Samenvatting examenmatrijscodes sociale zekerheidsrecht

1.1-De kandidaat beschrijft de kenmerken van volksverzekeringen, sociale
voorzieningen en werknemersverzekeringen.
1.2-De kandidaat bepaalt in een situatie of er sprake is van een volksverzekering,
sociale voorziening of werknemersverzekering.


Volksverzekeringen  Volksverzekeringen zijn bestemd voor iedere ingezetene, dit
wil zeggen voor iedereen die legaal in ons land woont.
De vier volksverzekeringen zijn:

 Algemene Ouderdomswet (AOW)  Biedt iedere ingezetene vanaf een
bepaalde leeftijd een ouderdomspensioen.

 Algemene nabestaandenwet (Anw)  Kent twee uitkeringen: een uitkering
voor nabestaanden en een uitkering voor wezen. De hoogte van de uitkering
is afhankelijk van het eigen inkomen van de nabestaande.

 Algemene Kinderbijslagwet (AKW)  Biedt ouders en verzorgers van
minderjarige kinderen een tegemoetkoming in de kosten van de opvoeding.

 Wet langdurige zorg (Wlz)  Verzekert ingezetenen tegen zeer hoge
ziektekosten die bij particuliere verzekeringen niet te verzekeren zijn, zoals de
kosten van een opname in een verpleegtehuis of in een instelling voor
gehandicapten.



Sociale voorzieningen  Sociale voorzieningen kun je zien als een vangnet. Deze
voorzieningen zorgen ervoor dat mensen die geen inkomen of uitkering hebben toch
een minimumbedrag krijgen om in hun levensonderhoud te voorzien.9

De sociale voorzieningen zijn:

 Participatiewet  Biedt iedere ingezetene die zelf niet in de noodzakelijke
kosten van het bestaan kan voorzien een uitkering op het niveau van het
bestaansminimum.

 Toeslagenwet (TW)  Is een aanvullende regeling voor degenen die met een
WW-, WIA-, ZW- of Wajong-uitkering onder het sociaal minimum zit. Deze
wordt dan aangevuld tot aan het sociaal minimum.

 Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong)  Is bedoeld
voor jongeren die ziek of gehandicapt zijn voor hun achttiende levensjaar of
tijdens hun studie ziek of gehandicapt worden en daardoor niet in staat zijn om
zelf betaald werk te doen.

 Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)  Zorgt voor ondersteuning
vanuit de gemeente bij een zelfredzaam leven en deelname aan de

, maatschappij. Voorzieningen voor wonen en vervoer (zoals de aanpassing
van een woning, rolstoelvervoer, huishoudelijke hulp en begeleiding) vallen
onder de Wmo.




Werknemersverzekeringen  Werknemersverzekeringen zijn, zoals de naam al
zegt, bestemd voor werknemers. Werknemers werken op basis van een
arbeidsovereenkomst voor een werkgever. We zeggen ook wel dat ze in loondienst
werken.

Verzekerden voor de werknemersverzekeringen zijn:

- Werknemers

- Ambtenaren

- oud-werknemers die met (vervroegd) pensioen zijn

- werknemers met een uitkering vanwege ziekte, arbeidsongeschiktheid of
werkloosheid

- uitzendkrachten

- tijdelijke werknemers

- flexwerkers die oproepwerk doen op basis van een arbeidsovereenkomst.



De drie werknemersverzekeringen zijn:

- Ziektewet (ZW)  Voor mensen die op het moment dat ze ziek worden niet in
dienst zijn bij een werkgever maar wel op zoek zijn naar werk. Bijvoorbeeld als
ze gebruikmaken van de WW of de Participatiewet. Werknemers die in dienst
zijn worden in principe door hun werkgever doorbetaald.
- Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) en soms nog de Wet op
de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)  Zorgt voor een inkomen als
een werknemer langer dan twee jaar arbeidsongeschikt is. De werkgever
heeft de eerste twee jaar een loondoorbetalingsplicht voor de werknemer, of
er is een uitkering van de ZW. Als de werknemer daarna nog steeds
arbeidsongeschikt is, komt hij in aanmerking voor een uitkering van de WIA.
- Werkloosheidswet (WW)  Biedt een uitkering aan werknemers die tegen hun
wil werkloos zijn. De hoogte en de duur van deze uitkering zijn afhankelijk van
het arbeidsverleden van de werknemer en van zijn laatstverdiende loon.