Persoon- en Familierecht
Week 1
Huwelijk
In Nederland kunnen twee volwassen personen die hun leven met elkaar willen delen, kiezen tussen
twee formele relatievormen; het huwelijk en het geregistreerd partnerschap. Het huwelijk is een door
de wet geregelde duurzame levensgemeenschap van twee natuurlijke personen.
Het aangaan van het huwelijk
Het Burgerlijk Wetboek maakt een onderscheid in inwendige en uitwendige huwelijksvereiste. Verder
kunnen we de inwendige huwelijksbeletsen onderverdelen in absoluut en relatief.
Inwendige huwelijkse vereisten:
Absoluut Relatief
a. Leeftijd van 18 jaar a. Verbod van huwelijk tussen
Minderjarigen mogen geen bloedverwanten in de rechte
huwelijk sluiten volgens Art 1:31 lijn (kinderen, ouders,
BW. kleinkinderen en grootouders
b. Geen zodanige stoornis van etc.) en bloedverwanten in
geestvermogens waardoor een zijlijn (broeders en zusters)
partij niet in staat is om zijn wil te volgens Art 1:41 lid 1 BW.
bepalen of de betekenis van zijn
verklaring te begrijpen volgens Echter kunnen broeders en
Art 1:32 BW. zusters door adoptie
c. Monogamie ontheffing vragen volgens
Geen gelijktijdig ander huwelijk Art 1:41 lid 2 BW.
of geregistreerd partnerschap
volgens Art 1:33 jo. 1:42 BW. Onder bloedverwantschap
wordt zowel juridische als
feitelijke verwantschap
Uitwendige huwelijkse vereisten: verstaan, dus ook
De zogenoemde uitwendige vereisten zijn de vormvoorschriften die de wet aan de geldige
stuiting van een huwelijk stelt.
Rechtsgevolgen van het huwelijk
1. Door het aangaan van het huwelijk krijgen de partners van rechtswege onder alle wettelijke
rechten en verplichtingen van echtgenoten en geldt voor echtgenoten die daar niet bij
huwelijkse voorwaarden hebben afgeweken, het wettelijke regime van de algehele
gemeenschap van goederen.
2. De echtgenoot van de moeder van een kind wordt van rechtswege juridisch ouder van dat
kind. Ongeacht hun geslacht oefenen de echtgenoten van rechtswege het gezamenlijk gezag
uit over hun minderjarige kinderen.
3. Tussen de ene echtgenoot en de bloedverwanten van de andere echtgenoot ontstaat
aanverwantschap.
Voltrekking van het huwelijk
Het huwelijk wordt voltrokken niet voor de veertiende dag na de datum waarop het voornemen om in
het huwelijk te treden aan de ambtenaar van de Burgerlijke Stand kenbaar is gemaakt. Ten overstaan
van een ambtenaar van de Burgerlijke stand en twee tot vier meerderjarige getuigen, in het openbaar,
in het gemeentehuis van de gemeente die door partijen is aangewezen (Art 1:62 jo. 1:63 lid 1 BW).
De partijen moeten in persoon verschijnen voor de ambtenaar van de Burgerlijke Stand volgens Art
1:65 BW. Het huwelijk wordt voltrokken door de partijen zelf, door het uitspreken door iedere partner
van het “jawoord”. Daarna verklaart de ambtenaar van de Burgerlijke Stand dat de partijen zijn
gehuwd en maakt daarvan een akte op (Art 1:67 BW).
Kerkelijk huwelijk
Een huwelijk voltrokken volgens godsdienstige regels heeft geen juridische gevolgen, en
godsdienstige plechtigheden mogen niet plaatsvinden voor registratie van het burgerlijk huwelijk
volgens Art 1:68 BW.
,Persoon- en Familierecht
Het geregistreerd Partnerschap
Het geregistreerd partnerschap is in het leven geroepen om paren van gelijk geslacht, die toen nog
niet mochten trouwen, een mogelijkheid te geven om hun relatie te formaliseren.
Overeenkomsten en verschillen tussen het huwelijk en het geregistreerd partnerschap.
In de loop der tijd is het geregistreerd partnerschap steeds meer met het huwelijk op één lijn te komen
staan. De sluiting van het geregistreerd partnerschap geschiedt op nagenoeg dezelfde wijze als de
sluiting van het huwelijk. En de regels betreft de stuiting zijn op het geregistreerd partnerschap van
overeenkomstige toepassing.
Er is wel een belangrijk verschil in de wijze van voltrekking van het geregistreerd partnerschap en het
huwelijk. Het huwelijk wordt voltrokken door de uitwisseling van de “jawoorden” ten overstaan van een
ambtenaar van de Burgerlijke Stand, terwijl het partnerschap wordt voltrokken door een akte van
registratie van het geregistreerd partnerschap, opgemaakt door de ambtenaar van de Burgerlijke
Stand en ondertekend door partijen volgens Art 1:80a lid 3 BW. Een ander belangrijk verschil is dat
het huwelijk alleen gerechtelijk kan worden ontbonden en het geregistreerd partnerschap, gerechtelijk
als buitengerechtelijk.
, Persoon- en Familierecht
Einde huwelijk en geregistreerd partnerschap
Huwelijk
Volgens Art 1:149 BW eindigt het huwelijk door:
a. De dood
b. Door een nieuw huwelijk of geregistreerd partnerschap na vermissing van echtgenoot
c. Door echtscheiding
d. Door ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed.
Geregistreerd Partnerschap
Volgens Art 1:80c lid 1 BW eindigt het geregistreerd partnerschap door:
a. De dood
b. Door een nieuw huwelijk of geregistreerd partnerschap na vermissing van een
geregistreerd partner
c. Door buitengerechtelijke beëindiging op gemeenschappelijk verzoek
d. Door ontbinding op verzoek van de partners of een van hen
e. Door omzetting in een huwelijk
Echtscheiding
In Nederland is de duurzame ontwrichting de enige echtscheidingsgrond en deze geldt zowel
voor de echtscheiding op gezamenlijk verzoek volgens Art 1:151 BW als voor de echtscheiding
op eenzijdig verzoek volgens Art 1:154BW. Er is sprake van duurzame ontwrichting indien de
voorzetting van de samenleving ondragelijk is geworden en er geen uitzicht is op herstel van de
behoorlijke echtelijke verhouding.
In geval van een gemeenschappelijk verzoek is het bewijs van de duurzame ontwrichting volledig
gesubjectiveerd: als beide echtgenoten echtscheiding verzoeken en stellen dat hun huwelijk
duurzaam is ontwricht, vormt dat een onweerlegbaar vermoeden van de ontwrichting van het
huwelijk. Dit bewijs is dwingend voor de rechter en moet het verzoek worden toegewezen.
Als slechts één van de echtgenoten de echtscheiding wenst, moet hij de rechter weten te
overtuigen dat het huwelijk duurzaam is ontwricht. Wat voor de één ondraaglijk is, hoeft dat voor
de ander nog niet te zijn. Volgens de Hoge Raad moet een gemotiveerde wens van een van de
echtgenoten om het huwelijk te ontbinden, een ernstige aanwijzing van duurzame ontwrichting
zijn.
De echtscheiding komt tot stand door de inschrijving van de echtscheidingsbeschikking in de
registers van de Burgerlijke Stand (Art 1:163 lid 1 BW). De ambtenaar van de Burgerlijke Stand
voegt een vermelding toe aan de huwelijksakte. Deze vermelding wordt gedaan op verzoek van
een of beide echtgenoten, niet eerder dan de datum waarop de echtscheidingsbeschikking kracht
van gewijsde heeft gekregen en niet later dan zes maanden daarna. Als het verzoek tot
inschrijving niet binnen zes maanden door een van de echtgenoten is gedaan, verliest de
beschikking zijn kracht (Art 1:163 lid 2 BW) en moet de echtscheidingsprocedure opnieuw
worden gevoerd.
Scheiding van tafel en bed
De scheiding van tafel en bed heeft dezelfde rechtsgevolgen als de echtscheiding, behalve dat
de huwelijkse band niet wordt verbroken. De echtgenoten worden beschouwd als gehuwd en
kunnen niet hertrouwen. Dit komt voornamelijk voor bij huwelijken met een religieuze aard. De
scheiding kan eindigen door verzoening of ontbinding. In geval van verzoening eindigt de
scheiding van tafel en bed door de inschrijving van het eensluidend verzoek daartoe van de
echtgenoten in het huwelijksgoederenregister (Art 1:176 lid 1 BW). Hierdoor herleven alle
gevolgen van het huwelijk van rechtswege (Art 1:173 lid 2 BW).
Voor de ontbinding op gemeenschappelijk verzoek geldt geen termijn, maar de ontbinding op
eenzijdig verzoek is pas mogelijk, nadat de scheiding van tafel en bed minstens drie jaar heeft
geduurd. Slechts in geval van ernstig wangedrag van de andere echtgenoot kan dit termijn
worden verkort tot een jaar (Art 1:179 BW).
Week 1
Huwelijk
In Nederland kunnen twee volwassen personen die hun leven met elkaar willen delen, kiezen tussen
twee formele relatievormen; het huwelijk en het geregistreerd partnerschap. Het huwelijk is een door
de wet geregelde duurzame levensgemeenschap van twee natuurlijke personen.
Het aangaan van het huwelijk
Het Burgerlijk Wetboek maakt een onderscheid in inwendige en uitwendige huwelijksvereiste. Verder
kunnen we de inwendige huwelijksbeletsen onderverdelen in absoluut en relatief.
Inwendige huwelijkse vereisten:
Absoluut Relatief
a. Leeftijd van 18 jaar a. Verbod van huwelijk tussen
Minderjarigen mogen geen bloedverwanten in de rechte
huwelijk sluiten volgens Art 1:31 lijn (kinderen, ouders,
BW. kleinkinderen en grootouders
b. Geen zodanige stoornis van etc.) en bloedverwanten in
geestvermogens waardoor een zijlijn (broeders en zusters)
partij niet in staat is om zijn wil te volgens Art 1:41 lid 1 BW.
bepalen of de betekenis van zijn
verklaring te begrijpen volgens Echter kunnen broeders en
Art 1:32 BW. zusters door adoptie
c. Monogamie ontheffing vragen volgens
Geen gelijktijdig ander huwelijk Art 1:41 lid 2 BW.
of geregistreerd partnerschap
volgens Art 1:33 jo. 1:42 BW. Onder bloedverwantschap
wordt zowel juridische als
feitelijke verwantschap
Uitwendige huwelijkse vereisten: verstaan, dus ook
De zogenoemde uitwendige vereisten zijn de vormvoorschriften die de wet aan de geldige
stuiting van een huwelijk stelt.
Rechtsgevolgen van het huwelijk
1. Door het aangaan van het huwelijk krijgen de partners van rechtswege onder alle wettelijke
rechten en verplichtingen van echtgenoten en geldt voor echtgenoten die daar niet bij
huwelijkse voorwaarden hebben afgeweken, het wettelijke regime van de algehele
gemeenschap van goederen.
2. De echtgenoot van de moeder van een kind wordt van rechtswege juridisch ouder van dat
kind. Ongeacht hun geslacht oefenen de echtgenoten van rechtswege het gezamenlijk gezag
uit over hun minderjarige kinderen.
3. Tussen de ene echtgenoot en de bloedverwanten van de andere echtgenoot ontstaat
aanverwantschap.
Voltrekking van het huwelijk
Het huwelijk wordt voltrokken niet voor de veertiende dag na de datum waarop het voornemen om in
het huwelijk te treden aan de ambtenaar van de Burgerlijke Stand kenbaar is gemaakt. Ten overstaan
van een ambtenaar van de Burgerlijke stand en twee tot vier meerderjarige getuigen, in het openbaar,
in het gemeentehuis van de gemeente die door partijen is aangewezen (Art 1:62 jo. 1:63 lid 1 BW).
De partijen moeten in persoon verschijnen voor de ambtenaar van de Burgerlijke Stand volgens Art
1:65 BW. Het huwelijk wordt voltrokken door de partijen zelf, door het uitspreken door iedere partner
van het “jawoord”. Daarna verklaart de ambtenaar van de Burgerlijke Stand dat de partijen zijn
gehuwd en maakt daarvan een akte op (Art 1:67 BW).
Kerkelijk huwelijk
Een huwelijk voltrokken volgens godsdienstige regels heeft geen juridische gevolgen, en
godsdienstige plechtigheden mogen niet plaatsvinden voor registratie van het burgerlijk huwelijk
volgens Art 1:68 BW.
,Persoon- en Familierecht
Het geregistreerd Partnerschap
Het geregistreerd partnerschap is in het leven geroepen om paren van gelijk geslacht, die toen nog
niet mochten trouwen, een mogelijkheid te geven om hun relatie te formaliseren.
Overeenkomsten en verschillen tussen het huwelijk en het geregistreerd partnerschap.
In de loop der tijd is het geregistreerd partnerschap steeds meer met het huwelijk op één lijn te komen
staan. De sluiting van het geregistreerd partnerschap geschiedt op nagenoeg dezelfde wijze als de
sluiting van het huwelijk. En de regels betreft de stuiting zijn op het geregistreerd partnerschap van
overeenkomstige toepassing.
Er is wel een belangrijk verschil in de wijze van voltrekking van het geregistreerd partnerschap en het
huwelijk. Het huwelijk wordt voltrokken door de uitwisseling van de “jawoorden” ten overstaan van een
ambtenaar van de Burgerlijke Stand, terwijl het partnerschap wordt voltrokken door een akte van
registratie van het geregistreerd partnerschap, opgemaakt door de ambtenaar van de Burgerlijke
Stand en ondertekend door partijen volgens Art 1:80a lid 3 BW. Een ander belangrijk verschil is dat
het huwelijk alleen gerechtelijk kan worden ontbonden en het geregistreerd partnerschap, gerechtelijk
als buitengerechtelijk.
, Persoon- en Familierecht
Einde huwelijk en geregistreerd partnerschap
Huwelijk
Volgens Art 1:149 BW eindigt het huwelijk door:
a. De dood
b. Door een nieuw huwelijk of geregistreerd partnerschap na vermissing van echtgenoot
c. Door echtscheiding
d. Door ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed.
Geregistreerd Partnerschap
Volgens Art 1:80c lid 1 BW eindigt het geregistreerd partnerschap door:
a. De dood
b. Door een nieuw huwelijk of geregistreerd partnerschap na vermissing van een
geregistreerd partner
c. Door buitengerechtelijke beëindiging op gemeenschappelijk verzoek
d. Door ontbinding op verzoek van de partners of een van hen
e. Door omzetting in een huwelijk
Echtscheiding
In Nederland is de duurzame ontwrichting de enige echtscheidingsgrond en deze geldt zowel
voor de echtscheiding op gezamenlijk verzoek volgens Art 1:151 BW als voor de echtscheiding
op eenzijdig verzoek volgens Art 1:154BW. Er is sprake van duurzame ontwrichting indien de
voorzetting van de samenleving ondragelijk is geworden en er geen uitzicht is op herstel van de
behoorlijke echtelijke verhouding.
In geval van een gemeenschappelijk verzoek is het bewijs van de duurzame ontwrichting volledig
gesubjectiveerd: als beide echtgenoten echtscheiding verzoeken en stellen dat hun huwelijk
duurzaam is ontwricht, vormt dat een onweerlegbaar vermoeden van de ontwrichting van het
huwelijk. Dit bewijs is dwingend voor de rechter en moet het verzoek worden toegewezen.
Als slechts één van de echtgenoten de echtscheiding wenst, moet hij de rechter weten te
overtuigen dat het huwelijk duurzaam is ontwricht. Wat voor de één ondraaglijk is, hoeft dat voor
de ander nog niet te zijn. Volgens de Hoge Raad moet een gemotiveerde wens van een van de
echtgenoten om het huwelijk te ontbinden, een ernstige aanwijzing van duurzame ontwrichting
zijn.
De echtscheiding komt tot stand door de inschrijving van de echtscheidingsbeschikking in de
registers van de Burgerlijke Stand (Art 1:163 lid 1 BW). De ambtenaar van de Burgerlijke Stand
voegt een vermelding toe aan de huwelijksakte. Deze vermelding wordt gedaan op verzoek van
een of beide echtgenoten, niet eerder dan de datum waarop de echtscheidingsbeschikking kracht
van gewijsde heeft gekregen en niet later dan zes maanden daarna. Als het verzoek tot
inschrijving niet binnen zes maanden door een van de echtgenoten is gedaan, verliest de
beschikking zijn kracht (Art 1:163 lid 2 BW) en moet de echtscheidingsprocedure opnieuw
worden gevoerd.
Scheiding van tafel en bed
De scheiding van tafel en bed heeft dezelfde rechtsgevolgen als de echtscheiding, behalve dat
de huwelijkse band niet wordt verbroken. De echtgenoten worden beschouwd als gehuwd en
kunnen niet hertrouwen. Dit komt voornamelijk voor bij huwelijken met een religieuze aard. De
scheiding kan eindigen door verzoening of ontbinding. In geval van verzoening eindigt de
scheiding van tafel en bed door de inschrijving van het eensluidend verzoek daartoe van de
echtgenoten in het huwelijksgoederenregister (Art 1:176 lid 1 BW). Hierdoor herleven alle
gevolgen van het huwelijk van rechtswege (Art 1:173 lid 2 BW).
Voor de ontbinding op gemeenschappelijk verzoek geldt geen termijn, maar de ontbinding op
eenzijdig verzoek is pas mogelijk, nadat de scheiding van tafel en bed minstens drie jaar heeft
geduurd. Slechts in geval van ernstig wangedrag van de andere echtgenoot kan dit termijn
worden verkort tot een jaar (Art 1:179 BW).
