Julia Storteboom
8 mei 2024
IMPLEMENTATIE VERRIJKINGSSTOF
VOOR HOOGBEGAAFDE LEERLINGEN
Verrijkend onderwijs
,Colofon
Titel Implementatie verrijkingsstof voor hoogbegaafde leerlingen
Ondertitel Verrijkend onderwijs: Het integreren van uitdagende leerstof voor hoogbegaafde
leerlingen
Auteur: Julia Storteboom
Christelijke Hogeschool Ede
Opdrachtgevers: Christelijke Hogeschool Ede
Oude Kerkweg 100
6717 JS Ede
Plaats: Ede
Datum: 27 mei 2024
Begeleider: Ronald de Graaf
Aantal woorden: 7.588 ( excl. )
1|P a g i n a
,VOORWOORD
Voor u ligt de bachelor scriptie ‘Implementatie verrijkingsstof voor hoogbegaafde leerlingen’. Deze scriptie is
geschreven om te voldoen aan de afstudeereisen van de opleiding Leraar Basisonderwijs aan de Christelijke
Hogeschool te Ede. Maar ook om tegemoet te komen aan de probleemstelling van de Prins Bernhardschool te
Garderen, van waaruit deze scriptie is geschreven. Vanaf februari 2024 tot mei 2024 ben ik bezig geweest met
het onderzoeken en schrijven van mijn scriptie.
Het afstuderen is voor mij een leerzaam proces geweest. In vorige onderzoeken en opdrachten heb ik gemerkt
dat ik iets snel te groot maak en te breed onderzoek doe. Bij dit afstudeeronderzoek heb ik mezelf echt geleerd
om te blijven kaderen, zodat er niet wordt uitgeweken en het onderzoek dicht bij de hoofdvraag blijft. Dit
onderzoek heeft mij persoonlijk, maar ook professioneel veel dingen geleerd.
Het afronden van mijn studie en daarbij het schrijven van mijn scriptie, was niet mogelijk geweest zonder de
hulp van meerdere mensen. En daarom wil ik mijn scriptiebegeleider op de CHE, R. de Graaf, bedanken voor de
goede en prettige begeleiding en ondersteuning gedurende het hele proces. Ook wil ik de leerkrachten van de
Prins Bernhardschool te Garderen bedanken, voor het delen van de persoonlijke ervaringen en uitdagingen. En
ook in het bijzonder de intern begeleider van de basisschool, E. Verdouw, voor het meedenken gedurende het
proces. Tot slot wil ik K. Cuperus, intern begeleider van de Paasbergschool te Ede, bedanken voor het interview
dat zij heeft gegeven. Hierdoor kon ik een duidelijke conclusie formuleren, doordat theorie en praktijk met
elkaar vergeleken konden worden.
Ik wens u veel plezier met het lezen van deze scriptie!
Julia Storteboom
Garderen, mei 2024
2|P a g i n a
, SAMENVATTING
Dit onderzoek richt zich op het implementeren van verrijkingsmateriaal voor hoogbegaafden in het
basisonderwijs. De onderzoeksvraag is hoe leerkrachten verrijkingsmaterialen kunnen integreren in reguliere
lessen, met deelvragen gericht op leerkrachten, materialen, effectiviteit en implementatiestrategieën.
Het omvat een kwalitatief onderzoek, waarbij enquêtes en interviews zijn gebruikt voor dataverzameling. Data-
analyse omvatte het verwerken van enquêteresultaten en het analyseren van interviews. Het onderzoek
vertoonde instrumentele validiteit en betrouwbaarheid.
Uit fieldresearch blijkt dat veel leerkrachten mogelijk hoogbegaafde leerlingen in hun klas hebben, maar vaak
ontbreekt kennis over verrijkingsmateriaal, wat resulteert in beperkt gebruik. Interviews tonen aan dat tijd en
ondersteuning cruciaal zijn bij het lesgeven aan deze leerlingen. Materialen van Levelwerk kunnen schoolbreed
worden gebruikt en implementatie vereist geleidelijkheid en teamwerk. Dit benadrukt de essentiële rol van
kennis, tijd en ondersteuning bij effectieve integratie van verrijkingsmateriaal voor hoogbegaafde leerlingen.
Op basis hiervan wordt aanbevolen om de onderwijsbehoeften van leerlingen te identificeren en het onderwijs
hierop af te stemmen, met aandacht voor de zone van naaste ontwikkeling. Daarnaast wordt geadviseerd om
compacten van reguliere lesstof toe te passen en verrijkingsmateriaal te selecteren dat boven het niveau van
de reguliere leerstof uitstijgt. Verder wordt het belang benadrukt van een systematische aanpak voor
implementatie, samenwerking binnen het team en regelmatige evaluatie om positieve resultaten te behalen
voor zowel leerlingen als de school.
3|P a g i n a
8 mei 2024
IMPLEMENTATIE VERRIJKINGSSTOF
VOOR HOOGBEGAAFDE LEERLINGEN
Verrijkend onderwijs
,Colofon
Titel Implementatie verrijkingsstof voor hoogbegaafde leerlingen
Ondertitel Verrijkend onderwijs: Het integreren van uitdagende leerstof voor hoogbegaafde
leerlingen
Auteur: Julia Storteboom
Christelijke Hogeschool Ede
Opdrachtgevers: Christelijke Hogeschool Ede
Oude Kerkweg 100
6717 JS Ede
Plaats: Ede
Datum: 27 mei 2024
Begeleider: Ronald de Graaf
Aantal woorden: 7.588 ( excl. )
1|P a g i n a
,VOORWOORD
Voor u ligt de bachelor scriptie ‘Implementatie verrijkingsstof voor hoogbegaafde leerlingen’. Deze scriptie is
geschreven om te voldoen aan de afstudeereisen van de opleiding Leraar Basisonderwijs aan de Christelijke
Hogeschool te Ede. Maar ook om tegemoet te komen aan de probleemstelling van de Prins Bernhardschool te
Garderen, van waaruit deze scriptie is geschreven. Vanaf februari 2024 tot mei 2024 ben ik bezig geweest met
het onderzoeken en schrijven van mijn scriptie.
Het afstuderen is voor mij een leerzaam proces geweest. In vorige onderzoeken en opdrachten heb ik gemerkt
dat ik iets snel te groot maak en te breed onderzoek doe. Bij dit afstudeeronderzoek heb ik mezelf echt geleerd
om te blijven kaderen, zodat er niet wordt uitgeweken en het onderzoek dicht bij de hoofdvraag blijft. Dit
onderzoek heeft mij persoonlijk, maar ook professioneel veel dingen geleerd.
Het afronden van mijn studie en daarbij het schrijven van mijn scriptie, was niet mogelijk geweest zonder de
hulp van meerdere mensen. En daarom wil ik mijn scriptiebegeleider op de CHE, R. de Graaf, bedanken voor de
goede en prettige begeleiding en ondersteuning gedurende het hele proces. Ook wil ik de leerkrachten van de
Prins Bernhardschool te Garderen bedanken, voor het delen van de persoonlijke ervaringen en uitdagingen. En
ook in het bijzonder de intern begeleider van de basisschool, E. Verdouw, voor het meedenken gedurende het
proces. Tot slot wil ik K. Cuperus, intern begeleider van de Paasbergschool te Ede, bedanken voor het interview
dat zij heeft gegeven. Hierdoor kon ik een duidelijke conclusie formuleren, doordat theorie en praktijk met
elkaar vergeleken konden worden.
Ik wens u veel plezier met het lezen van deze scriptie!
Julia Storteboom
Garderen, mei 2024
2|P a g i n a
, SAMENVATTING
Dit onderzoek richt zich op het implementeren van verrijkingsmateriaal voor hoogbegaafden in het
basisonderwijs. De onderzoeksvraag is hoe leerkrachten verrijkingsmaterialen kunnen integreren in reguliere
lessen, met deelvragen gericht op leerkrachten, materialen, effectiviteit en implementatiestrategieën.
Het omvat een kwalitatief onderzoek, waarbij enquêtes en interviews zijn gebruikt voor dataverzameling. Data-
analyse omvatte het verwerken van enquêteresultaten en het analyseren van interviews. Het onderzoek
vertoonde instrumentele validiteit en betrouwbaarheid.
Uit fieldresearch blijkt dat veel leerkrachten mogelijk hoogbegaafde leerlingen in hun klas hebben, maar vaak
ontbreekt kennis over verrijkingsmateriaal, wat resulteert in beperkt gebruik. Interviews tonen aan dat tijd en
ondersteuning cruciaal zijn bij het lesgeven aan deze leerlingen. Materialen van Levelwerk kunnen schoolbreed
worden gebruikt en implementatie vereist geleidelijkheid en teamwerk. Dit benadrukt de essentiële rol van
kennis, tijd en ondersteuning bij effectieve integratie van verrijkingsmateriaal voor hoogbegaafde leerlingen.
Op basis hiervan wordt aanbevolen om de onderwijsbehoeften van leerlingen te identificeren en het onderwijs
hierop af te stemmen, met aandacht voor de zone van naaste ontwikkeling. Daarnaast wordt geadviseerd om
compacten van reguliere lesstof toe te passen en verrijkingsmateriaal te selecteren dat boven het niveau van
de reguliere leerstof uitstijgt. Verder wordt het belang benadrukt van een systematische aanpak voor
implementatie, samenwerking binnen het team en regelmatige evaluatie om positieve resultaten te behalen
voor zowel leerlingen als de school.
3|P a g i n a
