LITERATUURDOSSIER
Reyhan Üstündağ, L6AA
VWO 4
VWO 5
VWO 6
1
,Inhoudsopgave
JAN CREMER – IK, JAN CREMER...................................................................................................................... 3
DEELVRAAG 1: OP WELKE MANIER PAST HET BOEK IN JE GEKOZEN THEMA?........................................................................3
DEELVRAAG 2: HOE ONTWIKKELT/EN DE HOOFDPERSO(O)N(EN) ZICH IN DE LOOP VAN HET VERHAAL?....................................5
DEELVRAAG 3: WELKE THEMA’S KOMEN IN HET BOEK AAN BOD?.....................................................................................7
DEELVRAAG 4: HOE HEEFT DE TIJD WAARIN HET VERHAAL ZICH AFSPEELT, INVLOED OP HET VERHAAL?....................................8
DESIDERIUS ERASMUS – LOF DER ZOTHEID.................................................................................................... 9
DEELVRAAG 1: OP WELKE MANIER PAST HET BOEK IN JE GEKOZEN THEMA?........................................................................9
DEELVRAAG 2: WAT STAAT ER CENTRAAL IN HET VERHAAL?..........................................................................................11
DEELVRAAG 3: WELKE THEMA’S KOMEN IN HET BOEK AAN BOD?...................................................................................13
DEELVRAAG 4: HOE HEEFT DE TIJD WAARIN HET VERHAAL ZICH AFSPEELT, INVLOED OP HET VERHAAL?..................................15
JACOB DE HAAN – PIJPELIJNTJES.................................................................................................................. 17
DEELVRAAG 1: OP WELKE MANIER PAST HET BOEK IN JE GEKOZEN THEMA?......................................................................17
DEELVRAAG 2: HOE ONTWIKKELT/EN DE HOOFDPERSO(O)N(EN) ZICH IN DE LOOP VAN HET VERHAAL?..................................18
DEELVRAAG 3: WELKE THEMA’S KOMEN IN HET BOEK AAN BOD?...................................................................................19
DEELVRAAG 4: HOE HEEFT DE TIJD WAARIN HET VERHAAL ZICH AFSPEELT, INVLOED OP HET VERHAAL?..................................21
HANS SLEUTELAAR & ARMANDO – DE SS’ERS...............................................................................................23
DEELVRAAG 1: OP WELKE MANIER PAST HET BOEK IN JE GEKOZEN THEMA?......................................................................23
DEELVRAAG 2: WAT STAAT ER CENTRAAL IN HET VERHAAL?..........................................................................................25
DEELVRAAG 3: WELKE THEMA’S KOMEN IN HET BOEK AAN BOD?...................................................................................27
DEELVRAAG 4: HOE HEEFT DE TIJD WAARIN HET VERHAAL ZICH AFSPEELT, INVLOED OP HET VERHAAL?..................................28
HOOFDVRAAG: WAT IS DE IMPACT VAN VERBODEN BOEKEN OP DE SAMENLEVING?...................................30
BASISVERSLAG: JORIS MOENS – BOR............................................................................................................ 32
BASISVERSLAG: KIM VAN KOOTEN – LIEVELING............................................................................................36
BASISVERSLAG: HERMAN KOCH – HET DINER............................................................................................... 44
BASISVERSLAG: TIM KRABBÉ – HET GOUDEN EI............................................................................................49
BASISVERSLAG: TESSA DE LOO – ISABELLE.................................................................................................... 52
BASISVERSLAG: DIEDERIC VAN ASSENEDE: FLORIS ENDE BLANCEFLOER........................................................55
BASISVERSLAG: ROBERT ANKER – HAJAR EN DAAN......................................................................................58
BASISVERSLAG: JAN CREMER – IK, JAN CREMER...........................................................................................61
BASISVERSLAG: DESIDERIUS ERASMUS – LOF DER ZOTHEID..........................................................................64
BASISVERSLAG: JACOB DE HAAN – PIJPELIJNTJES..........................................................................................66
BASISVERSLAG: HANS SLEUTELAAR & ARMANDO – DE SS’ERS......................................................................68
BASISVERSLAG: LALE GÜL – IK GA LEVEN...................................................................................................... 70
2
,Jan Cremer – Ik, Jan Cremer
Deelvraag 1: op welke manier past het boek in je gekozen thema?
Het boek "Ik, Jan Cremer" past binnen het thema van verboden boeken vanwege zijn
provocerende en rebelse inhoud, die indruist tegen de burgerlijke moraal van zijn tijd. Het
verhaal draait om het hoofdpersonage, Jan Cremer, een jongen die zich van jongs af aan
afzet tegen gezag en maatschappelijke conventies. Dit verzet tegen autoriteit en sociale
normen komt tot uiting in verschillende aspecten van zijn leven, zoals zijn
ongehoorzaamheid tegenover de inrichtingen waar hij naartoe wordt gestuurd, zijn
roekeloze seksuele escapades en zijn bereidheid om geweld te gebruiken om zijn doelen te
bereiken.
In het boek wordt beschreven hoe Jan Cremer zich al op jonge leeftijd afzet tegen alle
vormen van autoriteit die hem proberen te beperken. Zijn jeugd wordt gekenmerkt door
opstandigheid en ongehoorzaamheid, waarbij hij herhaaldelijk in conflict komt met mensen
en instanties die proberen gezag over hem uit te oefenen. Dit komt tot uiting in zijn
verblijven in verschillende inrichtingen, waar hij zich niet schikt naar de regels en vaak in
conflict raakt met het personeel. Een voorbeeld hiervan is wanneer hij wraak neemt op een
directeur van een inrichting waar hij verblijft door hem op een gruwelijke manier te
vermoorden.
Naarmate Jan ouder wordt, blijft zijn rebelse karakter zich manifesteren. Hij ontwikkelt een
reputatie als rokkenjager en leidt een leven vol avontuur en risico's. Hij is vaak betrokken bij
criminele activiteiten en schuwt geweld niet om zijn doelen te bereiken. Ondanks zijn
tumultueuze leven, slaagt Jan erin om een kunstenaarscarrière op te bouwen, waarbij hij zijn
schildertalenten gebruikt om bekendheid te verwerven en zichzelf te onderhouden.
Het boek geeft een gedetailleerde beschrijving van Jan Cremers reis door het leven, waarbij
zijn rebelse en controversiële gedrag voortdurend centraal staat. Dit zorgt voor een
levendige en vaak schokkende leeservaring, die sommigen als aanstootgevend kunnen
beschouwen vanwege de expliciete beschrijvingen van geweld, seksualiteit en
maatschappelijke rebellie. Dit ging toen der tijd tegen de normen in, waardoor het als
verboden boek beschouwd werd.
Een voorbeeld van zijn rebellie en gewelddadigheid is te zien in het volgende citaat: "Als
iemand hem niet mag, dan heeft die het ook zwaar te verduren, zoals de directeur van een
inrichting waar hij een tijdje in zit. Die man heeft het duidelijk niet goed op met Jan Cremer
en om wraak te nemen vermoordt Jan hem op een vreselijke manier." Dit laat zien hoe Jan
Cremer zonder aarzeling geweld gebruikt om zijn wraak te nemen, wat als schokkend en
aanstootgevend kan worden beschouwd.
Daarnaast tart Jan Cremer de heersende normen en waarden door zijn openhartige
beschrijvingen van seksuele ontmoetingen en zijn afwijzing van religie en moraliteit.
Een ander citaat uit het boek dat illustreert waarom "Ik, Jan Cremer" past binnen het thema
van verboden boeken is:
"Ik begon om het te doen. Daar was niets zo gemakkelijk aan. De klanten waren meestal
rijkelui die te lui of te druk waren om zelf te neuken."
3
, Dit citaat benadrukt de expliciete en ongecensureerde beschrijving van seksuele activiteiten
in het boek. De openhartige benadering van seksuele onderwerpen, inclusief prostitutie en
promiscuïteit, werd als aanstootgevend beschouwd door sommige lezers en leidde tot
censuur of verbod van het boek.
Het boek "Ik, Jan Cremer" is bekend geworden vanwege zijn schokkende en ongefilterde
beschrijvingen van seks en geweld, wat in die tijd als taboe werd beschouwd. Hierdoor kon
het boek op weerstand stuiten van autoriteiten die de verspreiding van dergelijke expliciete
inhoud wilden beperken, waardoor het binnen het thema van verboden boeken past.
4
Reyhan Üstündağ, L6AA
VWO 4
VWO 5
VWO 6
1
,Inhoudsopgave
JAN CREMER – IK, JAN CREMER...................................................................................................................... 3
DEELVRAAG 1: OP WELKE MANIER PAST HET BOEK IN JE GEKOZEN THEMA?........................................................................3
DEELVRAAG 2: HOE ONTWIKKELT/EN DE HOOFDPERSO(O)N(EN) ZICH IN DE LOOP VAN HET VERHAAL?....................................5
DEELVRAAG 3: WELKE THEMA’S KOMEN IN HET BOEK AAN BOD?.....................................................................................7
DEELVRAAG 4: HOE HEEFT DE TIJD WAARIN HET VERHAAL ZICH AFSPEELT, INVLOED OP HET VERHAAL?....................................8
DESIDERIUS ERASMUS – LOF DER ZOTHEID.................................................................................................... 9
DEELVRAAG 1: OP WELKE MANIER PAST HET BOEK IN JE GEKOZEN THEMA?........................................................................9
DEELVRAAG 2: WAT STAAT ER CENTRAAL IN HET VERHAAL?..........................................................................................11
DEELVRAAG 3: WELKE THEMA’S KOMEN IN HET BOEK AAN BOD?...................................................................................13
DEELVRAAG 4: HOE HEEFT DE TIJD WAARIN HET VERHAAL ZICH AFSPEELT, INVLOED OP HET VERHAAL?..................................15
JACOB DE HAAN – PIJPELIJNTJES.................................................................................................................. 17
DEELVRAAG 1: OP WELKE MANIER PAST HET BOEK IN JE GEKOZEN THEMA?......................................................................17
DEELVRAAG 2: HOE ONTWIKKELT/EN DE HOOFDPERSO(O)N(EN) ZICH IN DE LOOP VAN HET VERHAAL?..................................18
DEELVRAAG 3: WELKE THEMA’S KOMEN IN HET BOEK AAN BOD?...................................................................................19
DEELVRAAG 4: HOE HEEFT DE TIJD WAARIN HET VERHAAL ZICH AFSPEELT, INVLOED OP HET VERHAAL?..................................21
HANS SLEUTELAAR & ARMANDO – DE SS’ERS...............................................................................................23
DEELVRAAG 1: OP WELKE MANIER PAST HET BOEK IN JE GEKOZEN THEMA?......................................................................23
DEELVRAAG 2: WAT STAAT ER CENTRAAL IN HET VERHAAL?..........................................................................................25
DEELVRAAG 3: WELKE THEMA’S KOMEN IN HET BOEK AAN BOD?...................................................................................27
DEELVRAAG 4: HOE HEEFT DE TIJD WAARIN HET VERHAAL ZICH AFSPEELT, INVLOED OP HET VERHAAL?..................................28
HOOFDVRAAG: WAT IS DE IMPACT VAN VERBODEN BOEKEN OP DE SAMENLEVING?...................................30
BASISVERSLAG: JORIS MOENS – BOR............................................................................................................ 32
BASISVERSLAG: KIM VAN KOOTEN – LIEVELING............................................................................................36
BASISVERSLAG: HERMAN KOCH – HET DINER............................................................................................... 44
BASISVERSLAG: TIM KRABBÉ – HET GOUDEN EI............................................................................................49
BASISVERSLAG: TESSA DE LOO – ISABELLE.................................................................................................... 52
BASISVERSLAG: DIEDERIC VAN ASSENEDE: FLORIS ENDE BLANCEFLOER........................................................55
BASISVERSLAG: ROBERT ANKER – HAJAR EN DAAN......................................................................................58
BASISVERSLAG: JAN CREMER – IK, JAN CREMER...........................................................................................61
BASISVERSLAG: DESIDERIUS ERASMUS – LOF DER ZOTHEID..........................................................................64
BASISVERSLAG: JACOB DE HAAN – PIJPELIJNTJES..........................................................................................66
BASISVERSLAG: HANS SLEUTELAAR & ARMANDO – DE SS’ERS......................................................................68
BASISVERSLAG: LALE GÜL – IK GA LEVEN...................................................................................................... 70
2
,Jan Cremer – Ik, Jan Cremer
Deelvraag 1: op welke manier past het boek in je gekozen thema?
Het boek "Ik, Jan Cremer" past binnen het thema van verboden boeken vanwege zijn
provocerende en rebelse inhoud, die indruist tegen de burgerlijke moraal van zijn tijd. Het
verhaal draait om het hoofdpersonage, Jan Cremer, een jongen die zich van jongs af aan
afzet tegen gezag en maatschappelijke conventies. Dit verzet tegen autoriteit en sociale
normen komt tot uiting in verschillende aspecten van zijn leven, zoals zijn
ongehoorzaamheid tegenover de inrichtingen waar hij naartoe wordt gestuurd, zijn
roekeloze seksuele escapades en zijn bereidheid om geweld te gebruiken om zijn doelen te
bereiken.
In het boek wordt beschreven hoe Jan Cremer zich al op jonge leeftijd afzet tegen alle
vormen van autoriteit die hem proberen te beperken. Zijn jeugd wordt gekenmerkt door
opstandigheid en ongehoorzaamheid, waarbij hij herhaaldelijk in conflict komt met mensen
en instanties die proberen gezag over hem uit te oefenen. Dit komt tot uiting in zijn
verblijven in verschillende inrichtingen, waar hij zich niet schikt naar de regels en vaak in
conflict raakt met het personeel. Een voorbeeld hiervan is wanneer hij wraak neemt op een
directeur van een inrichting waar hij verblijft door hem op een gruwelijke manier te
vermoorden.
Naarmate Jan ouder wordt, blijft zijn rebelse karakter zich manifesteren. Hij ontwikkelt een
reputatie als rokkenjager en leidt een leven vol avontuur en risico's. Hij is vaak betrokken bij
criminele activiteiten en schuwt geweld niet om zijn doelen te bereiken. Ondanks zijn
tumultueuze leven, slaagt Jan erin om een kunstenaarscarrière op te bouwen, waarbij hij zijn
schildertalenten gebruikt om bekendheid te verwerven en zichzelf te onderhouden.
Het boek geeft een gedetailleerde beschrijving van Jan Cremers reis door het leven, waarbij
zijn rebelse en controversiële gedrag voortdurend centraal staat. Dit zorgt voor een
levendige en vaak schokkende leeservaring, die sommigen als aanstootgevend kunnen
beschouwen vanwege de expliciete beschrijvingen van geweld, seksualiteit en
maatschappelijke rebellie. Dit ging toen der tijd tegen de normen in, waardoor het als
verboden boek beschouwd werd.
Een voorbeeld van zijn rebellie en gewelddadigheid is te zien in het volgende citaat: "Als
iemand hem niet mag, dan heeft die het ook zwaar te verduren, zoals de directeur van een
inrichting waar hij een tijdje in zit. Die man heeft het duidelijk niet goed op met Jan Cremer
en om wraak te nemen vermoordt Jan hem op een vreselijke manier." Dit laat zien hoe Jan
Cremer zonder aarzeling geweld gebruikt om zijn wraak te nemen, wat als schokkend en
aanstootgevend kan worden beschouwd.
Daarnaast tart Jan Cremer de heersende normen en waarden door zijn openhartige
beschrijvingen van seksuele ontmoetingen en zijn afwijzing van religie en moraliteit.
Een ander citaat uit het boek dat illustreert waarom "Ik, Jan Cremer" past binnen het thema
van verboden boeken is:
"Ik begon om het te doen. Daar was niets zo gemakkelijk aan. De klanten waren meestal
rijkelui die te lui of te druk waren om zelf te neuken."
3
, Dit citaat benadrukt de expliciete en ongecensureerde beschrijving van seksuele activiteiten
in het boek. De openhartige benadering van seksuele onderwerpen, inclusief prostitutie en
promiscuïteit, werd als aanstootgevend beschouwd door sommige lezers en leidde tot
censuur of verbod van het boek.
Het boek "Ik, Jan Cremer" is bekend geworden vanwege zijn schokkende en ongefilterde
beschrijvingen van seks en geweld, wat in die tijd als taboe werd beschouwd. Hierdoor kon
het boek op weerstand stuiten van autoriteiten die de verspreiding van dergelijke expliciete
inhoud wilden beperken, waardoor het binnen het thema van verboden boeken past.
4
