CRM-ONDERZOEK ONS
Verbeterplan (stageopdrachten) + kennisclip incl. gesproken tekst
SEPT 2024 – JANUARI 2025
HAN NIJMEGEN
,1. Verbeterplan / stageopdrachten
Introductie
In dit verslag is de uitwerking van drie stageopdrachten te vinden die ik uitvoer tijdens mijn
stageperiode op de afdeling medische oncologie van het Radboudumc, in het kader van het
deeltentamen Kwaliteit van Zorg (CRM. Door de stageopdrachten uit te werken, werk ik aan mijn
professionele ontwikkeling én draag ik bij aan de kwaliteit van zorg. Tussentijds deel en bespreek ik
de uitwerking van de stageopdrachten met mijn werkbegeleiders en met mijn zelfstudiegroep van de
opleiding. Voor het uitwerken van de stageopdrachten maak ik voornamelijk gebruik van het boek
‘Medisch teamwork’ van De Bruijne en Bleeker (2013). SO1 staat voor stageopdracht 1, SO2 staat
voor stageopdracht 2 en SO3 staat voor stageopdracht 3.
Achtergrondinformatie
Volgens De Bruijne en Bleeker (2013) is Crew Resource Management (CRM) ‘het gebruiken van alle
aanwezige bronnen, zoals informatie, apparatuur en mensen, voor het bereiken van een veilige en
efficiënte vlucht’. CRM omvat teamtraining, gebruik van simulaties, interactieve groepsgesprekken,
specifieke procedures of werkafspraken en het continu verbeteren van de individuele en
teamprestaties (De Bruijne & Bleeker, 2013).
CRM wordt volgens De Bruijne en Bleeker (2013) op het niveau van respectievelijk de organisatie, het
team en de professional uitgewerkt:
Op het niveau van de organisatie speelt management, procesinrichting en supervisie en de
organisatiecultuur een belangrijke rol. In een open cultuur, waarin vrijelijk fouten kunnen
worden geanalyseerd en besproken, kan meer van fouten worden geleerd.
Op het niveau van team staat communicatie en leiderschap centraal. Zowel de zender als
ontvanger van informatie kan bijdragen aan oorzaken van en oplossingen voor miscommunicatie.
Op het niveau de professional staat de rol van het individu in een team centraal. Omgaan met
stress, verschillen in persoonlijkheid en het beter begrijpen van menselijke interacties en het
herkennen van en omgaan met gevaarlijke houdingen komen aan bod.
,SO1: de inleiding het creëren van draagvlak
1.1 Patiëntveilige zorg
Strategie
“To have a significant impact on health and healthcare”. Is de missie van het Radboudumc. Het
Radboudumc wilt voorlopen in de vorming van een duurzame en innovatieve en betaalbare
gezondheidszorg. Dat doen ze door persoonsgericht en innovatief samen te werken in netwerken.
Met persoonsgerichte zorg streeft het Radboudumc er naar dat iedereen die bij hun komt word
gezien, gehoord, gerespecteerd en gelijkwaardig wordt behandeld.
Patiënveilige zorg binnen het Radboudumc
In het Radboudumc wordt gestreefd naar een zo goed en veilig mogelijke ervaring met de zorg. Het
Radboudumc probeert er voor te zorgen dat iedere patiënt altijd veilig is, door continu alert op de
risico’s in de zorg te zijn en teams hierop te trainen, landelijke veiligheidsstandaarden en protocollen
in te voeren en deze te handhaven, zorgprocessen te monitoren en zo goed mogelijk over de
behandeling naar de patiënt te informeren en wat de patiënt zelf kan doen om deze zo goed mogelijk
te laten verlopen.
Toetsing kwaliteit van zorg / analyse incidenten
De kwaliteit van zorg wordt door het Radboudumc op verschillende manieren getoetst. Het
Radboudumc heeft een multidisciplinair intern auditteam. Dit team voert gedurende het jaar op
afdelingen waarderende onderzoekende audits uit op de kwaliteit en veiligheid van zorg in nieuwe
zorgvormen die ook aansluiten bij het IZA: ziekenhuisverplaatste zorg, netwerkzorg en zorgpaden
(Radboudumc, 2024). Het auditteam bestaat uit zorgprofessionals die onafhankelijk onderzoek
uitvoeren naar de kwaliteit en veiligheid van patiëntenzorg. Audits worden uitgevoerd rondom
bepaalde processen of thema’s, maar richten zich ook op ziekenhuisbrede thema's. Het auditteam
nodigt (zorg)medewerkers en patiënten uit om in interviews te vertellen hoe de kwaliteit van zorg
ervaren wordt (Radboudumc, z.d.). Eveneens kunnen zij tijdens observatierondes kijken hoe de zorg
geleverd wordt. Tijdens een observatieronde geeft het auditteam patiënten en (zorg)medewerkers
de gelegenheid om ervaringen over de zorg te delen. Het auditteam stelt vast wat goed gaat in het
zorgproces en waar risico’s of verbeterpunten aanwezig zijn. Naast de toetsing in interne audits
wordt de kwaliteit van zorg getoetst door een externe instantie: de inspectie van Gezondheidszorg
en Jeugd (IGJ). Daarnaast vindt het Radboudumc het belangrijk om op deelgebieden certificeringen,
keurmerken en erkenningen te behalen.
Het Radboudumc probeert de beste, professionele zorg te bieden. Toch kan er onbedoeld iets niet
goed gaan in de zorg. Wanneer er een incident of bijna incident plaatsvindt wordt hier een melding
van gemaakt bij de TIM-commissie. Op de Medische oncologie zijn verpleegkundigen op de afdeling
die deze melding opvangen, monitoren en analyseren.
Deze zogenoemde incidenten en bijna-incidenten melden medewerkers van het Radboudumc via
een systeem van Transmuraal Incident Melden (TIM). Het gaat hierbij niet om ernstige of fatale
schade. Door de meldingen probeert het Radboudumc de kwaliteit en veiligheid van de zorg te
monitoren en verbeteren, zodat herhaling in de toekomst wordt voorkomen. Volgens het jaarverslag
van Radboudumc (2024) gingen de meeste meldingen over communicatie en administratie,
medicatie en behandeling & verzorging (Radboudumc, z.d.).
, Incidenten
Het Radboudumc probeert de beste, professionele zorg te bieden. Toch kan er onbedoeld iets niet
goed gaan in de zorg, waardoor een patiënt schade oploopt, had kunnen oplopen of nog kan
oplopen. Deze zogenoemde incidenten en bijna-incidenten melden medewerkers van het
Radboudumc via een systeem van Decentraal Incidenten Melden (DIM). Het gaat hierbij niet om
ernstige of fatale schade. Door de meldingen probeert het
Radboudumc de kwaliteit en veiligheid van de zorg te
monitoren en verbeteren, zodat herhaling in de toekomst
wordt voorkomen. Volgens het jaarverslag van Radboudumc
(2024) gingen de meeste meldingen over communicatie en
administratie, medicatie en behandeling & verzorging
(Radboudumc, z.d.). (Bron: Radboudumc, 2024)
Verbeteracties
Regelmatig gaat het Radboud ziekenhuisbreed met verbeteracties aan de slag (Radboudumc, 2021).
Dat doen ze bijvoorbeeld op basis van trends of bijzonderheden. Calamiteiten worden (anoniem)
gedeeld met betrokken themawerkgroepen en zij nemen deze inzichten mee in ziekenhuisbrede
activiteiten. In 2023 waren er diverse focusbijeenkomsten waarin thema’s ter lering besproken
werden. Verbetermaatregelen bestonden daarnaast nog uit het aanpassen van richtlijnen,
protocollen en aanpassingen in het elektronische patiëntendossier (Radboudumc, 2023).
CRM
Overeenkomsten
Overeenkomsten tussen de werkwijze van het Radboudumc met de literatuur over CRM zijn de focus
op teamwork, communicatie en situationeel bewustzijn om patiëntveiligheid te waarborgen. Op
organisatieniveau komt dit tot uiting door het actief betrekken van alle zorgverleners, ongeacht de
functie. Iedereen wordt aangemoedigd om verantwoordelijkheid te nemen voor de veiligheid van de
patiënt. Er worden e-learningen aangeboden om patiëntveiligheid onder de aandacht te brengen,
waardoor medewerkers worden gemotiveerd om bewust te worden van situationeel bewustzijn en
een goede communicatie in veilige zorgverlening. Daarnaast zijn er organisatiebrede protocollen en
checklisten te vinden in een Q-portaal. Op de afdeling oncologie , waar ik stage loop, komt dit
organisatie brede streven specifieker tot uiting. Op afdelingsniveau wordt gewerkt aan het vergroten
van situationeel bewustzijn door middel van feedbackmomenten, MDO’s en debriefings, tijdens het
dagelijkse half-twee-overleg. Daarnaast zijn er aandachtsvelders aangesteld binnen de afdeling.
Aandachtsvelders spelen een belangrijke rol door teamleden te ondersteunen en te adviseren bij
vragen rondom thema’s rondom patiëntveiligheid (De Bruijne & Bleeker, 2013).
Verschillen
Een verschil met theorie over CRM zit in het gebruik van briefings. Op de afdeling vinden er
debriefings plaats, maar voorafgaande briefings worden zelden ingezet. Voorafgaande briefings
zouden kunnen bijdragen aan een gedeeld situationeel bewustzijn, een goede voorbereiding van het
team en consistente aanpak. Voorafgaande briefings zouden teamleden de mogelijkheid bieden om
risico’s, verantwoordelijkheden en perspectieven te bespreken, wat bijdraagt aan patiëntveiligheid,
consistentie en samenwerking (De Bruijne & Bleeker, 2013).
Verbeterplan (stageopdrachten) + kennisclip incl. gesproken tekst
SEPT 2024 – JANUARI 2025
HAN NIJMEGEN
,1. Verbeterplan / stageopdrachten
Introductie
In dit verslag is de uitwerking van drie stageopdrachten te vinden die ik uitvoer tijdens mijn
stageperiode op de afdeling medische oncologie van het Radboudumc, in het kader van het
deeltentamen Kwaliteit van Zorg (CRM. Door de stageopdrachten uit te werken, werk ik aan mijn
professionele ontwikkeling én draag ik bij aan de kwaliteit van zorg. Tussentijds deel en bespreek ik
de uitwerking van de stageopdrachten met mijn werkbegeleiders en met mijn zelfstudiegroep van de
opleiding. Voor het uitwerken van de stageopdrachten maak ik voornamelijk gebruik van het boek
‘Medisch teamwork’ van De Bruijne en Bleeker (2013). SO1 staat voor stageopdracht 1, SO2 staat
voor stageopdracht 2 en SO3 staat voor stageopdracht 3.
Achtergrondinformatie
Volgens De Bruijne en Bleeker (2013) is Crew Resource Management (CRM) ‘het gebruiken van alle
aanwezige bronnen, zoals informatie, apparatuur en mensen, voor het bereiken van een veilige en
efficiënte vlucht’. CRM omvat teamtraining, gebruik van simulaties, interactieve groepsgesprekken,
specifieke procedures of werkafspraken en het continu verbeteren van de individuele en
teamprestaties (De Bruijne & Bleeker, 2013).
CRM wordt volgens De Bruijne en Bleeker (2013) op het niveau van respectievelijk de organisatie, het
team en de professional uitgewerkt:
Op het niveau van de organisatie speelt management, procesinrichting en supervisie en de
organisatiecultuur een belangrijke rol. In een open cultuur, waarin vrijelijk fouten kunnen
worden geanalyseerd en besproken, kan meer van fouten worden geleerd.
Op het niveau van team staat communicatie en leiderschap centraal. Zowel de zender als
ontvanger van informatie kan bijdragen aan oorzaken van en oplossingen voor miscommunicatie.
Op het niveau de professional staat de rol van het individu in een team centraal. Omgaan met
stress, verschillen in persoonlijkheid en het beter begrijpen van menselijke interacties en het
herkennen van en omgaan met gevaarlijke houdingen komen aan bod.
,SO1: de inleiding het creëren van draagvlak
1.1 Patiëntveilige zorg
Strategie
“To have a significant impact on health and healthcare”. Is de missie van het Radboudumc. Het
Radboudumc wilt voorlopen in de vorming van een duurzame en innovatieve en betaalbare
gezondheidszorg. Dat doen ze door persoonsgericht en innovatief samen te werken in netwerken.
Met persoonsgerichte zorg streeft het Radboudumc er naar dat iedereen die bij hun komt word
gezien, gehoord, gerespecteerd en gelijkwaardig wordt behandeld.
Patiënveilige zorg binnen het Radboudumc
In het Radboudumc wordt gestreefd naar een zo goed en veilig mogelijke ervaring met de zorg. Het
Radboudumc probeert er voor te zorgen dat iedere patiënt altijd veilig is, door continu alert op de
risico’s in de zorg te zijn en teams hierop te trainen, landelijke veiligheidsstandaarden en protocollen
in te voeren en deze te handhaven, zorgprocessen te monitoren en zo goed mogelijk over de
behandeling naar de patiënt te informeren en wat de patiënt zelf kan doen om deze zo goed mogelijk
te laten verlopen.
Toetsing kwaliteit van zorg / analyse incidenten
De kwaliteit van zorg wordt door het Radboudumc op verschillende manieren getoetst. Het
Radboudumc heeft een multidisciplinair intern auditteam. Dit team voert gedurende het jaar op
afdelingen waarderende onderzoekende audits uit op de kwaliteit en veiligheid van zorg in nieuwe
zorgvormen die ook aansluiten bij het IZA: ziekenhuisverplaatste zorg, netwerkzorg en zorgpaden
(Radboudumc, 2024). Het auditteam bestaat uit zorgprofessionals die onafhankelijk onderzoek
uitvoeren naar de kwaliteit en veiligheid van patiëntenzorg. Audits worden uitgevoerd rondom
bepaalde processen of thema’s, maar richten zich ook op ziekenhuisbrede thema's. Het auditteam
nodigt (zorg)medewerkers en patiënten uit om in interviews te vertellen hoe de kwaliteit van zorg
ervaren wordt (Radboudumc, z.d.). Eveneens kunnen zij tijdens observatierondes kijken hoe de zorg
geleverd wordt. Tijdens een observatieronde geeft het auditteam patiënten en (zorg)medewerkers
de gelegenheid om ervaringen over de zorg te delen. Het auditteam stelt vast wat goed gaat in het
zorgproces en waar risico’s of verbeterpunten aanwezig zijn. Naast de toetsing in interne audits
wordt de kwaliteit van zorg getoetst door een externe instantie: de inspectie van Gezondheidszorg
en Jeugd (IGJ). Daarnaast vindt het Radboudumc het belangrijk om op deelgebieden certificeringen,
keurmerken en erkenningen te behalen.
Het Radboudumc probeert de beste, professionele zorg te bieden. Toch kan er onbedoeld iets niet
goed gaan in de zorg. Wanneer er een incident of bijna incident plaatsvindt wordt hier een melding
van gemaakt bij de TIM-commissie. Op de Medische oncologie zijn verpleegkundigen op de afdeling
die deze melding opvangen, monitoren en analyseren.
Deze zogenoemde incidenten en bijna-incidenten melden medewerkers van het Radboudumc via
een systeem van Transmuraal Incident Melden (TIM). Het gaat hierbij niet om ernstige of fatale
schade. Door de meldingen probeert het Radboudumc de kwaliteit en veiligheid van de zorg te
monitoren en verbeteren, zodat herhaling in de toekomst wordt voorkomen. Volgens het jaarverslag
van Radboudumc (2024) gingen de meeste meldingen over communicatie en administratie,
medicatie en behandeling & verzorging (Radboudumc, z.d.).
, Incidenten
Het Radboudumc probeert de beste, professionele zorg te bieden. Toch kan er onbedoeld iets niet
goed gaan in de zorg, waardoor een patiënt schade oploopt, had kunnen oplopen of nog kan
oplopen. Deze zogenoemde incidenten en bijna-incidenten melden medewerkers van het
Radboudumc via een systeem van Decentraal Incidenten Melden (DIM). Het gaat hierbij niet om
ernstige of fatale schade. Door de meldingen probeert het
Radboudumc de kwaliteit en veiligheid van de zorg te
monitoren en verbeteren, zodat herhaling in de toekomst
wordt voorkomen. Volgens het jaarverslag van Radboudumc
(2024) gingen de meeste meldingen over communicatie en
administratie, medicatie en behandeling & verzorging
(Radboudumc, z.d.). (Bron: Radboudumc, 2024)
Verbeteracties
Regelmatig gaat het Radboud ziekenhuisbreed met verbeteracties aan de slag (Radboudumc, 2021).
Dat doen ze bijvoorbeeld op basis van trends of bijzonderheden. Calamiteiten worden (anoniem)
gedeeld met betrokken themawerkgroepen en zij nemen deze inzichten mee in ziekenhuisbrede
activiteiten. In 2023 waren er diverse focusbijeenkomsten waarin thema’s ter lering besproken
werden. Verbetermaatregelen bestonden daarnaast nog uit het aanpassen van richtlijnen,
protocollen en aanpassingen in het elektronische patiëntendossier (Radboudumc, 2023).
CRM
Overeenkomsten
Overeenkomsten tussen de werkwijze van het Radboudumc met de literatuur over CRM zijn de focus
op teamwork, communicatie en situationeel bewustzijn om patiëntveiligheid te waarborgen. Op
organisatieniveau komt dit tot uiting door het actief betrekken van alle zorgverleners, ongeacht de
functie. Iedereen wordt aangemoedigd om verantwoordelijkheid te nemen voor de veiligheid van de
patiënt. Er worden e-learningen aangeboden om patiëntveiligheid onder de aandacht te brengen,
waardoor medewerkers worden gemotiveerd om bewust te worden van situationeel bewustzijn en
een goede communicatie in veilige zorgverlening. Daarnaast zijn er organisatiebrede protocollen en
checklisten te vinden in een Q-portaal. Op de afdeling oncologie , waar ik stage loop, komt dit
organisatie brede streven specifieker tot uiting. Op afdelingsniveau wordt gewerkt aan het vergroten
van situationeel bewustzijn door middel van feedbackmomenten, MDO’s en debriefings, tijdens het
dagelijkse half-twee-overleg. Daarnaast zijn er aandachtsvelders aangesteld binnen de afdeling.
Aandachtsvelders spelen een belangrijke rol door teamleden te ondersteunen en te adviseren bij
vragen rondom thema’s rondom patiëntveiligheid (De Bruijne & Bleeker, 2013).
Verschillen
Een verschil met theorie over CRM zit in het gebruik van briefings. Op de afdeling vinden er
debriefings plaats, maar voorafgaande briefings worden zelden ingezet. Voorafgaande briefings
zouden kunnen bijdragen aan een gedeeld situationeel bewustzijn, een goede voorbereiding van het
team en consistente aanpak. Voorafgaande briefings zouden teamleden de mogelijkheid bieden om
risico’s, verantwoordelijkheden en perspectieven te bespreken, wat bijdraagt aan patiëntveiligheid,
consistentie en samenwerking (De Bruijne & Bleeker, 2013).
