4 november 2024 - leestijd: 8 tot 10 minuten
“Van bewegen tot beoordelen: De rol van
Strava in onze prestatiegerichte
samenleving”
Lotte Endel
De illustratie hierboven is gecreëerd door Adobe Firefly (AI). Voor meer informatie zie de bron in de
literatuurlijst.
In de huidige samenleving lijkt iedereen steeds meer en beter te
willen. We leven in wat men noemt een prestatiemaatschappij.
Heeft Strava hier invloed op? En wat is die invloed dan precies?
Maak kennis met onze prestatiegerichte samenleving en de rol die
Strava daarin speelt.
, artijn begint aan zijn laatste 500 meter van de Dam tot Damloop. Hij kijkt
nog even achterom of hij geen ander grijs shirt ziet. “Yes, ik ben de eerste
van mijn vrienden,” denkt hij. Vlak voor de finish kijkt hij op zijn Apple
Watch, waar zijn gloednieuwe groene Nike-bandje omheen zit. Martijn zet
aan voor een laatste eindsprint en stopt snel zijn Strava-activiteit. 1:24:45
staat er op zijn horloge. Trillend probeert hij zijn activiteit op te slaan. “Nee!” Roept hij. Zijn
activiteit is per ongeluk verwijderd. “Shit,” denkt hij. Hoe moet hij nu aan iedereen bewijzen
dat hij de snelste was? Zijn blijdschap maakt plaats voor paniek en stress. Meteen dwalen er
allerlei nare gedachten door zijn hoofd: Geen kudo’s*, challenge mislukt, wekelijkse streak
voorbij en niemand die kan zien dat hij de snelste was….
*Een soort like die je kunt ontvangen op de activiteiten die je deelt op Strava.
Wanneer je spreekt over prestatiegerichtheid, heb je het over de behoefte om altijd goede
prestaties te leveren. Het is een constante strijd met jezelf en concurrenten om telkens de
beste resultaten neer te zetten (Driessen, 2023). Uit onderzoek van Interstedelijk Studenten
Overleg blijkt dat 71% van de studenten regelmatig de druk voelt om zowel aan hun eigen
verwachtingen als die van andere te voldoen (ISO, 2019). In de huidige maatschappij wordt
er veel van jongeren gevraagd en verwacht. Zij leven tegenwoordig in de zogeheten
“prestatiemaatschappij.” In deze maatschappij zijn activiteiten altijd meetbaar en zichtbaar
(Grate, 2022).
Het platform Strava is een sportapp waarmee je sportactiviteiten kunt uploaden en op die
manier routes, statistieken en foto’s kunt delen en vergelijken met die van anderen (Strava,
z.d.). Net zoals in de prestatiemaatschappij zijn ook op Strava jouw activiteiten altijd
meetbaar en zichtbaar. We leven tegenwoordig niet alleen in een prestatiemaatschappij, maar
ook in een online platformsamenleving. Volgens van Dijck is dit een samenleving waarin een
groot deel van het maatschappelijke, sociale en economische verkeer plaats vindt via online
platformen (2016). Bij Strava zie je dit terug doordat sportactiviteiten (sociaal verkeer)
plaatsvinden via een online platform. De app combineert deze twee werelden: de
prestatiemaatschappij en de platformsamenleving. Maar wat heeft Strava te maken met de
prestatiegerichtheid in de maatschappij?
Prestatiedruk boven plezier?
Uit een onderzoek van Grijspaardt blijkt dat gebruikers van de app Strava niet langer
bewegen voor plezier, maar vooral activiteiten voltooien om indruk te maken op hun
vrienden en te voldoen aan hun eigen verwachtingen (Grijspaardt, 2020). Die indruk wordt
gemaakt door de data die wordt verzameld van de gebruikers van Strava, ook wel dataficatie
genoemd. Dataficatie betekent dat apps allerlei gegevens en informatie over jou omzetten in
data (Van Dijck et al., 2016) Ook Wim Keizer, sportpsycholoog, merkt dat het plezier door de
nadruk op data verminderd wordt; “Sport is bedoeld om plezier te hebben, maar elke keer die
competitie kan dat plezier bederven wanneer jij te veel nadruk hebt liggen op de data.” Zegt
Wim. Hij vergelijkt dit ook wel met verslavingen: “De ene persoon is hier gevoeliger voor als
de andere persoon.” Voor iemand die niet zo gevoelig is voor die data kan het juist fijn
werken volgens Wim. Hij zegt: “Voor hen is die data juist motivatie omdat je jezelf vooruit
kan zien gaan.” Het ligt volgens Wim dus aan wat voor karakter je hebt.
Op de app Strava zitten de gebruikers in zogeheten “community’s.” Dit houdt in dat
gebruikers van de app in een visuele cirkel zitten met alleen andere gebruikers en vrienden
die dezelfde doelen nastreven als zijzelf (Fokkens, 2020). Dit fenomeen kan ook worden
“Van bewegen tot beoordelen: De rol van
Strava in onze prestatiegerichte
samenleving”
Lotte Endel
De illustratie hierboven is gecreëerd door Adobe Firefly (AI). Voor meer informatie zie de bron in de
literatuurlijst.
In de huidige samenleving lijkt iedereen steeds meer en beter te
willen. We leven in wat men noemt een prestatiemaatschappij.
Heeft Strava hier invloed op? En wat is die invloed dan precies?
Maak kennis met onze prestatiegerichte samenleving en de rol die
Strava daarin speelt.
, artijn begint aan zijn laatste 500 meter van de Dam tot Damloop. Hij kijkt
nog even achterom of hij geen ander grijs shirt ziet. “Yes, ik ben de eerste
van mijn vrienden,” denkt hij. Vlak voor de finish kijkt hij op zijn Apple
Watch, waar zijn gloednieuwe groene Nike-bandje omheen zit. Martijn zet
aan voor een laatste eindsprint en stopt snel zijn Strava-activiteit. 1:24:45
staat er op zijn horloge. Trillend probeert hij zijn activiteit op te slaan. “Nee!” Roept hij. Zijn
activiteit is per ongeluk verwijderd. “Shit,” denkt hij. Hoe moet hij nu aan iedereen bewijzen
dat hij de snelste was? Zijn blijdschap maakt plaats voor paniek en stress. Meteen dwalen er
allerlei nare gedachten door zijn hoofd: Geen kudo’s*, challenge mislukt, wekelijkse streak
voorbij en niemand die kan zien dat hij de snelste was….
*Een soort like die je kunt ontvangen op de activiteiten die je deelt op Strava.
Wanneer je spreekt over prestatiegerichtheid, heb je het over de behoefte om altijd goede
prestaties te leveren. Het is een constante strijd met jezelf en concurrenten om telkens de
beste resultaten neer te zetten (Driessen, 2023). Uit onderzoek van Interstedelijk Studenten
Overleg blijkt dat 71% van de studenten regelmatig de druk voelt om zowel aan hun eigen
verwachtingen als die van andere te voldoen (ISO, 2019). In de huidige maatschappij wordt
er veel van jongeren gevraagd en verwacht. Zij leven tegenwoordig in de zogeheten
“prestatiemaatschappij.” In deze maatschappij zijn activiteiten altijd meetbaar en zichtbaar
(Grate, 2022).
Het platform Strava is een sportapp waarmee je sportactiviteiten kunt uploaden en op die
manier routes, statistieken en foto’s kunt delen en vergelijken met die van anderen (Strava,
z.d.). Net zoals in de prestatiemaatschappij zijn ook op Strava jouw activiteiten altijd
meetbaar en zichtbaar. We leven tegenwoordig niet alleen in een prestatiemaatschappij, maar
ook in een online platformsamenleving. Volgens van Dijck is dit een samenleving waarin een
groot deel van het maatschappelijke, sociale en economische verkeer plaats vindt via online
platformen (2016). Bij Strava zie je dit terug doordat sportactiviteiten (sociaal verkeer)
plaatsvinden via een online platform. De app combineert deze twee werelden: de
prestatiemaatschappij en de platformsamenleving. Maar wat heeft Strava te maken met de
prestatiegerichtheid in de maatschappij?
Prestatiedruk boven plezier?
Uit een onderzoek van Grijspaardt blijkt dat gebruikers van de app Strava niet langer
bewegen voor plezier, maar vooral activiteiten voltooien om indruk te maken op hun
vrienden en te voldoen aan hun eigen verwachtingen (Grijspaardt, 2020). Die indruk wordt
gemaakt door de data die wordt verzameld van de gebruikers van Strava, ook wel dataficatie
genoemd. Dataficatie betekent dat apps allerlei gegevens en informatie over jou omzetten in
data (Van Dijck et al., 2016) Ook Wim Keizer, sportpsycholoog, merkt dat het plezier door de
nadruk op data verminderd wordt; “Sport is bedoeld om plezier te hebben, maar elke keer die
competitie kan dat plezier bederven wanneer jij te veel nadruk hebt liggen op de data.” Zegt
Wim. Hij vergelijkt dit ook wel met verslavingen: “De ene persoon is hier gevoeliger voor als
de andere persoon.” Voor iemand die niet zo gevoelig is voor die data kan het juist fijn
werken volgens Wim. Hij zegt: “Voor hen is die data juist motivatie omdat je jezelf vooruit
kan zien gaan.” Het ligt volgens Wim dus aan wat voor karakter je hebt.
Op de app Strava zitten de gebruikers in zogeheten “community’s.” Dit houdt in dat
gebruikers van de app in een visuele cirkel zitten met alleen andere gebruikers en vrienden
die dezelfde doelen nastreven als zijzelf (Fokkens, 2020). Dit fenomeen kan ook worden
