Crossculturele Psychologie: Samenvatting Hoofdstuk 1-6 en
Cultuurconcepten
2025/2026.
Crossculturele psychologie
Hoofdstuk 1: Introductie crossculturele
psychologie
1 Wat is cultuur?
1.1 Definitie van cultuur
o = cultuur is een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeen,
attitudes, gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan die van
generatie op generatie worden overgeleverd.
o Materiele cultuur
➢ vb. gebouwen, vlaggen, bekende personen,
logo’s
o Sociale cultuur
➢ Wat er van je verwacht wordt
➢ Hoe je je moet gedragen
➢ vb. verwachtingen bij een begravenis
o subjectieve cultuur
➢ Hoe voelen mensen zich
➢ Hoe mensen denken …
o Cultuur veranderd telkens en blijft niet hetzelfde
o Cultuur kan ook gezien worden als een scheiding
tussen persoonlijkheid en menselijke natuur
1.2 Kenmerken van cultuur
➢ Cultuur is gedeeld
➢ Het kan een kleine groep maar ook een grote groep zijn
,➢ Er zijn individuele verschillen binnen eenzelfde cultuur ( elk persoon heeft bv zijn
eigen persoonlijkheid)
➢
➢
➢ Er zijn verschillen tussen culturen
, - Tight cultures = hechte cultuur , cultuur waarbij de culturele normen streng
gehanteerd wroden variatie is niet echt toegestaan
- Loose cultures= losse cultuur , hanteren de cultureele normen wat minder
streng en hier is dus ook meer variatie aanwezig
➢ Cultuur is overgeleverd (aangeleerd door socialisatie)
➢ Primaire socialisatie
• Vb. ouders, zussen en broers, grootouders,…
➢ Secundaire socialisatie
• Vrienden, school, werk,…
➢ Tertiaire socialisatie
• Samenleving, sociale media, flyers,…
➢ Het gebeurd bewust en onbewust
➢ Cultuur is overgeleverd (overgebracht door socialisatie)
➢ Enculturatie
• cultuuroverdracht in tijd
➢ acculturatie:
• cultuuroverdracht in geografische en sociale ruimte ( vrienden,school,
verhuizen naar ander land , nieuwe vriendengroep)
➢ Cultuur is dynamisch
= cultuur verandert doorheen de tijd
➢ veranderingen zijn adaptief/ nuttige aanpassing
• Cultuur is de aanpassing van de menselijke soort op ecologische,
sociopolitieke en biologische factoren ( bv: siesta)
2 Wat is crossculturele psychologie?
= is de wetenschappelijke studie van gelijkenissen en verschillen in het menselijk psychologisch
functioneren in verschillende culturele groepen, daarbij onderzoekend hoe ons denken, voelen
en doen beïnvloed wordt door een culturele context
2.1 Geschiedenis
2.2 Twee benaderingen
2.2.1 Absolutisme /universalisme
= De psychologie is overal hetzelfde
, ➢ Sensorische, motorische functies
• bv. Ishihara test voor kleurenblindheid
➢ Functies vanaf jonge leeftijd
• bv. Objectpermanentie( spelletje word bedekt dus het verdwijnt) (8 maand)
➢ Zeer abstracte functies
• bv. Taalontwikkeling (maar…)
2.2.2 Relativisme
= cultuur heeft invloed op psychologie/ Er bestaat geen contextvrije psychologie
• Bv. Numerisch redeneren door te tellen op je vingers
• Bv. ‘For a specific observation a belch is a belch.But within an inferential framework,a
belch is an ‘insult’ or a ‘compliment’.”
2.3 Waarom is crossculturele psychologie belangrijk?
2.3.1 Belang crossculturele psychologie
➢ WEIRD ( meeste pscyhologische onderzoeken is gebeurd bij deelnemers uit westerse
landen, goed opgeleiden, rijken witte personen/ maar is dit wel de mensheid? )
➢ Western
➢ Educated
➢ Industrialized
➢ Rich
➢ Democratic
➢ Etnocentrisme tegengaan
= jouw eigen omgeving volk/cultuur als bron gebruikt om jouw naasten te gaan beoordelen kan
bewust of onbewust gebeuren.
Hoofdstuk 2: theoretisch kader & Kwalitatieve
onderzoeksmethoden
2.1 samenstelling van de steekproef
Soorten selecties van populatie
➢ Volledig aselect
= random, willekeurig,toevallig
➢ Gestratificeerd aselect
Cultuurconcepten
2025/2026.
Crossculturele psychologie
Hoofdstuk 1: Introductie crossculturele
psychologie
1 Wat is cultuur?
1.1 Definitie van cultuur
o = cultuur is een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeen,
attitudes, gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan die van
generatie op generatie worden overgeleverd.
o Materiele cultuur
➢ vb. gebouwen, vlaggen, bekende personen,
logo’s
o Sociale cultuur
➢ Wat er van je verwacht wordt
➢ Hoe je je moet gedragen
➢ vb. verwachtingen bij een begravenis
o subjectieve cultuur
➢ Hoe voelen mensen zich
➢ Hoe mensen denken …
o Cultuur veranderd telkens en blijft niet hetzelfde
o Cultuur kan ook gezien worden als een scheiding
tussen persoonlijkheid en menselijke natuur
1.2 Kenmerken van cultuur
➢ Cultuur is gedeeld
➢ Het kan een kleine groep maar ook een grote groep zijn
,➢ Er zijn individuele verschillen binnen eenzelfde cultuur ( elk persoon heeft bv zijn
eigen persoonlijkheid)
➢
➢
➢ Er zijn verschillen tussen culturen
, - Tight cultures = hechte cultuur , cultuur waarbij de culturele normen streng
gehanteerd wroden variatie is niet echt toegestaan
- Loose cultures= losse cultuur , hanteren de cultureele normen wat minder
streng en hier is dus ook meer variatie aanwezig
➢ Cultuur is overgeleverd (aangeleerd door socialisatie)
➢ Primaire socialisatie
• Vb. ouders, zussen en broers, grootouders,…
➢ Secundaire socialisatie
• Vrienden, school, werk,…
➢ Tertiaire socialisatie
• Samenleving, sociale media, flyers,…
➢ Het gebeurd bewust en onbewust
➢ Cultuur is overgeleverd (overgebracht door socialisatie)
➢ Enculturatie
• cultuuroverdracht in tijd
➢ acculturatie:
• cultuuroverdracht in geografische en sociale ruimte ( vrienden,school,
verhuizen naar ander land , nieuwe vriendengroep)
➢ Cultuur is dynamisch
= cultuur verandert doorheen de tijd
➢ veranderingen zijn adaptief/ nuttige aanpassing
• Cultuur is de aanpassing van de menselijke soort op ecologische,
sociopolitieke en biologische factoren ( bv: siesta)
2 Wat is crossculturele psychologie?
= is de wetenschappelijke studie van gelijkenissen en verschillen in het menselijk psychologisch
functioneren in verschillende culturele groepen, daarbij onderzoekend hoe ons denken, voelen
en doen beïnvloed wordt door een culturele context
2.1 Geschiedenis
2.2 Twee benaderingen
2.2.1 Absolutisme /universalisme
= De psychologie is overal hetzelfde
, ➢ Sensorische, motorische functies
• bv. Ishihara test voor kleurenblindheid
➢ Functies vanaf jonge leeftijd
• bv. Objectpermanentie( spelletje word bedekt dus het verdwijnt) (8 maand)
➢ Zeer abstracte functies
• bv. Taalontwikkeling (maar…)
2.2.2 Relativisme
= cultuur heeft invloed op psychologie/ Er bestaat geen contextvrije psychologie
• Bv. Numerisch redeneren door te tellen op je vingers
• Bv. ‘For a specific observation a belch is a belch.But within an inferential framework,a
belch is an ‘insult’ or a ‘compliment’.”
2.3 Waarom is crossculturele psychologie belangrijk?
2.3.1 Belang crossculturele psychologie
➢ WEIRD ( meeste pscyhologische onderzoeken is gebeurd bij deelnemers uit westerse
landen, goed opgeleiden, rijken witte personen/ maar is dit wel de mensheid? )
➢ Western
➢ Educated
➢ Industrialized
➢ Rich
➢ Democratic
➢ Etnocentrisme tegengaan
= jouw eigen omgeving volk/cultuur als bron gebruikt om jouw naasten te gaan beoordelen kan
bewust of onbewust gebeuren.
Hoofdstuk 2: theoretisch kader & Kwalitatieve
onderzoeksmethoden
2.1 samenstelling van de steekproef
Soorten selecties van populatie
➢ Volledig aselect
= random, willekeurig,toevallig
➢ Gestratificeerd aselect
