Portfolio
kunstzinnige oriëntatie
Opleiding tot leraar Basisonderwijs
2018-2019 – april 2019
,Inhoudsopgave
1. Kunsteducatie .................................................................................................................................. 3
1A. Bezoeken aan culturele instellingen of evenementen .................................................................. 3
2. Beeldend Vormen ............................................................................................................................ 9
2A. Analyse van de kindertekening en leerwerktaak: Ontwikkeling observeren ............................... 9
2B. Eigenvaardigheid ........................................................................................................................ 15
2C. Twee lessen Beeldende Vorming ................................................................................................ 15
3. Muziek ........................................................................................................................................... 17
3A. Zingen .......................................................................................................................................... 17
3B. Muziek maken ............................................................................................................................. 20
3C. Luisteren ...................................................................................................................................... 20
4. Dans en Drama .............................................................................................................................. 21
4A. Observatie ................................................................................................................................... 21
5. Eindpresentatie/eigenvaardigheid dans en drama ....................................................................... 34
6. Epiloog ........................................................................................................................................... 35
Bronnenlijst ........................................................................................................................................... 36
Bijlagen .................................................................................................................................................. 37
2C. Twee lesvoorbereidingsformulieren Beeldende Vorming ...................................................... 38
3A lesvoorbereidingsformulier lied aanleren ................................................................................ 70
3C Muziekles luisteren lesvoorbereidingsformulier...................................................................... 79
, 1. Kunsteducatie
1A. Bezoeken aan culturele instellingen of evenementen
Hieronder beschrijf ik drie culturele activiteiten. Een theatervoorstelling, een popconcert en een
museumbezoek. Van het museumbezoek geef ik een uitgebreid verslag, naast een beschrijving van
een bijpassende lesactiviteit. Voor de andere twee activiteiten is een lesactiviteit beschreven,
alsmede een eigen bijdrage rond het bezoek. Bewijs is gefotografeerd en ingevoegd.
Stadsmuseum Harderwijk, 27 februari 2019
Ik bezocht het museum 27 februari 2019. Op dat moment waren de gecombineerde
tentoonstellingen ‘Prachtdracht, streekdracht uit Hierden en Maandag Wasdag van Rolina Nell te
zien.
Ik zag klederdracht uit die streek., met name uit Hierden, een dorp vlakbij Harderwijk. Binnen de
algemene klederdracht van die streek, had de kleding van Hierden ook nog eigen kenmerken. Ik zag
complete kostuums en hoeden en babykleding. Ik verbaasde me erover dat deze dracht nog niet zo
lang geleden werd gedragen. Ten eerste lijkt dat niet van deze tijd en ten tweede zit het volgens mij
niet lekker. Bijzonder dat sommige mensen dan toch graag vasthouden aan een bepaalde identiteit
of cultuur. Ik vond de doeken met geschilderde vrouwen in klederdracht van Rolina Nell, een
beeldend kunstenaar uit de Noordoostpolder, indrukwekkend en leuk vormgegeven. De schilderijen
waren op het formaat handdoek op doeken afgedrukt en hingen aan een lange waslijn. Een verhaal
op zich en zo heet dan ook deze deeltentoonstelling: Maandag Wasdag. Ik vond het goed gevonden
om dit zo vorm te geven. Het is veelzeggender dan schilderijen die in een lijst aan de muur hangen.
Dit is iets om mee te nemen: iets verpakken in een creatieve vorm die toevoegt aan hetgeen je wilt
zeggen, kan ik ook in mijn onderwijs toepassen.
Toen ik in dit museum was, dacht ik meteen aan een geschiedenisles voor bijvoorbeeld groep 3 of 4.
Dat zou aansluiten bij kerndoel 51,: De leerlingen leren gebruik te maken van eenvoudige historische
bronnen en ze leren aanduidingen van tijd en tijdsindeling te hanteren. Maar dit verder terzijde. En
aan cultuureducatie in het algemeen, kerndoel 56: De leerlingen verwerven enige kennis over en
krijgen waardering voor aspecten van cultureel erfgoed. Een bezoekje aan de tentoonstelling met de
klas zou een goed uitgangspunt zijn voor verdere lessen en gesprekken. Ook een lessenserie dans
kan hierbij aansluiten, met name aandacht voor volksdansen. Maar ik werk hier een les beeldende
vorming iets verder uit. Een les beeldende vorming zou bijvoorbeeld een les voor groep 7 of 8 zijn
over het maken van klederdracht voor jezelf, passend bij jouw woonplaats, cultuur. Ik zou hier voor
groepswerk kiezen omdat het een groot project is. Na het bezoek aan de tentoonstelling kunnen we
het hebben over de vorm en functie van kleding. Over textuur en identiteit en cultuur. Daarna
kunnen de kinderen in groepjes hun eigen klederdracht ontwerpen waarmee ze iets kunnen
uitdrukken over zichzelf, hun omgeving of hun cultuur. De betekenis past bij de groep. Kerndoel 54
heeft het over de volgende betekenisvolle onderwerpen voor deze groep:: decors, kostuums en
affiches. De beeldaspecten zijn kleur en compositie/vorm/betekenis en het materiaal hoort bij
werken met textiel: (toneel)kleding maken en andere toegepaste vormgeving.
, Een foto impressie:
Concert Pink Projects 10 oktober 2018
Ik bezocht in het Luxor theater in Rotterdam met mijn vader het concert van Pink Projects. Eigenlijk
om mijn vader een plezier te doen. Hij zegt altijd dat de muziek van tegenwoordig niks voorstelt en
dat in ‘zijn tijd’ pas echte muziek werd gemaakt. Daarom hoor ik thuis regelmatig het repertoire van
Pink Floyd. Ik moet eerlijk zeggen: het viel me niet tegen. Het was heel leuk om een concert bij te
wonen op gemakkelijke stoelen. En de muziek vond ik voor het grootste deel ook best goed. Another
brick in the wall kon ik zelfs meezingen. Ik voelde me wel een beetje jong tussen het voornamelijk
oudere publiek, maar ik was zeker niet de enige van mijn leeftijd. Misschien dat de muziek inderdaad
tijdloos is, zoals mijn vader altijd beweert.
Mijn recensie
De coverband Pink Projects gaf 10 oktober 2018 in het Nieuwe Luxor Theater in Rotterdam een door
het publiek enthousiast ontvangen concert. Ze speelden muziek van twee albums van Pink Floyd; The
Wall en The Division Bell. Hoewel de muziek van The Wall al 40 jaar oud is, was deze springlevend
voor het publiek. Publiek dat veelal de beginjaren van Pink Floyd nog heeft meegemaakt. Maar tussen
deze oude garde mengden zich ook jongere toehoorders; dat maakt deze muziek tijdloos.
kunstzinnige oriëntatie
Opleiding tot leraar Basisonderwijs
2018-2019 – april 2019
,Inhoudsopgave
1. Kunsteducatie .................................................................................................................................. 3
1A. Bezoeken aan culturele instellingen of evenementen .................................................................. 3
2. Beeldend Vormen ............................................................................................................................ 9
2A. Analyse van de kindertekening en leerwerktaak: Ontwikkeling observeren ............................... 9
2B. Eigenvaardigheid ........................................................................................................................ 15
2C. Twee lessen Beeldende Vorming ................................................................................................ 15
3. Muziek ........................................................................................................................................... 17
3A. Zingen .......................................................................................................................................... 17
3B. Muziek maken ............................................................................................................................. 20
3C. Luisteren ...................................................................................................................................... 20
4. Dans en Drama .............................................................................................................................. 21
4A. Observatie ................................................................................................................................... 21
5. Eindpresentatie/eigenvaardigheid dans en drama ....................................................................... 34
6. Epiloog ........................................................................................................................................... 35
Bronnenlijst ........................................................................................................................................... 36
Bijlagen .................................................................................................................................................. 37
2C. Twee lesvoorbereidingsformulieren Beeldende Vorming ...................................................... 38
3A lesvoorbereidingsformulier lied aanleren ................................................................................ 70
3C Muziekles luisteren lesvoorbereidingsformulier...................................................................... 79
, 1. Kunsteducatie
1A. Bezoeken aan culturele instellingen of evenementen
Hieronder beschrijf ik drie culturele activiteiten. Een theatervoorstelling, een popconcert en een
museumbezoek. Van het museumbezoek geef ik een uitgebreid verslag, naast een beschrijving van
een bijpassende lesactiviteit. Voor de andere twee activiteiten is een lesactiviteit beschreven,
alsmede een eigen bijdrage rond het bezoek. Bewijs is gefotografeerd en ingevoegd.
Stadsmuseum Harderwijk, 27 februari 2019
Ik bezocht het museum 27 februari 2019. Op dat moment waren de gecombineerde
tentoonstellingen ‘Prachtdracht, streekdracht uit Hierden en Maandag Wasdag van Rolina Nell te
zien.
Ik zag klederdracht uit die streek., met name uit Hierden, een dorp vlakbij Harderwijk. Binnen de
algemene klederdracht van die streek, had de kleding van Hierden ook nog eigen kenmerken. Ik zag
complete kostuums en hoeden en babykleding. Ik verbaasde me erover dat deze dracht nog niet zo
lang geleden werd gedragen. Ten eerste lijkt dat niet van deze tijd en ten tweede zit het volgens mij
niet lekker. Bijzonder dat sommige mensen dan toch graag vasthouden aan een bepaalde identiteit
of cultuur. Ik vond de doeken met geschilderde vrouwen in klederdracht van Rolina Nell, een
beeldend kunstenaar uit de Noordoostpolder, indrukwekkend en leuk vormgegeven. De schilderijen
waren op het formaat handdoek op doeken afgedrukt en hingen aan een lange waslijn. Een verhaal
op zich en zo heet dan ook deze deeltentoonstelling: Maandag Wasdag. Ik vond het goed gevonden
om dit zo vorm te geven. Het is veelzeggender dan schilderijen die in een lijst aan de muur hangen.
Dit is iets om mee te nemen: iets verpakken in een creatieve vorm die toevoegt aan hetgeen je wilt
zeggen, kan ik ook in mijn onderwijs toepassen.
Toen ik in dit museum was, dacht ik meteen aan een geschiedenisles voor bijvoorbeeld groep 3 of 4.
Dat zou aansluiten bij kerndoel 51,: De leerlingen leren gebruik te maken van eenvoudige historische
bronnen en ze leren aanduidingen van tijd en tijdsindeling te hanteren. Maar dit verder terzijde. En
aan cultuureducatie in het algemeen, kerndoel 56: De leerlingen verwerven enige kennis over en
krijgen waardering voor aspecten van cultureel erfgoed. Een bezoekje aan de tentoonstelling met de
klas zou een goed uitgangspunt zijn voor verdere lessen en gesprekken. Ook een lessenserie dans
kan hierbij aansluiten, met name aandacht voor volksdansen. Maar ik werk hier een les beeldende
vorming iets verder uit. Een les beeldende vorming zou bijvoorbeeld een les voor groep 7 of 8 zijn
over het maken van klederdracht voor jezelf, passend bij jouw woonplaats, cultuur. Ik zou hier voor
groepswerk kiezen omdat het een groot project is. Na het bezoek aan de tentoonstelling kunnen we
het hebben over de vorm en functie van kleding. Over textuur en identiteit en cultuur. Daarna
kunnen de kinderen in groepjes hun eigen klederdracht ontwerpen waarmee ze iets kunnen
uitdrukken over zichzelf, hun omgeving of hun cultuur. De betekenis past bij de groep. Kerndoel 54
heeft het over de volgende betekenisvolle onderwerpen voor deze groep:: decors, kostuums en
affiches. De beeldaspecten zijn kleur en compositie/vorm/betekenis en het materiaal hoort bij
werken met textiel: (toneel)kleding maken en andere toegepaste vormgeving.
, Een foto impressie:
Concert Pink Projects 10 oktober 2018
Ik bezocht in het Luxor theater in Rotterdam met mijn vader het concert van Pink Projects. Eigenlijk
om mijn vader een plezier te doen. Hij zegt altijd dat de muziek van tegenwoordig niks voorstelt en
dat in ‘zijn tijd’ pas echte muziek werd gemaakt. Daarom hoor ik thuis regelmatig het repertoire van
Pink Floyd. Ik moet eerlijk zeggen: het viel me niet tegen. Het was heel leuk om een concert bij te
wonen op gemakkelijke stoelen. En de muziek vond ik voor het grootste deel ook best goed. Another
brick in the wall kon ik zelfs meezingen. Ik voelde me wel een beetje jong tussen het voornamelijk
oudere publiek, maar ik was zeker niet de enige van mijn leeftijd. Misschien dat de muziek inderdaad
tijdloos is, zoals mijn vader altijd beweert.
Mijn recensie
De coverband Pink Projects gaf 10 oktober 2018 in het Nieuwe Luxor Theater in Rotterdam een door
het publiek enthousiast ontvangen concert. Ze speelden muziek van twee albums van Pink Floyd; The
Wall en The Division Bell. Hoewel de muziek van The Wall al 40 jaar oud is, was deze springlevend
voor het publiek. Publiek dat veelal de beginjaren van Pink Floyd nog heeft meegemaakt. Maar tussen
deze oude garde mengden zich ook jongere toehoorders; dat maakt deze muziek tijdloos.
