Personen- en Familierecht
,College 1.
Persoon =
Degene die drager van rechten en plichten kan zijn.
Begin en einde persoonlijkheid =
Persoonlijkheid: vangt aan met geboorte (levend ter wereld komen)
Uitzondering: art. 1:2 BW i.v.m. erfrecht.
Bloed-en aanverwantschap
De (juridische) bloedverwantschap door:
- Biologische betrekking: afstamming (door geboorte) (ook al is de echtgenoot niet
verwekker)
- Erkenning (art. 1:203 e.v.)
- Adoptie (art. 1:229 e.v.)
Bloedverwantschap is gebaseerd op geboorte.
Bloedverwantschap betrekking tussen personen van wie:
1. De een van de ander afstamt (bloedverwantschap in de rechte linie); Vader,
grootvader, overgrootvader.
Of
2. Tussen personen die gemeenschappelijke stamvader of stamouder hebben
(bloedverwantschap in zijlinie); Broer, zus.
Bloedverwant is een verzamelbegrip (samenvatting van begrippen als vader, moeder,
ouders, broer, tante, grootouders, neef, etc.)
Graad van bloedverwantschap
Rechte linie Mijn vader is 1e graad, mijn opa is 2e graad, mijn overgroot opa is 3e graad
enz.
Zijlinie Om aantal graden in zijlijn vast te stellen moet je eerst opklimmen tot
gemeenschappelijke voorouder (ik moet naar vader, dan is broer 2e graad van zijlinie)
Aanverwantschap is gebaseerd op huwelijk of geregistreerd partnerschap.
Door huwelijk of geregistreerd partnerschap ontstaat aanverwantschap tussen ene
echtgenoot/ partner en bloedverwanten van andere echtgenoot/ partner. Je moet eerst
opzoek naar een gemeenschappelijke stamouder. Mensen die aangetrouwd zijn, zijn
dezelfde graad als waarmee ze getrouwd zijn, alleen zijn ze dan aanverwanten en geen
bloedverwanten.
Voorbeeld:
Vader ------------------------------------------------------ Moeder
| |
John Rinette
De echtgenoot van Rinette is met John verwant als aanverwant in de 2 e graad van de zijlinie
,NB! Let op met bijv. neven, die kunnen 3e of 4e graad zijn.
3e graad: Zoon van broer. Ik ga naar vader 1e graad, dan naar broer 2e graad, dan naar zijn
zoon (neef) 3e graad.
4e graad: Zoon van mijn oom. Ik ga naar vader 1e graad, ik ga naar opa 2e graad, ik ga naar
oom 3e graad, ik ga naar zijn zoon (neef) 4e graad.
Family life
Family life =
Het hebben van een nauwe persoonlijke betrekking met een ander. Naast
bloedverwantschap het hebben van een ‘familie- en gezinsleven’ belangrijk criterium
geworden (family life).
Eventueel ook:
- Tussen nauwe verwanten (grootouders – kleinkinderen)
(Voorwaarde: ook daadwerkelijke nauwe banden)
- Tussen pleegouders en pleegkind (hoewel geen bloedverwantschap)
Voorbeeld:
Man en vrouw hebben samengewoond en de vrouw had een kindje. Hiervan is geen sprake van een
bloedverwant tussen de vader en het kind, maar wel van family life.
Basis voor de jurisprudentie over family life is art. 8 EVRM.
NB! Het begrip ‘family’ kun je niet vertalen met familie.
Family is beperkter dan familie en ruimer dan gezin.
De band wordt niet verbroken door enkel tijdsverloop. Er moeten zwaarwegende
omstandigheden zijn om de band als verbroken te beschouwen.
Het Marckx-arrest (uitspraak Europese Hof 13 juni 1979)
Marckx-arrest was eerste aanzet naar erkenning van family life en dus juridische banden
buiten de wet geregelde gevallen.
‘Alexander Marckx was een Belgische ongehuwde moeder en beklaagde zich erover dat zij
haar eigen kind moest erkennen om juridisch familie te worden van dat kind. Ook was zij het
er niet mee eens dat na die omstreden erkenning haar familie juridisch geen familie werd
van haar eigen kind. Het Europese Hof gaf mevrouw Marckx op alle punten gelijk. De
Belgische wet vormde een ontoelaatbare inmeningen voor de normale ontwikkeling van het
gezinsleven. België moest de wetgeving op dit punt aanpassen en Nederland ook!’
De Naam
Verkrijgingen en wijzigingen van de Geslachtsnaam
1. Ouders kiezen één van hun beider naam of allebei de namen van zowel vader als
moeder (maar geen naam van een grootouder of fantasienaam)
2. Eenheid van naam in het gezin keuze naam eerste kind geldt ook voor volgende
kinderen.
3. In de wet bepaald hoe en wanneer ouders kunnen doen + welke naam het kind krijgt
als géén naamskeuze wordt gedaan.
, Met elkaar gehuwde ouder:
- Of reeds voor geboorte een keuze gemaakt (akte van naamskeuze)
- Of bij geboorteaangifte (keuze opgenomen in akte van geboorte)
Indien geen keuze gemaakt van de naam
Huwelijk/ geregisterd partnerschap van beide ouders naam van de vader,
Tenzij i.g.v. huwelijk/ geregistreerd partnerschap die niet ouder is (dus de echtgenoot is
niet de ouder van het kind) naam van de moeder.
Adoptie
Keuze ter gelegenheid van rechtelijke uitspraak (in uitspraak staat keuze)
Erkenning
Naamskeuze geschiedt ter gelegenheid van de erkenning geen keuze = de naam van de
moeder.
Gerechtelijk vaststelling
Ouders doen keuze ter gelegenheid van rechtelijke uitspraak tot vaststelling van vaderschap
(bijv. wanneer de vader niet wil meewerken aan de erkenning, kan de vrouw bij de rechter
laten vaststellen dat die man de vader van het kind is) Geen keuze = naam van de moeder.
NB! Indien kind van 16 jaar of ouder wordt geadopteerd, erkend of indien ten aanzien van
hem vaderschap gerechtelijk wordt vastgesteld kind maakt zelf eigen keuze in de naam!
Wijziging geslachtsnaam
Achternaam van een meerderjarige kan op zijn verzoek worden gewijzigd. Dit wordt gedaan
bij Koninklijk Besluit (wijzigingsverzoeken worden beoordeeld door Ministerie van Justitie).
Verkrijgingen en wijzigingen van de Voornaam
1. Namen gewoonlijk gegeven door degene die de geboorte aangeeft
2. Keuze voornamen is vrij, behoudens de beperking van art. 1:4 lid 2
3. Wanneer ambtenaar het kind ambtshalve 1 of meer voornamen geeft
Wijziging voornamen
Op verzoek door de rechtbank bevolen, aanvraag door het kind of de wettelijke
vertegenwoordiger (ouder/ verzorger van het kind) wijziging geschiedt door toevoeging
van latere vermeldingen aan akte van geboorte
Kan gaan om volledige wijziging van de naam óf toevoegen van 1 of meerdere namen aan
de bestaande voornaam.
Voorbeelden waarom wijzigen:
- Staat een fout in de geboorteakte (spelfout)
- Voornaam emotioneel belastend (pesten, misbruik, geestelijke mishandeling)
- Transgender
- Gewijzigde geloofsovertuiging
,College 1.
Persoon =
Degene die drager van rechten en plichten kan zijn.
Begin en einde persoonlijkheid =
Persoonlijkheid: vangt aan met geboorte (levend ter wereld komen)
Uitzondering: art. 1:2 BW i.v.m. erfrecht.
Bloed-en aanverwantschap
De (juridische) bloedverwantschap door:
- Biologische betrekking: afstamming (door geboorte) (ook al is de echtgenoot niet
verwekker)
- Erkenning (art. 1:203 e.v.)
- Adoptie (art. 1:229 e.v.)
Bloedverwantschap is gebaseerd op geboorte.
Bloedverwantschap betrekking tussen personen van wie:
1. De een van de ander afstamt (bloedverwantschap in de rechte linie); Vader,
grootvader, overgrootvader.
Of
2. Tussen personen die gemeenschappelijke stamvader of stamouder hebben
(bloedverwantschap in zijlinie); Broer, zus.
Bloedverwant is een verzamelbegrip (samenvatting van begrippen als vader, moeder,
ouders, broer, tante, grootouders, neef, etc.)
Graad van bloedverwantschap
Rechte linie Mijn vader is 1e graad, mijn opa is 2e graad, mijn overgroot opa is 3e graad
enz.
Zijlinie Om aantal graden in zijlijn vast te stellen moet je eerst opklimmen tot
gemeenschappelijke voorouder (ik moet naar vader, dan is broer 2e graad van zijlinie)
Aanverwantschap is gebaseerd op huwelijk of geregistreerd partnerschap.
Door huwelijk of geregistreerd partnerschap ontstaat aanverwantschap tussen ene
echtgenoot/ partner en bloedverwanten van andere echtgenoot/ partner. Je moet eerst
opzoek naar een gemeenschappelijke stamouder. Mensen die aangetrouwd zijn, zijn
dezelfde graad als waarmee ze getrouwd zijn, alleen zijn ze dan aanverwanten en geen
bloedverwanten.
Voorbeeld:
Vader ------------------------------------------------------ Moeder
| |
John Rinette
De echtgenoot van Rinette is met John verwant als aanverwant in de 2 e graad van de zijlinie
,NB! Let op met bijv. neven, die kunnen 3e of 4e graad zijn.
3e graad: Zoon van broer. Ik ga naar vader 1e graad, dan naar broer 2e graad, dan naar zijn
zoon (neef) 3e graad.
4e graad: Zoon van mijn oom. Ik ga naar vader 1e graad, ik ga naar opa 2e graad, ik ga naar
oom 3e graad, ik ga naar zijn zoon (neef) 4e graad.
Family life
Family life =
Het hebben van een nauwe persoonlijke betrekking met een ander. Naast
bloedverwantschap het hebben van een ‘familie- en gezinsleven’ belangrijk criterium
geworden (family life).
Eventueel ook:
- Tussen nauwe verwanten (grootouders – kleinkinderen)
(Voorwaarde: ook daadwerkelijke nauwe banden)
- Tussen pleegouders en pleegkind (hoewel geen bloedverwantschap)
Voorbeeld:
Man en vrouw hebben samengewoond en de vrouw had een kindje. Hiervan is geen sprake van een
bloedverwant tussen de vader en het kind, maar wel van family life.
Basis voor de jurisprudentie over family life is art. 8 EVRM.
NB! Het begrip ‘family’ kun je niet vertalen met familie.
Family is beperkter dan familie en ruimer dan gezin.
De band wordt niet verbroken door enkel tijdsverloop. Er moeten zwaarwegende
omstandigheden zijn om de band als verbroken te beschouwen.
Het Marckx-arrest (uitspraak Europese Hof 13 juni 1979)
Marckx-arrest was eerste aanzet naar erkenning van family life en dus juridische banden
buiten de wet geregelde gevallen.
‘Alexander Marckx was een Belgische ongehuwde moeder en beklaagde zich erover dat zij
haar eigen kind moest erkennen om juridisch familie te worden van dat kind. Ook was zij het
er niet mee eens dat na die omstreden erkenning haar familie juridisch geen familie werd
van haar eigen kind. Het Europese Hof gaf mevrouw Marckx op alle punten gelijk. De
Belgische wet vormde een ontoelaatbare inmeningen voor de normale ontwikkeling van het
gezinsleven. België moest de wetgeving op dit punt aanpassen en Nederland ook!’
De Naam
Verkrijgingen en wijzigingen van de Geslachtsnaam
1. Ouders kiezen één van hun beider naam of allebei de namen van zowel vader als
moeder (maar geen naam van een grootouder of fantasienaam)
2. Eenheid van naam in het gezin keuze naam eerste kind geldt ook voor volgende
kinderen.
3. In de wet bepaald hoe en wanneer ouders kunnen doen + welke naam het kind krijgt
als géén naamskeuze wordt gedaan.
, Met elkaar gehuwde ouder:
- Of reeds voor geboorte een keuze gemaakt (akte van naamskeuze)
- Of bij geboorteaangifte (keuze opgenomen in akte van geboorte)
Indien geen keuze gemaakt van de naam
Huwelijk/ geregisterd partnerschap van beide ouders naam van de vader,
Tenzij i.g.v. huwelijk/ geregistreerd partnerschap die niet ouder is (dus de echtgenoot is
niet de ouder van het kind) naam van de moeder.
Adoptie
Keuze ter gelegenheid van rechtelijke uitspraak (in uitspraak staat keuze)
Erkenning
Naamskeuze geschiedt ter gelegenheid van de erkenning geen keuze = de naam van de
moeder.
Gerechtelijk vaststelling
Ouders doen keuze ter gelegenheid van rechtelijke uitspraak tot vaststelling van vaderschap
(bijv. wanneer de vader niet wil meewerken aan de erkenning, kan de vrouw bij de rechter
laten vaststellen dat die man de vader van het kind is) Geen keuze = naam van de moeder.
NB! Indien kind van 16 jaar of ouder wordt geadopteerd, erkend of indien ten aanzien van
hem vaderschap gerechtelijk wordt vastgesteld kind maakt zelf eigen keuze in de naam!
Wijziging geslachtsnaam
Achternaam van een meerderjarige kan op zijn verzoek worden gewijzigd. Dit wordt gedaan
bij Koninklijk Besluit (wijzigingsverzoeken worden beoordeeld door Ministerie van Justitie).
Verkrijgingen en wijzigingen van de Voornaam
1. Namen gewoonlijk gegeven door degene die de geboorte aangeeft
2. Keuze voornamen is vrij, behoudens de beperking van art. 1:4 lid 2
3. Wanneer ambtenaar het kind ambtshalve 1 of meer voornamen geeft
Wijziging voornamen
Op verzoek door de rechtbank bevolen, aanvraag door het kind of de wettelijke
vertegenwoordiger (ouder/ verzorger van het kind) wijziging geschiedt door toevoeging
van latere vermeldingen aan akte van geboorte
Kan gaan om volledige wijziging van de naam óf toevoegen van 1 of meerdere namen aan
de bestaande voornaam.
Voorbeelden waarom wijzigen:
- Staat een fout in de geboorteakte (spelfout)
- Voornaam emotioneel belastend (pesten, misbruik, geestelijke mishandeling)
- Transgender
- Gewijzigde geloofsovertuiging
