Hoofdstuk 1 Introductie
Een cultureel perspectief op de ontwikkeling van kinderen
Cultuur moet niet alleen gezien worden als een bron van verschillen, maar autoals een fundamenteel
aspect van alle menselijke ontwikkeling. De focus ligt op ontogenese: de ontwikkeling van een
individu van kindertijd tot volwassenheid en verder. Voor een volledig begrip van ontogenese
moeten zowel de huidige situatie als de oorsprong ervan worden meegenomen. Dit omvat
fylogenese (evolutie van de menselijke soort) en socioculturele evolutie (historische veranderingen
in samenleving en cultuur). OWP heeft raakvlakken met biologie, neurowetenschappen, antropologie
en linguistiek: "ontwikkelingswetenschap".
De ontwikkeling van kinderen (ontogenese) is een aspect van evolutie, zowel biologisch als
maatschappelijk. Culturen veranderen in de loop van de tijd, en dat geldt ook voor ontwikkeling.
Cognitie is inherent sociaal. Het kind is altijd sociaal. Het kind is actief in zijn eigen ontwikkeling.
Cultuur is niet simpelweg context. We moeten ontogenese beschouwen als een dynamisch proces
waarin het kind als een materieel organisme actief betrokken is bij een menselijk georganiseerde
materiële omgeving. Kinderen worden normatieve wezens.
Hoofdstuk 2 Theoretische perspectieven in ontwikkelingspsychologie
Tijdlijn
1. Genetische psychologie: jaren 1890-jaren 1950
2. Behaviorisme: jaren 1930-jaren 1950
3. Cognitieve ontwikkelingspsychologie: 1957-heden
4. Constructivisme: jaren 1950-heden
5. Culturele psychologie: jaren 1980-heden
2.1 Genetische psychologie
Verwijst naar focus op de oorsprong.
Granville Stanley Hall
Volgens Hall omvat de ontwikkeling van het kind een herhaling: het individu beleeft de evolutionaire
stadia van de geschiedenis van zijn/haar ‘ras’ opnieuw. Voor Hall is de ontwikkeling van een kind
biologisch, niet in de zin van het lijken op de bloei van een bloem, maar omdat het individu een pad
volgt dat voor het eerst is gedefinieerd door de evolutie van de soort. Voor Hall is het niet de
maatschappij of cultuur van een kind die bepaalt hoe zij zal opgroeien, maar haar biologische erfenis,
en volgens hem weerspiegelt dit haar ras. Instinctgevoelens zijn diepgeworteld, van voorouders.
Ontwikkeling gebeurt dieper dan intellect. Hij lijkt een determinst, die geloofde dat ontwikkeling
volledig wordt bepaald door genetica, maar hij was bewust van omgevingsfactoren. Hij vond cultuur
het alomtegenwoordige gevaar van vroegrijpheid. “De mens is geen permanent type, maar een
organisme in een zeer actieve fase van evolutie naar een meer permanente vorm”.
Tot vroege kindertijd: lijkt op de tijd van onze verre dierlijke voorouders.
De middelste kindertijd: de ‘pigmoid’-fase; jagen, vissen, vechten, rondzwerven, luiheid en spelen;
het platteland is juist; boeken zijn onaangenaam.
Adolescentie: nieuwe geboorte; de hogere en meer volledig menselijke eigenschappen; mannen
aggressief, vrouwen moederschap; seks “richt zijn verwoesting aan”; alles is plastisch.
,Arnold Gesell
Hall was romanticus, Gesell was rationeel en empirisch.
Beide de nadruk op biologische rijping.
- Groei is op zichzelf een verenigend concept dat overbodige onderscheidingen opheft.
- Groei wordt beheerst door natuurlijke wetten, net als zwaartekracht (algemene en
universele wetten).
Het doel van ontwikkelingspsychologie: wetten van groei ontdekken voor preventieve en
constructieve begeleiding van zuigelingen.
Hoewel ontwikkeling ontstaat door interactie met de omgeving, zag hij basiskenmerken als het
resultaat van evolutie waarin eigenschappen worden verworven en doorgegeven.
Erik Erikson
Hij breidde Freuds psychoseksuele theorie uit door cultuur mee te nemen in de ontwikkeling.
De mens doorloopt verschillende ontwikkelingsfasen, bepaald door:
- Individuele ontwikkeling
- Sociale organisatie
Elke fase kent een crisis, wat een belangrijk keerpunt is in de ontwikkeling.
Om crises te doorlopen, is er een moratorium (uitstelperiode) waarin een individu de tijd krijgt om
uitdagingen aan te gaan met institutionele begeleiding.
- Onopgeloste crisis → latere ontwikkelingsproblemen
Zie tabel om stadia te bekijken.
Het genetische perspectief stelt dat de ontwikkeling van een kind verloopt in vaste fasen,
voornamelijk bepaald door interne, aangeboren factoren, waarbij de omgeving slechts invloed heeft
op de omstandigheden en intensiteit van gedrag, maar niet op de fundamentele
ontwikkelingsprocessen.
De Kinderstudiebeweging
Als onderdeel van de Kinderstudiebeweging werden Kinderstudie-instituten gefinancierd.
Psychologen binnen het genetisch perpectief begonnen met labonderzoek en vragenlijsten.
Gesell introduceerde:
- Filmtechnologie: camera is onpartijdig en feilloos.
- Een speciale wieg binnen een halfronde observatiekoepel met een one-way mirror.
- Systematische documentatie van kindergedrag en hoe dit verandert met de leeftijd.
- Focus op afwijkingen van de norm.
Onderzoeksopzet
- Cross-sectioneel onderzoek
- Tweelingenstudies
- Gebruik van gestandaardiseerde tests, zoals de Bayley Scale.
- Langetermijnonderzoek, waarin dezelfde deelnemers over lange perioden werden gevolgd
→ minder beinvloeding door verstorende factoren.
2.2 Behaviorisme
Exogene factoren als de primaire drijvende kracht achter gedrag. Ontwikkeling en leren werden vaak
als synoniemen beschouwd en gezien als een geleidelijk proces zonder vaste stadia. Gedrag werd
gevormd door beloning en straf (conditionering).
John B. Watson
Behaviorisme als objectieve wetenschap met als doel het voorspellen en beheersen van gedrag.
Pleitte voor een objectieve, afstandelijke opvoeding zonder overmatige genegenheid. Watson stelde
,dat elk kind kon worden gevormd tot een succesvolle volwassene, ongeacht talenten of achtergrond.
Hij benadrukte de geconditioneerde reflex. Angst is aangeleerd en dit kan gegeneraliseerd worden.
Ivan Pavlov
Pavlov bestudeerde fysiologische reflexen. Pavlov ontdekte het principe van de geconditioneerde
reflex, waarbij een neutrale stimulus (bijv. een bel) herhaaldelijk werd gekoppeld aan een
ongeconditioneerde stimulus (zoals voedsel).
B. F. Skinner
Radicaal: mentale toestanden kunnen bestudeerd worden als ze geidentificeerd worden met
lihcamelijke toestanden of gedrag. Gevoelens en denken zijn gedrag en moeten dus in termen van de
omgeving verklaard worden. Hij noemde klassieke conditionering respondente conditionering.
Operanten zijn uitgevoerde acties, ze zijn functioneel gelijk. Hij legde de vorming van operanten uit
m.b.v. een geschiedenis van versterking.
Hij stelde dat gesproken taal qua aard niet verschilt van ander gedrag.
- Mands zijn uitingen die worden gestuurd door een staat van behoefte of verzadiging
- Tacts zijn uitingen die contact maken met de omgeving
Albert Bandura
Categoriseer Bandura en Bruner als onderdeel van de sociale leertheorie.
Bandura staat niet echt bekend als behaviorist, maar meer als de grondlegger van de sociale leertheorie en het begin van
het cognitivisme (maar hij begon als behaviorist). Dit geldt ook voor Jerome Bruner in de ontwikkelingspsychologie (minder
een cultureel psycholoog dan het boek doet voorkomen, hoewel hij dit wel belangrijk vond).
Nadruk op leren door imitatie of modelleren.
Verder van klassiek behaviorisme na:
- Reciproque determinisme: omgeving en gedrag beinvloeden elkaar beide.
- Mentale beelden en taal spelen ook een rol.
Observatieleren/sociaal leren:
- Bobo Doll experimenten
- Eerder geneigd gedrag te imiteren als het model werd beloond.
Zelfregulatie:
1. Zelfobservatie
2. Beoordeling: Vergelijken van het eigen gedrag met een standaard.
3. Zelfreactie: Het belonen of straffen van zichzelf o.b.v. deze beoordeling. Dit kan zich uiten in
tastbare beloningen of in gevoelens.
Over de lange termijn bouwt een kind zo haar zelfwaardering op. Zelfeffectiviteit: geloof in eigen
kunnen bij specifieke taken. O.b.v. perceptie van successen en mislukkingen organiseert een kind
haar zelfconcept.
Sociale cognitieve theorie:
- Bandura zag mensen steeds meer als zelforganiserend en zelfregulerend, i.p.v. louter
gestuurd door externe omgevingsfactoren.
- Benadrukte dat zowel directe als indirecte ervaringen belangrijk zijn, maar dat de manier
waarop mensen over hun ervaringen nadenken minstens zo bepalend is.
Behavioristische Kader
Ontwikkeling wordt gezien als een proces waarbij biologie de “klei” levert, en de omgeving deze
vormt d.m.v. beloning, straf of het aanbieden van modellen. Ontwikkeling is leren. Klassieke kader:
leren is beperkt gedefinieerd; in de sociale leertheorie wordt leren uitgebreid met observationeel
leren en imitatie. Ontwikkeling verloopt graduaal. Volwassen en kids zijn kwalitatief niet verschillend.
, Van natuurlijke observatie van kinderlijk gedrag naar de experimentele manipulatie ervan.
Psychologie moest een strikte wetenschap worden o.b.v. het rigide wetenschappelijke model van
logisch positivisten.
Volgens het logisch positivisme moet wetenschappelijk onderzoek bestaan uit:
- Experimenten met duidelijk gedefinieerde variabelen (operationele definitie).
- Willekeurige toewijzing aan controle- en experimentele groepen.
- Statistische hypothesetests.
2.3 Cognitieve Ontwikkelingspsychologie
De Computer Metafoor: Het Informatieverwerkingsmodel
Uitvinding van computer → het informatieverwerkingsmodel van menselijk functioneren:
- Zintuigen zijn invoerapparaten.
- LTG is een opslagapparaat.
- KTG is als random-access geheugen.
- De andere psychologische processen zijn modules die geprogrammeerd zijn om verschillende
functies uit te voeren.
De hardware (fysieke componenten zoals de hersenen) en de software (mentale processen) bij
mensen komen vanuit biologische factoren, terwijl de omgeving de informatie aanlevert die verwerkt
wordt.
Cognitieve psychologen geloven dat de menselijke geest mentale representaties van de wereld
creëert, vergelijkbaar met hoe computerprogramma's met gestructureerde gegevens werken, en dat
deze representaties verschillen per individu door hun unieke ervaringen (theorie-theorie).
Ontwikkeling wordt beschouwd als een proces van het construeren van deze cognitieve
representaties.
Noam Chomsky
Taal kan niet enkel via observeerbaar gedrag verklaard kan worden. Chomsky introduceerde het idee
van linguïstische competentie (kennis van een taal) versus linguïstische prestatie (hoe taal
daadwerkelijk gebruikt wordt). Hij betoogde dat grammatica een "informatieverwerkingssysteem" is,
waarin kinderen taalhypotheses bouwen op basis van spraakvoorbeelden die ze horen. Dit systeem
genereert grammaticale zinnen, en onderzoekers moeten de onderliggende grammaticaregels
afleiden uit de taal die mensen gebruiken. Had invloed op het nieuwe vakgebied van de
ontwikkelingspsycholinguïstiek.
Het Concept van Ontwikkeling in de Cognitieve Perspectief
Chomsky was een natuur-aanhanger. Voor hem heeft deze aangeboren capaciteit de vorm van een
universele grammatica -- een taal-specifieke mentale module. De veronderstelling is dat elk module
onafhankelijk van de anderen bestudeerd kan worden.
Cognitieve psychologen die de nadruk leggen op de rol van de omgeving, stellen dat kinderen taal
leren door gestructureerde en voorspelbare zintuiglijke informatie.
Centraal in dit perspectief: er worden mentale representaties gevormd.
Onderzoeksmethoden in de Cognitieve Ontwikkelingspsychologie
Labonderzoeken waarbij informatie op specifieke, georganiseerde manieren aan het kind
gepresenteerd wordt. De onderzoeker observeert de prestaties en probeert de onderliggende
competentie te reconstrueren, wat wordt verondersteld een informatieverwerkend systeem te zijn.
Dit wordt vaak ondersteund door simulaties, zoals computerprogramma's die menselijk gedrag
nabootsen.
Een cultureel perspectief op de ontwikkeling van kinderen
Cultuur moet niet alleen gezien worden als een bron van verschillen, maar autoals een fundamenteel
aspect van alle menselijke ontwikkeling. De focus ligt op ontogenese: de ontwikkeling van een
individu van kindertijd tot volwassenheid en verder. Voor een volledig begrip van ontogenese
moeten zowel de huidige situatie als de oorsprong ervan worden meegenomen. Dit omvat
fylogenese (evolutie van de menselijke soort) en socioculturele evolutie (historische veranderingen
in samenleving en cultuur). OWP heeft raakvlakken met biologie, neurowetenschappen, antropologie
en linguistiek: "ontwikkelingswetenschap".
De ontwikkeling van kinderen (ontogenese) is een aspect van evolutie, zowel biologisch als
maatschappelijk. Culturen veranderen in de loop van de tijd, en dat geldt ook voor ontwikkeling.
Cognitie is inherent sociaal. Het kind is altijd sociaal. Het kind is actief in zijn eigen ontwikkeling.
Cultuur is niet simpelweg context. We moeten ontogenese beschouwen als een dynamisch proces
waarin het kind als een materieel organisme actief betrokken is bij een menselijk georganiseerde
materiële omgeving. Kinderen worden normatieve wezens.
Hoofdstuk 2 Theoretische perspectieven in ontwikkelingspsychologie
Tijdlijn
1. Genetische psychologie: jaren 1890-jaren 1950
2. Behaviorisme: jaren 1930-jaren 1950
3. Cognitieve ontwikkelingspsychologie: 1957-heden
4. Constructivisme: jaren 1950-heden
5. Culturele psychologie: jaren 1980-heden
2.1 Genetische psychologie
Verwijst naar focus op de oorsprong.
Granville Stanley Hall
Volgens Hall omvat de ontwikkeling van het kind een herhaling: het individu beleeft de evolutionaire
stadia van de geschiedenis van zijn/haar ‘ras’ opnieuw. Voor Hall is de ontwikkeling van een kind
biologisch, niet in de zin van het lijken op de bloei van een bloem, maar omdat het individu een pad
volgt dat voor het eerst is gedefinieerd door de evolutie van de soort. Voor Hall is het niet de
maatschappij of cultuur van een kind die bepaalt hoe zij zal opgroeien, maar haar biologische erfenis,
en volgens hem weerspiegelt dit haar ras. Instinctgevoelens zijn diepgeworteld, van voorouders.
Ontwikkeling gebeurt dieper dan intellect. Hij lijkt een determinst, die geloofde dat ontwikkeling
volledig wordt bepaald door genetica, maar hij was bewust van omgevingsfactoren. Hij vond cultuur
het alomtegenwoordige gevaar van vroegrijpheid. “De mens is geen permanent type, maar een
organisme in een zeer actieve fase van evolutie naar een meer permanente vorm”.
Tot vroege kindertijd: lijkt op de tijd van onze verre dierlijke voorouders.
De middelste kindertijd: de ‘pigmoid’-fase; jagen, vissen, vechten, rondzwerven, luiheid en spelen;
het platteland is juist; boeken zijn onaangenaam.
Adolescentie: nieuwe geboorte; de hogere en meer volledig menselijke eigenschappen; mannen
aggressief, vrouwen moederschap; seks “richt zijn verwoesting aan”; alles is plastisch.
,Arnold Gesell
Hall was romanticus, Gesell was rationeel en empirisch.
Beide de nadruk op biologische rijping.
- Groei is op zichzelf een verenigend concept dat overbodige onderscheidingen opheft.
- Groei wordt beheerst door natuurlijke wetten, net als zwaartekracht (algemene en
universele wetten).
Het doel van ontwikkelingspsychologie: wetten van groei ontdekken voor preventieve en
constructieve begeleiding van zuigelingen.
Hoewel ontwikkeling ontstaat door interactie met de omgeving, zag hij basiskenmerken als het
resultaat van evolutie waarin eigenschappen worden verworven en doorgegeven.
Erik Erikson
Hij breidde Freuds psychoseksuele theorie uit door cultuur mee te nemen in de ontwikkeling.
De mens doorloopt verschillende ontwikkelingsfasen, bepaald door:
- Individuele ontwikkeling
- Sociale organisatie
Elke fase kent een crisis, wat een belangrijk keerpunt is in de ontwikkeling.
Om crises te doorlopen, is er een moratorium (uitstelperiode) waarin een individu de tijd krijgt om
uitdagingen aan te gaan met institutionele begeleiding.
- Onopgeloste crisis → latere ontwikkelingsproblemen
Zie tabel om stadia te bekijken.
Het genetische perspectief stelt dat de ontwikkeling van een kind verloopt in vaste fasen,
voornamelijk bepaald door interne, aangeboren factoren, waarbij de omgeving slechts invloed heeft
op de omstandigheden en intensiteit van gedrag, maar niet op de fundamentele
ontwikkelingsprocessen.
De Kinderstudiebeweging
Als onderdeel van de Kinderstudiebeweging werden Kinderstudie-instituten gefinancierd.
Psychologen binnen het genetisch perpectief begonnen met labonderzoek en vragenlijsten.
Gesell introduceerde:
- Filmtechnologie: camera is onpartijdig en feilloos.
- Een speciale wieg binnen een halfronde observatiekoepel met een one-way mirror.
- Systematische documentatie van kindergedrag en hoe dit verandert met de leeftijd.
- Focus op afwijkingen van de norm.
Onderzoeksopzet
- Cross-sectioneel onderzoek
- Tweelingenstudies
- Gebruik van gestandaardiseerde tests, zoals de Bayley Scale.
- Langetermijnonderzoek, waarin dezelfde deelnemers over lange perioden werden gevolgd
→ minder beinvloeding door verstorende factoren.
2.2 Behaviorisme
Exogene factoren als de primaire drijvende kracht achter gedrag. Ontwikkeling en leren werden vaak
als synoniemen beschouwd en gezien als een geleidelijk proces zonder vaste stadia. Gedrag werd
gevormd door beloning en straf (conditionering).
John B. Watson
Behaviorisme als objectieve wetenschap met als doel het voorspellen en beheersen van gedrag.
Pleitte voor een objectieve, afstandelijke opvoeding zonder overmatige genegenheid. Watson stelde
,dat elk kind kon worden gevormd tot een succesvolle volwassene, ongeacht talenten of achtergrond.
Hij benadrukte de geconditioneerde reflex. Angst is aangeleerd en dit kan gegeneraliseerd worden.
Ivan Pavlov
Pavlov bestudeerde fysiologische reflexen. Pavlov ontdekte het principe van de geconditioneerde
reflex, waarbij een neutrale stimulus (bijv. een bel) herhaaldelijk werd gekoppeld aan een
ongeconditioneerde stimulus (zoals voedsel).
B. F. Skinner
Radicaal: mentale toestanden kunnen bestudeerd worden als ze geidentificeerd worden met
lihcamelijke toestanden of gedrag. Gevoelens en denken zijn gedrag en moeten dus in termen van de
omgeving verklaard worden. Hij noemde klassieke conditionering respondente conditionering.
Operanten zijn uitgevoerde acties, ze zijn functioneel gelijk. Hij legde de vorming van operanten uit
m.b.v. een geschiedenis van versterking.
Hij stelde dat gesproken taal qua aard niet verschilt van ander gedrag.
- Mands zijn uitingen die worden gestuurd door een staat van behoefte of verzadiging
- Tacts zijn uitingen die contact maken met de omgeving
Albert Bandura
Categoriseer Bandura en Bruner als onderdeel van de sociale leertheorie.
Bandura staat niet echt bekend als behaviorist, maar meer als de grondlegger van de sociale leertheorie en het begin van
het cognitivisme (maar hij begon als behaviorist). Dit geldt ook voor Jerome Bruner in de ontwikkelingspsychologie (minder
een cultureel psycholoog dan het boek doet voorkomen, hoewel hij dit wel belangrijk vond).
Nadruk op leren door imitatie of modelleren.
Verder van klassiek behaviorisme na:
- Reciproque determinisme: omgeving en gedrag beinvloeden elkaar beide.
- Mentale beelden en taal spelen ook een rol.
Observatieleren/sociaal leren:
- Bobo Doll experimenten
- Eerder geneigd gedrag te imiteren als het model werd beloond.
Zelfregulatie:
1. Zelfobservatie
2. Beoordeling: Vergelijken van het eigen gedrag met een standaard.
3. Zelfreactie: Het belonen of straffen van zichzelf o.b.v. deze beoordeling. Dit kan zich uiten in
tastbare beloningen of in gevoelens.
Over de lange termijn bouwt een kind zo haar zelfwaardering op. Zelfeffectiviteit: geloof in eigen
kunnen bij specifieke taken. O.b.v. perceptie van successen en mislukkingen organiseert een kind
haar zelfconcept.
Sociale cognitieve theorie:
- Bandura zag mensen steeds meer als zelforganiserend en zelfregulerend, i.p.v. louter
gestuurd door externe omgevingsfactoren.
- Benadrukte dat zowel directe als indirecte ervaringen belangrijk zijn, maar dat de manier
waarop mensen over hun ervaringen nadenken minstens zo bepalend is.
Behavioristische Kader
Ontwikkeling wordt gezien als een proces waarbij biologie de “klei” levert, en de omgeving deze
vormt d.m.v. beloning, straf of het aanbieden van modellen. Ontwikkeling is leren. Klassieke kader:
leren is beperkt gedefinieerd; in de sociale leertheorie wordt leren uitgebreid met observationeel
leren en imitatie. Ontwikkeling verloopt graduaal. Volwassen en kids zijn kwalitatief niet verschillend.
, Van natuurlijke observatie van kinderlijk gedrag naar de experimentele manipulatie ervan.
Psychologie moest een strikte wetenschap worden o.b.v. het rigide wetenschappelijke model van
logisch positivisten.
Volgens het logisch positivisme moet wetenschappelijk onderzoek bestaan uit:
- Experimenten met duidelijk gedefinieerde variabelen (operationele definitie).
- Willekeurige toewijzing aan controle- en experimentele groepen.
- Statistische hypothesetests.
2.3 Cognitieve Ontwikkelingspsychologie
De Computer Metafoor: Het Informatieverwerkingsmodel
Uitvinding van computer → het informatieverwerkingsmodel van menselijk functioneren:
- Zintuigen zijn invoerapparaten.
- LTG is een opslagapparaat.
- KTG is als random-access geheugen.
- De andere psychologische processen zijn modules die geprogrammeerd zijn om verschillende
functies uit te voeren.
De hardware (fysieke componenten zoals de hersenen) en de software (mentale processen) bij
mensen komen vanuit biologische factoren, terwijl de omgeving de informatie aanlevert die verwerkt
wordt.
Cognitieve psychologen geloven dat de menselijke geest mentale representaties van de wereld
creëert, vergelijkbaar met hoe computerprogramma's met gestructureerde gegevens werken, en dat
deze representaties verschillen per individu door hun unieke ervaringen (theorie-theorie).
Ontwikkeling wordt beschouwd als een proces van het construeren van deze cognitieve
representaties.
Noam Chomsky
Taal kan niet enkel via observeerbaar gedrag verklaard kan worden. Chomsky introduceerde het idee
van linguïstische competentie (kennis van een taal) versus linguïstische prestatie (hoe taal
daadwerkelijk gebruikt wordt). Hij betoogde dat grammatica een "informatieverwerkingssysteem" is,
waarin kinderen taalhypotheses bouwen op basis van spraakvoorbeelden die ze horen. Dit systeem
genereert grammaticale zinnen, en onderzoekers moeten de onderliggende grammaticaregels
afleiden uit de taal die mensen gebruiken. Had invloed op het nieuwe vakgebied van de
ontwikkelingspsycholinguïstiek.
Het Concept van Ontwikkeling in de Cognitieve Perspectief
Chomsky was een natuur-aanhanger. Voor hem heeft deze aangeboren capaciteit de vorm van een
universele grammatica -- een taal-specifieke mentale module. De veronderstelling is dat elk module
onafhankelijk van de anderen bestudeerd kan worden.
Cognitieve psychologen die de nadruk leggen op de rol van de omgeving, stellen dat kinderen taal
leren door gestructureerde en voorspelbare zintuiglijke informatie.
Centraal in dit perspectief: er worden mentale representaties gevormd.
Onderzoeksmethoden in de Cognitieve Ontwikkelingspsychologie
Labonderzoeken waarbij informatie op specifieke, georganiseerde manieren aan het kind
gepresenteerd wordt. De onderzoeker observeert de prestaties en probeert de onderliggende
competentie te reconstrueren, wat wordt verondersteld een informatieverwerkend systeem te zijn.
Dit wordt vaak ondersteund door simulaties, zoals computerprogramma's die menselijk gedrag
nabootsen.
