Samenvatting Leerdoelen Logopedie bij NAH

Leerdoelen logopedie bij NAH

1. De student laat zien hoe hij de kennis over etiologie, symptomatologie, herstel en
prognose van afasie, dysartrie, dysfagie, communicatieproblemen t.g.v. dementie,
neurologische communicatiestoornissen, degeneratieve neurogene aandoeningen (MS,
Parkinson, ALS) toepast in aangeboden casuïstiek, indien aanwezig volgens de
geldende richtlijnen
1.1 De student heeft kennis van etiologie, symptomatologie, herstel en prognose van
logopedische stoornissen bij NAH.
1.2 De student legt verschillen en overeenkomsten uit tussen de verschillende logopedische
stoornissen bij NAH.

Afasie is een stoornis in het formuleren van talige boodschappen.
 Semantisch systeem, grammaticale encodering, fonologische verwerking
 Vaak na een CVA

Afasiesyndromen:
Amnestische afasie
 Woordvindingsproblemen
 Taalproductie: vloeiend, pauzes en omschrijvingen
 Taalbegrip: relatief goed, grammaticaal complexere zinnen zijn lastig

Afasie van Wernicke
 Taalbegrip
 Taalproductie: vloeiend, fonematische parafasieën, neologismen (gebruik van nieuwe
woorden of andere woorden)
 Taalbegrip: gestoord, zowel op woord als op zinsniveau (communicatie lastig)

Afasie van Broca
 Telegramstijl
 Taalproductie: niet vloeiend, beperkt tot inhoudswoorden, functiewoorden en
grammaticale morfemen worden weggelaten
 Taalbegrip: relatief goed, problemen met grammaticale complexere zinnen

Globale Afasie
 Niet of nauwelijks spreken, moeite met begrijpen en gesproken taal
 Lezen en schrijven nauwelijks mogelijk
 Taalproductie: beperkt tot losse woorden of stereotype uitdrukkingen

Behandeling Afasie:
 Stoornisgericht of functioneel  wordt ook wel eens communicatieve therapie genoemd
 Eerst stoornisgericht (voornamelijk functieniveau) daarna functioneel (vaak op
activiteiten en participatieniveau)
 Stoornisgericht en functioneel

Stoornis

, Stimulatiebenadering
 Cognitieve, neuropsychogische, neurolinguistische benadering
 Linguïstisch georiënteerde benadering (echt bijv. semantiek, fonologie enz. behandelen)
 Fonologische que  eerste letter geven (bijvoorbeeld galgje)
 Semantische que  ik zit aan de … (aanvulzinnen, omschrijven)

Functionele benadering:
 Psychosociale benadering
 Omgevings- systeembenadering
 Pragmatische georiënteerde therapie
 Partnertraining

Dysartrie is een spraakstoornis die veroorzaakt wordt door een beschadiging van het
zenuwstelsel. Spieren van de mondmotoriek werken onvoldoende.
 Realiseren van de spraakbeweging
 Therapiedoel: bereiken van optimale manier van communiceren tussen patiënt en zijn
omgeving
 Testen: Radboud Oraal onderzoek, Mondmotorisch onderzoek, NDO-V




Insteek therapie:

,  Reversibel: Herstel mogelijk
 Stationair: Aanpassingen leren
 Progressief: Vertragen (herstellen kan niet)

Revalidatietechnieken
 Articulatieoefeningen
 Resultaat merkbaar na langere tijd oefenen

Compensatietechnieken:
 Spreektempo
 Resonans
 Intonatie/prosodie
 Luidheid
 Ademhalingsoefeningen
 Ondersteunende communicatie (alternatieven)

Algemene therapieprincipes
 Vroegtijdige behandeling
 Ziekte-inzicht v/d patiënt/ omgeving
 Uitleg aan de patiënt/ omgeving
 Factor onderkennen die spraak meest verstoort
 Componenten spreekgedrag werken samen
 Therapie inpassen in ADL (frequent + functioneel oefenen)
 Gebruik spraak/ communicatiemiddel

 Fonologie: klankleer
 Morfologie: opbouw van woorden
 Syntaxis: opbouw van zinnen
 Pragmatiek: taalgebruik
 Semantiek: betekenis van woorden, woordenschat.

Spraakapraxie
 Apraxie van de spraak
 Planning en programmering van de spraakbewegingen
 In literatuur ook wel gesproken over verbale apraxie
 Komt geïsoleerd zelden voor, wel vaak in combinatie met een afasie
 Is een stoornis bij de articulatorische programmering en planning van de spraak
 Buccofaciale apraxie (vraag je bijvoorbeeld aan iemand: kunt u de tong uitsteken? Ze
willen het gaan doen maar ze weten niet meer hoe het moet). Kan ook problemen
veroorzaken met slikken




Diagnostiek Spraakapraxie
 DIAS (diagnostisch instrument apraxie van de spraak)