelijk van de oorzaak
o Medicatie
• Onderdrukking schildklierwerking
o Radioactief jodium
o Chirurgie
• Volledig of gedeeltelijk wegnemen schildklier
Hypothyreoïdie
- Definitie
o Te geringe aanwezigheid schilklierhormoon
- Etiologie
o thyroïditis van Hashimoto (meest voorkomend)
• = auto-immuun
o thyreoïditis
• hyper gevolgd door hypo
• post partum (tot 1 jaar na) of na virale
infectie
o iatrogeen
• (over)behandeling van hyperthyroïdie
o chronisch gebrek aan jodium in de voeding
• vaak in lower and middle income
countries
- diagnose
o bloedonderzoek
• TSH, en vrij T4, en T3
- Behandeling
o Afhankelijk van de oorzaak
o Substitutie van het ontbrekende schildklierhormoon T4
• Doorgaans levenslang
Schildkliercarcinoom
- Definitie
o Kwaadaardige tumor uitgaande van de schilklier
ENDOCRINOLOGIE
HYPOFYSE
,Hypopituïtarisme
- Definitie
o Gedeeltelijk of velledig functieverlies van de voorkwab
- Etiologie
o Centrale oorzaak
• Probleem aansturing vanuit hypothalamus
o Lokale oorzaak
• Congenitaal, peri/postpartale ischemie (syndroom van Sheehan),
tumor, bloeding, infectie, aneurysma, chirurgie of radiotherapie
- Presentatie
o Afhankelijk van welke hormonen betrokken zijn
GH deficiëntie
- Vermoeidheid, spierzwakte, verminderde interesse, …
LH en FSH deficiëntie
- Opvliegers, amenorrree, verminderd schaamhaar, erectiele dysfunctie,
moeilijkheid met borstvoeding, …
TSH deficiëntie
- Vermoeidheid, gewichtstoename, droge huid, constipatie, koude gevoel, …
ACTH deficiëntie
- Vermoeidheid, lage BD, nausea, overgeven, verwarring, …
ADH deficiëntie (diabetes insipidus)
- Polydipsie, polyurie, Na en K afwijkingen, …
Prolactine deficiëntie: moeilijkheid met borstvoeding te geven
- Diagnose
o Labowaarden van hormonen van hypofyse en perifere klieren
o Beelvorming (MRI of CT)
- Behandeling
o Oorzakelijke behandeling
• Tumor (chirurgische verwijdering, medicatie, radiotherapie)
• Substitutie van hormonen
Acromegalie
, - Definitie
o Overmatige groei van weefsels als gevolg van te hoge productie
groeihormoon
- Etiologie
o Overmatige stimulatie
o Iatrogene oorzaak (medicatie)
o Tumorale oorzaak (hypofyse
adenoom)
- Symptomen afbeelding
- Diagnose
o Bloedonderzoek
o CT of MRI
- Behandeling
o Chirurgische ingreep
o Radiotherapie
Prolactinoom
= benigne tumor van de hypofyse
- Symptomen
o Door hyperprolactinemie
• Galactoree = melkafgifte bij
mannen of vrouwen die niet
zogen
• Amenorree = verminderd
libido, erectiele dysfunctie,
impotentie
o Door massa effect
• Hoofdpijn, visusstoornis, uitval craniale zenuw, hypopituïtarmisme
- Diagnose
o Bloedonderzoek
o CT of MRI
- Behandeling
o Chirurgische ingreep
o radiotherapie
SCHILKLIER
, Hyperthyreoïdie
- Definitie
o Te hoge aanwezigheid schildklierhormoon
- Etiologie
o ziekte van Graves-Basedow (70-80%)
• = auto-immune ziekte
• gaat vaak gepaard met oftalmopathie
o toxische multinodulaire struma (10-15%)
• groot aantal knobbeltjes
o thyreoïditis
• hyper gevolgd door hypo
• post partum of na virale infectie
o toxisch adenoom
• knobbeltje dat autonoom schildklierhormoon produceert iatrogeen
• foutieve inname L-thyroxine, amiodarone, contrastvloeistof met
jodium
- Diagnose
o Bloedonderzoek
• TSH en vrij T4 en T3
o Echografie of CT scan
o FNAC (fine needle aspiration cytology)
• Aspiratie en cytologisch onderzoek cellen of vocht
o Schildklierscintigrafie
• Inspuiting kleine hoeveelheid radioactief jodium
- Behandeling
o Afhankelijk van de oorzaak
o Medicatie
• Onderdrukking schildklierwerking
o Radioactief jodium
o Chirurgie
• Volledig of gedeeltelijk wegnemen schildklier
Hypothyreoïdie
- Definitie
o Te geringe aanwezigheid schilklierhormoon
- Etiologie
o thyroïditis van Hashimoto (meest voorkomend)
• = auto-immuun
o thyreoïditis
• hyper gevolgd door hypo
• post partum (tot 1 jaar na) of na virale
infectie
o iatrogeen
• (over)behandeling van hyperthyroïdie
o chronisch gebrek aan jodium in de voeding
• vaak in lower and middle income
countries
- diagnose
o bloedonderzoek
• TSH, en vrij T4, en T3
- Behandeling
o Afhankelijk van de oorzaak
o Substitutie van het ontbrekende schildklierhormoon T4
• Doorgaans levenslang
Schildkliercarcinoom
- Definitie
o Kwaadaardige tumor uitgaande van de schilklier
