THEMA 2
OntwikkelingspsychologieL stromingen, ontwikkelingsdasen en
ontwikkelingsgebieden hoorcollege 2
Je hebt inzicht in de verschillende manieren van kijken naar gedrag in de
psychologie.
De psychologie kent verschillende perspectieven om naar gedrag te kijken [1]. Hieronder
volgt een overzicht van deze perspectieven, gebaseerd op de gegeven bronnen:
Psychodynamisch perspectief: Dit perspectief richt zich op innerlijke krachten
en conflicten die het gedrag beïnvloeden [1, 2]. Het gaat om onbewuste
processen, herinneringen en conflicten uit de kindertijd [2]. Sigmund Freud en Erik
Erikson zijn belangrijke figuren binnen deze stroming [3, 4]. Freud richtte zich op de
psychoseksuele ontwikkeling [5]. Erikson beschreef de psychosociale
ontwikkeling in verschillende stadia, waarin conflicten moeten worden opgelost om
een gezonde persoonlijkheid te ontwikkelen [4, 5]. Het superego (het geweten)
speelt een belangrijke rol in dit perspectief [4].
Behavioristisch perspectief: Dit perspectief benadrukt waarneembaar gedrag
en de invloed van omgeving op dit gedrag [1, 6]. Leren door middel van stimulus-
respons leren staat centraal, zoals bij klassieke conditionering en operante
conditionering [6, 7]. John B. Watson, B.F. Skinner en Albert Bandura zijn
belangrijke namen [1, 3]. Het sociaal-cognitieve leertheorie van Bandura,
benadrukt de rol van observatie en imitatie bij het leren [7].
Cognitief perspectief: Dit perspectief richt zich op mentale processen, zoals
denken, redeneren en probleemoplossing [1, 8]. Jean Piaget is een belangrijke
figuur, met zijn theorie over cognitieve ontwikkeling in verschillende stadia [3, 8, 9].
Het cognitief perspectief benadrukt hoe mensen de wereld interpreteren en
begrijpen [1, 8]. Assimilatie en accommodatie zijn belangrijke concepten [8].
Informatieverwerkingstheorie is een onderdeel van dit perspectief, en focust op
hoe mensen informatie coderen, opslaan en terughalen [9]. Cognitieve
neurowetenschappen onderzoeken de relatie tussen cognitieve activiteiten en
hersenprocessen [10].
Systemisch perspectief: Dit perspectief bekijkt gedrag in de context van relaties
tussen individuen en hun omgeving [1, 11]. Het bio-ecologisch model van
Bronfenbrenner wordt hier gebruikt om de verschillende niveaus van invloed op
ontwikkeling te beschrijven, zoals het micro-, meso-, exo- en macrosysteem [11, 12].
Sociaal-cultureel perspectief: Dit perspectief benadrukt de invloed van sociale
interacties en cultuur op de cognitieve ontwikkeling [1, 12, 13]. Lev Vygotsky's
theorie is hier belangrijk, met concepten als scaffolding en de zone van naaste
ontwikkeling [13].
Evolutionair perspectief: Dit perspectief onderzoekt gedrag als resultaat van
evolutionaire processen [1, 3]. Het benadrukt het belang van genetische
aanleg en natuurlijke selectie [1, 3]. Konrad Lorenz en Charles Darwin zijn
belangrijke figuren [1, 3].
Humanistisch perspectief: Dit perspectief benadrukt de unieke kwaliteiten van
mensen, hun vrije wil en het streven naar zelfactualisatie [14]. Carl Rogers en
OntwikkelingspsychologieL stromingen, ontwikkelingsdasen en
ontwikkelingsgebieden hoorcollege 2
Je hebt inzicht in de verschillende manieren van kijken naar gedrag in de
psychologie.
De psychologie kent verschillende perspectieven om naar gedrag te kijken [1]. Hieronder
volgt een overzicht van deze perspectieven, gebaseerd op de gegeven bronnen:
Psychodynamisch perspectief: Dit perspectief richt zich op innerlijke krachten
en conflicten die het gedrag beïnvloeden [1, 2]. Het gaat om onbewuste
processen, herinneringen en conflicten uit de kindertijd [2]. Sigmund Freud en Erik
Erikson zijn belangrijke figuren binnen deze stroming [3, 4]. Freud richtte zich op de
psychoseksuele ontwikkeling [5]. Erikson beschreef de psychosociale
ontwikkeling in verschillende stadia, waarin conflicten moeten worden opgelost om
een gezonde persoonlijkheid te ontwikkelen [4, 5]. Het superego (het geweten)
speelt een belangrijke rol in dit perspectief [4].
Behavioristisch perspectief: Dit perspectief benadrukt waarneembaar gedrag
en de invloed van omgeving op dit gedrag [1, 6]. Leren door middel van stimulus-
respons leren staat centraal, zoals bij klassieke conditionering en operante
conditionering [6, 7]. John B. Watson, B.F. Skinner en Albert Bandura zijn
belangrijke namen [1, 3]. Het sociaal-cognitieve leertheorie van Bandura,
benadrukt de rol van observatie en imitatie bij het leren [7].
Cognitief perspectief: Dit perspectief richt zich op mentale processen, zoals
denken, redeneren en probleemoplossing [1, 8]. Jean Piaget is een belangrijke
figuur, met zijn theorie over cognitieve ontwikkeling in verschillende stadia [3, 8, 9].
Het cognitief perspectief benadrukt hoe mensen de wereld interpreteren en
begrijpen [1, 8]. Assimilatie en accommodatie zijn belangrijke concepten [8].
Informatieverwerkingstheorie is een onderdeel van dit perspectief, en focust op
hoe mensen informatie coderen, opslaan en terughalen [9]. Cognitieve
neurowetenschappen onderzoeken de relatie tussen cognitieve activiteiten en
hersenprocessen [10].
Systemisch perspectief: Dit perspectief bekijkt gedrag in de context van relaties
tussen individuen en hun omgeving [1, 11]. Het bio-ecologisch model van
Bronfenbrenner wordt hier gebruikt om de verschillende niveaus van invloed op
ontwikkeling te beschrijven, zoals het micro-, meso-, exo- en macrosysteem [11, 12].
Sociaal-cultureel perspectief: Dit perspectief benadrukt de invloed van sociale
interacties en cultuur op de cognitieve ontwikkeling [1, 12, 13]. Lev Vygotsky's
theorie is hier belangrijk, met concepten als scaffolding en de zone van naaste
ontwikkeling [13].
Evolutionair perspectief: Dit perspectief onderzoekt gedrag als resultaat van
evolutionaire processen [1, 3]. Het benadrukt het belang van genetische
aanleg en natuurlijke selectie [1, 3]. Konrad Lorenz en Charles Darwin zijn
belangrijke figuren [1, 3].
Humanistisch perspectief: Dit perspectief benadrukt de unieke kwaliteiten van
mensen, hun vrije wil en het streven naar zelfactualisatie [14]. Carl Rogers en
