Hoorcollege MB 2.1 – Algemene neuroanatomie
Centrale zenuwstelsel: hersenen en ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel: de rest van je zenuwen vanuit je
ruggenmerg.
Ascenderende banen zijn zenuwbanen met sensorische
informatie van het lichaam naar de hersenen met
informatie over pijn, temperatuur, tast, proprioceptie.
descenderende zijn de motorische commando's van de
hersenen naar het lichaam.
Ruggenmerg
Ascenderende banen en descenderende banen.
Ascenderende banen:
● spinocerebellaire
- Deze banen dragen informatie over
onbewuste proprioceptie, wat het lichaam
helpt om automatisch zijn positie en bewegingen aan te passen voor
evenwicht en coördinatie.
- De informatie gaat vanuit het ruggenmerg naar de kleine hersenen, waar ze
een rol spelen bij de controle van automatische bewegingen en balans.
● dorsal column media lemniscaat pad
- Deze banen vervoeren informatie over fijne tast, vibratiegevoel en
proprioceptie (het gevoel van positie en beweging van het lichaam).
- Ze lopen door de achterkant van het ruggenmerg naar de hersenen en
helpen ons te voelen waar onze ledematen zich bevinden zonder ernaar te
kijken.
- Geeft aanrakingen door en ook de receptoren van de gewrichten en deze
kruist in de medulla (hersenstam).
● spinothalamic pad
- Meteen kruisen in het ruggenmerg en gaat daarna omhoog.
- Deze banen transporteren informatie over pijn, temperatuur en ruwe tast.
- Ze lopen vanaf het ruggenmerg naar de thalamus in de hersenen, waar deze
informatie verder wordt verwerkt en doorgegeven aan andere delen van de
hersenen.
Hersenen
Motorische kant
- primaire motorische cortex: precieze en
vaardige bewegingen van de skeletspieren
- premotorische cortex; helpt bij het plannen
van het complexe bewegen. Het wordt
samengevoegd van een complexe
beweging. Bv gitaarspelen
- broca: motorisch spraakgebied.
Verantwoordelijk voor taalproductie
- prefrontale cortex: werkgeheugen, executieve gedeelte. probleemoplossend,
multistake.
,Sensorische kant
- primaire somatosensorische cortex: Ontvangt informatie van de algehele
receptoren bv van de huid en van proprioceptie en maakt het mogelijk dat het brein
weet waar het lichaam zich bevindt.
- somatosensorisch associatieve cortex: Integreert de input. Een betekenis geven
aan een product. Sensorische input. Dus hoe iets voelt. Warm of koud bv
- Wernicke: verantwoordelijk voor het begrijpen van de taal. (is samen met de broca)
Boven de hersenstam ligt de
diencephalon —> dit bestaat uit de
Thalamus en de hypothalamus
● Primaire motorische cortex
- Verantwoordelijk voor
de bewegingen, fijne bewegingen, voornamelijk armen en benen → dus
kleine bewegingen.
● Secundaire motorische cortex
- gaat over voorbereiden, voelen en inzicht
- volgorde en plannen
● Tertiaire cortex
- verantwoordelijk voor niveau van cognitieve beweging.
- spelen samen en complexe
- achterkant hersenen
● Primaire sensorische cortex
- Ontvangt informatie van de algehele receptoren bv van de huid en van
proprioceptie en maakt het mogelijk dat het brein weet waar het lichaam zich
bevindt.
● secundaire sensorische cortex
- Het helpt je om precies te begrijpen wat je aanraakt (textuur en vorm)
- Het koppelt het gevoel van eerdere ervaringen, zodat je iets kan herkennen
- Het helpt je om beslissingen te nemen, zoals je iets moet vasthouden op
basis van hoe het voelt.
- Het is voornamelijk voor meer gedetailleerde informatie
- Je snapt ook wat je voelt, hier ben je nog niet bewust. (denk aan het muntje in
de broekzak)
● Tertiaire cortex
- bewust zijn van wat je voelt
,Hersenstam
(hier beginnen de signalen) → is een essentieel onderdeel, vitale
onderdelen worden hier geregeld (ademhalen, hartslag)
- Middenhersenen:
- verantwoordelijk voor productie van dopamine → is nodig
om soepel te kunnen bewegen (parkinson problemen
hiermee)
- bevat de substantie nigra. Dit is belangrijk voor de dopamine. (hierin zitten melanine
producerende cellen in, die weer zorgen voor de aanmaak van dopamine)
- pons → brug
- geeft signalen door tussen ruggenmerg en hersengebieden.
- zitten projectievezels in de pons
- medulla oblongata
- cruciale deel van de hersenstam. Hier wordt de ademhaling geregeld, bloeddruk,
hartslag + hoe je kan slikken en overgeven.
- zenuw 8-10 + 12
→ Ademdiepte, ademfrequentie en ademritme.
→ zonder dit kan je eigenlijk niet leven
Formatio reticularis → in de hersenstam
→ zorgt voor de ademhaling, (arousal) wakker blijven, alert zijn.
ARAS: (ascenderende reticulaire systeem) visuele en auditieve impulsen gaan omhoog via
de sensorische gebieden omhoog via de thalamus naar de cortex. Door de continue stroom
van sensorische stimuli houdt het ons lichaam alert. ARAS is vooral betrokken bij het
verhogen van ons bewustzijn en alertheid, en activeert ons zenuwstelsel om stimuli te
verwerken.
DRAS: (descenderende reticulaire systeem) Deze zorgen ervoor dat de skeletspieren en de
viscerale spieren goed aangestuurd worden. DRAS zorgt ervoor dat onze spieren
ontspannen tijdens slaap en reguleert spierspanning en bepaalde reflexen.
Thalamus
Hier komen de signalen aan, vanuit de sensorische input.
Het is een centraal station voor de informatie en vanuit hier wordt
het doorgestuurd naar de cortex. In de cortex wordt er daadwerkelijk
wat mee gedaan. Hierdoor kan je ook organiseren en plannen.
Is bv de thalamus aangedaan, bv bij een CVA, dan merk je aan de
mensen dat ze moeite hebben met plannen en organiseren. De
sensorische informatie komt niet of later binnen.
Cerebellum
Informatie komt vanuit de cerebrale cortex, evenwichtsorgaan en
visuele feedback. Deze controleert foutjes en stuurt het weer terug
naar de cortex.
Zodat hier actie kan worden ondernomen op een bepaald gebied.
, 4 lobben
- occipitaal (4)
- parietaal (2)
- temporaal (3)
- frontaal (1)
Occipital: hier begint het zicht. Gaat via de thalamus naar de occipitale lob. Stuur dit door
naar de pariëtale lob of temporale lob, dus het zien van iets. Vormen en kleuren waarnemen
en visuele informatie, dus wat je ziet.
- voorwerpen of gezichten niet herkennen
- kan zelf blind worden
Pariëtaal: zit boven op de occipitale lob. Gaat over waar objecten zich bevinden. Hier zit
veel sensibele tijd. Propriocepsis en somatosensorisch. Sensorische informatie en
motorische informatie.
Herkennen van voorwerpen + aanraking (denk weer aan het muntje)
- gevoelloosheid tegenovergesteld lichaamshelft
- neglect
Temporaal: hier zit je geheugen opgeslagen (plaatsen, personen, objecten) Regelt ook
mede de emoties. Helpt ook mede bij taal. Gehoorstoornissen.
- wernicke
- geluiden minder goed begrijpen en onthouden
Frontale lob: is onze filter. Remming van prikkels. Zonder deze lob zou je alles horen,
voelen etc.
Is ook voor je persoonlijkheid/ gedrag. Ook zit hier je werkgeheugen en het vermogen om te
plannen en te organiseren. Hier wordt ook betekenis gegeven aan dingen van de temporale
lob.
→ hier zit ook de motorische schors en is voor het controleren van vrijwillige bewegingen.
Heb je een aandoening aan je rechterkant, temporaal dan heb je meer last van herkennen
van gezicht bv.
- problemen in gedrag
- probleemoplossend vermogen
- concentratiestoornissen
- sociaal ongeremd gedrag
- broca
motorische schors
- verlamming tegenovergesteld lichaamshelft
Centrale zenuwstelsel: hersenen en ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel: de rest van je zenuwen vanuit je
ruggenmerg.
Ascenderende banen zijn zenuwbanen met sensorische
informatie van het lichaam naar de hersenen met
informatie over pijn, temperatuur, tast, proprioceptie.
descenderende zijn de motorische commando's van de
hersenen naar het lichaam.
Ruggenmerg
Ascenderende banen en descenderende banen.
Ascenderende banen:
● spinocerebellaire
- Deze banen dragen informatie over
onbewuste proprioceptie, wat het lichaam
helpt om automatisch zijn positie en bewegingen aan te passen voor
evenwicht en coördinatie.
- De informatie gaat vanuit het ruggenmerg naar de kleine hersenen, waar ze
een rol spelen bij de controle van automatische bewegingen en balans.
● dorsal column media lemniscaat pad
- Deze banen vervoeren informatie over fijne tast, vibratiegevoel en
proprioceptie (het gevoel van positie en beweging van het lichaam).
- Ze lopen door de achterkant van het ruggenmerg naar de hersenen en
helpen ons te voelen waar onze ledematen zich bevinden zonder ernaar te
kijken.
- Geeft aanrakingen door en ook de receptoren van de gewrichten en deze
kruist in de medulla (hersenstam).
● spinothalamic pad
- Meteen kruisen in het ruggenmerg en gaat daarna omhoog.
- Deze banen transporteren informatie over pijn, temperatuur en ruwe tast.
- Ze lopen vanaf het ruggenmerg naar de thalamus in de hersenen, waar deze
informatie verder wordt verwerkt en doorgegeven aan andere delen van de
hersenen.
Hersenen
Motorische kant
- primaire motorische cortex: precieze en
vaardige bewegingen van de skeletspieren
- premotorische cortex; helpt bij het plannen
van het complexe bewegen. Het wordt
samengevoegd van een complexe
beweging. Bv gitaarspelen
- broca: motorisch spraakgebied.
Verantwoordelijk voor taalproductie
- prefrontale cortex: werkgeheugen, executieve gedeelte. probleemoplossend,
multistake.
,Sensorische kant
- primaire somatosensorische cortex: Ontvangt informatie van de algehele
receptoren bv van de huid en van proprioceptie en maakt het mogelijk dat het brein
weet waar het lichaam zich bevindt.
- somatosensorisch associatieve cortex: Integreert de input. Een betekenis geven
aan een product. Sensorische input. Dus hoe iets voelt. Warm of koud bv
- Wernicke: verantwoordelijk voor het begrijpen van de taal. (is samen met de broca)
Boven de hersenstam ligt de
diencephalon —> dit bestaat uit de
Thalamus en de hypothalamus
● Primaire motorische cortex
- Verantwoordelijk voor
de bewegingen, fijne bewegingen, voornamelijk armen en benen → dus
kleine bewegingen.
● Secundaire motorische cortex
- gaat over voorbereiden, voelen en inzicht
- volgorde en plannen
● Tertiaire cortex
- verantwoordelijk voor niveau van cognitieve beweging.
- spelen samen en complexe
- achterkant hersenen
● Primaire sensorische cortex
- Ontvangt informatie van de algehele receptoren bv van de huid en van
proprioceptie en maakt het mogelijk dat het brein weet waar het lichaam zich
bevindt.
● secundaire sensorische cortex
- Het helpt je om precies te begrijpen wat je aanraakt (textuur en vorm)
- Het koppelt het gevoel van eerdere ervaringen, zodat je iets kan herkennen
- Het helpt je om beslissingen te nemen, zoals je iets moet vasthouden op
basis van hoe het voelt.
- Het is voornamelijk voor meer gedetailleerde informatie
- Je snapt ook wat je voelt, hier ben je nog niet bewust. (denk aan het muntje in
de broekzak)
● Tertiaire cortex
- bewust zijn van wat je voelt
,Hersenstam
(hier beginnen de signalen) → is een essentieel onderdeel, vitale
onderdelen worden hier geregeld (ademhalen, hartslag)
- Middenhersenen:
- verantwoordelijk voor productie van dopamine → is nodig
om soepel te kunnen bewegen (parkinson problemen
hiermee)
- bevat de substantie nigra. Dit is belangrijk voor de dopamine. (hierin zitten melanine
producerende cellen in, die weer zorgen voor de aanmaak van dopamine)
- pons → brug
- geeft signalen door tussen ruggenmerg en hersengebieden.
- zitten projectievezels in de pons
- medulla oblongata
- cruciale deel van de hersenstam. Hier wordt de ademhaling geregeld, bloeddruk,
hartslag + hoe je kan slikken en overgeven.
- zenuw 8-10 + 12
→ Ademdiepte, ademfrequentie en ademritme.
→ zonder dit kan je eigenlijk niet leven
Formatio reticularis → in de hersenstam
→ zorgt voor de ademhaling, (arousal) wakker blijven, alert zijn.
ARAS: (ascenderende reticulaire systeem) visuele en auditieve impulsen gaan omhoog via
de sensorische gebieden omhoog via de thalamus naar de cortex. Door de continue stroom
van sensorische stimuli houdt het ons lichaam alert. ARAS is vooral betrokken bij het
verhogen van ons bewustzijn en alertheid, en activeert ons zenuwstelsel om stimuli te
verwerken.
DRAS: (descenderende reticulaire systeem) Deze zorgen ervoor dat de skeletspieren en de
viscerale spieren goed aangestuurd worden. DRAS zorgt ervoor dat onze spieren
ontspannen tijdens slaap en reguleert spierspanning en bepaalde reflexen.
Thalamus
Hier komen de signalen aan, vanuit de sensorische input.
Het is een centraal station voor de informatie en vanuit hier wordt
het doorgestuurd naar de cortex. In de cortex wordt er daadwerkelijk
wat mee gedaan. Hierdoor kan je ook organiseren en plannen.
Is bv de thalamus aangedaan, bv bij een CVA, dan merk je aan de
mensen dat ze moeite hebben met plannen en organiseren. De
sensorische informatie komt niet of later binnen.
Cerebellum
Informatie komt vanuit de cerebrale cortex, evenwichtsorgaan en
visuele feedback. Deze controleert foutjes en stuurt het weer terug
naar de cortex.
Zodat hier actie kan worden ondernomen op een bepaald gebied.
, 4 lobben
- occipitaal (4)
- parietaal (2)
- temporaal (3)
- frontaal (1)
Occipital: hier begint het zicht. Gaat via de thalamus naar de occipitale lob. Stuur dit door
naar de pariëtale lob of temporale lob, dus het zien van iets. Vormen en kleuren waarnemen
en visuele informatie, dus wat je ziet.
- voorwerpen of gezichten niet herkennen
- kan zelf blind worden
Pariëtaal: zit boven op de occipitale lob. Gaat over waar objecten zich bevinden. Hier zit
veel sensibele tijd. Propriocepsis en somatosensorisch. Sensorische informatie en
motorische informatie.
Herkennen van voorwerpen + aanraking (denk weer aan het muntje)
- gevoelloosheid tegenovergesteld lichaamshelft
- neglect
Temporaal: hier zit je geheugen opgeslagen (plaatsen, personen, objecten) Regelt ook
mede de emoties. Helpt ook mede bij taal. Gehoorstoornissen.
- wernicke
- geluiden minder goed begrijpen en onthouden
Frontale lob: is onze filter. Remming van prikkels. Zonder deze lob zou je alles horen,
voelen etc.
Is ook voor je persoonlijkheid/ gedrag. Ook zit hier je werkgeheugen en het vermogen om te
plannen en te organiseren. Hier wordt ook betekenis gegeven aan dingen van de temporale
lob.
→ hier zit ook de motorische schors en is voor het controleren van vrijwillige bewegingen.
Heb je een aandoening aan je rechterkant, temporaal dan heb je meer last van herkennen
van gezicht bv.
- problemen in gedrag
- probleemoplossend vermogen
- concentratiestoornissen
- sociaal ongeremd gedrag
- broca
motorische schors
- verlamming tegenovergesteld lichaamshelft
