Strafrecht
,College 1.
Strafrecht = hel deel van het publiekrecht waarbij bepaalde handelingen strafbaar worden
gesteld.
Doel:
- Vergelding (genoegdoening voor slachtoffer en samenleving)
- Algemene preventie (heeft tot doel om door het straffen van daders mogelijke
toekomstige daders af te schrikken)
- Speciale preventie (beoogt een dader dusdanig te beïnvloeden tijdens het ondergaan
van zijn straf, dat hij zich in de toekomst niet opnieuw zal schuldig maken aan een
strafbaar feit)
Materieel strafrecht = wat wel strafbaar is en wat niet strafbaar is. (Wetboek van Strafrecht)
Formeel strafrecht = het procesrecht. Het geeft de procedure aan als iemand het materiele
strafrecht heeft geschonden (Wetboek van Strafvordering)
De procedure
1. Kantonrechter = oordeelt over overtredingen
2. Rechtbank = onder te verdelen in:
- Politierechter: alleensprekende rechter, die oordeelt over eenvoudige misdrijven
- Meervoudige kamer: meerdere rechters, die oordelen over moeilijkere misdrijven
3. Gerechtshof = oordeelt in hoger beroep over strafzaken
4. Hoge raad
Wat is strafbaar gedrag?
Menselijke gedraging
- Gewilde spierbeweging (klap tegen hoofd)
- Actief doen
- Maar ook nalaten (iemand laten verdrinken)
Functioneel daderschap = natuurlijke en rechtspersonen kunnen aansprakelijk worden
gehouden voor gedragingen die feitelijk door anderen zijn verricht.
Die valt binnen een wettelijke delictsomschrijving
- Legaliteitsbeginsel (alles wat de overheid doet moet gebaseerd zijn op de wet)
- Art. 1 WvSr
, Soorten delicten:
Misdrijven (Boek 2) Overtredingen (Boek 3)
- Ernstig strafbaar feit - Licht strafbaar feit
- Poging strafbaar - Poging niet strafbaar
- Medeplichtigheid strafbaar - Medeplichtigheid niet strafbaar
- Gevangenisstraf - Geen gevangenisstraf
- Rechtbank - Kantonrechter
Omissiedelict (nalaten) Commissiedelict (handelen)
- Delicten die een nalaten strafbaar - Delicten die een bepaald fysiek
stellen handelen strafbaar stellen
Geprivilegieerd delict (lichter) Gekwalificeerd delict (zwaarder)
- Lichtere variant van het ‘gronddelict’ - Zwaardere variant van het ‘gronddelict’
Formele delicten (handeling) Materiele delicten (gevolg)
- Delicten die een bepaald handelen - Het intreden van een bepaald gevolg is
strafbaar stelt; het gaat om de strafbaar. De manier waarop het gevolg
handeling en niet om het gevolg intreedt is in beginsel niet van belang
(de wijze waarop iemand is vermoord is
niet van belang, alleen dat die
vermoord is)
Die wederrechtelijk is
- In strijd met het recht
- Dat is meestal: als je voldoet aan een delictsomschrijving
En aan schuld te wijten is
- Verdachte moet een verwijt kunnen worden gemaakt (de verdachte had anders
kunnen handelen, maar heeft dit niet gedaan)
- Doet een verdachte terecht beroep op schulduitsluitingsgrond dat kan hem geen
verwijt worden gemaakt en zal hij vrijgesproken worden.
Bestanddelen en elementen
Bestanddelen
- Geschreven onderdelen van een delictsomschrijving
- Staan in tenlastelegging opgenomen en moeten bewezen worden verklaard door
rechter
Elementen
- Ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen
- Er zijn 2 elementen:
Wederrechtelijkheid en schuld
LET OP!: soms is ‘wederrechtelijk’ opgenomen in delictsomschrijving. Dan is het een
bestanddeel en geen element. Dan betekent dat meestal ‘zonder toestemming’. Het is
uiteindelijk aan de rechter om te beslissen welke betekenis hij aan het bestanddeel toekent
om te bereiken of iemand wel of niet strafbaar is.
,College 1.
Strafrecht = hel deel van het publiekrecht waarbij bepaalde handelingen strafbaar worden
gesteld.
Doel:
- Vergelding (genoegdoening voor slachtoffer en samenleving)
- Algemene preventie (heeft tot doel om door het straffen van daders mogelijke
toekomstige daders af te schrikken)
- Speciale preventie (beoogt een dader dusdanig te beïnvloeden tijdens het ondergaan
van zijn straf, dat hij zich in de toekomst niet opnieuw zal schuldig maken aan een
strafbaar feit)
Materieel strafrecht = wat wel strafbaar is en wat niet strafbaar is. (Wetboek van Strafrecht)
Formeel strafrecht = het procesrecht. Het geeft de procedure aan als iemand het materiele
strafrecht heeft geschonden (Wetboek van Strafvordering)
De procedure
1. Kantonrechter = oordeelt over overtredingen
2. Rechtbank = onder te verdelen in:
- Politierechter: alleensprekende rechter, die oordeelt over eenvoudige misdrijven
- Meervoudige kamer: meerdere rechters, die oordelen over moeilijkere misdrijven
3. Gerechtshof = oordeelt in hoger beroep over strafzaken
4. Hoge raad
Wat is strafbaar gedrag?
Menselijke gedraging
- Gewilde spierbeweging (klap tegen hoofd)
- Actief doen
- Maar ook nalaten (iemand laten verdrinken)
Functioneel daderschap = natuurlijke en rechtspersonen kunnen aansprakelijk worden
gehouden voor gedragingen die feitelijk door anderen zijn verricht.
Die valt binnen een wettelijke delictsomschrijving
- Legaliteitsbeginsel (alles wat de overheid doet moet gebaseerd zijn op de wet)
- Art. 1 WvSr
, Soorten delicten:
Misdrijven (Boek 2) Overtredingen (Boek 3)
- Ernstig strafbaar feit - Licht strafbaar feit
- Poging strafbaar - Poging niet strafbaar
- Medeplichtigheid strafbaar - Medeplichtigheid niet strafbaar
- Gevangenisstraf - Geen gevangenisstraf
- Rechtbank - Kantonrechter
Omissiedelict (nalaten) Commissiedelict (handelen)
- Delicten die een nalaten strafbaar - Delicten die een bepaald fysiek
stellen handelen strafbaar stellen
Geprivilegieerd delict (lichter) Gekwalificeerd delict (zwaarder)
- Lichtere variant van het ‘gronddelict’ - Zwaardere variant van het ‘gronddelict’
Formele delicten (handeling) Materiele delicten (gevolg)
- Delicten die een bepaald handelen - Het intreden van een bepaald gevolg is
strafbaar stelt; het gaat om de strafbaar. De manier waarop het gevolg
handeling en niet om het gevolg intreedt is in beginsel niet van belang
(de wijze waarop iemand is vermoord is
niet van belang, alleen dat die
vermoord is)
Die wederrechtelijk is
- In strijd met het recht
- Dat is meestal: als je voldoet aan een delictsomschrijving
En aan schuld te wijten is
- Verdachte moet een verwijt kunnen worden gemaakt (de verdachte had anders
kunnen handelen, maar heeft dit niet gedaan)
- Doet een verdachte terecht beroep op schulduitsluitingsgrond dat kan hem geen
verwijt worden gemaakt en zal hij vrijgesproken worden.
Bestanddelen en elementen
Bestanddelen
- Geschreven onderdelen van een delictsomschrijving
- Staan in tenlastelegging opgenomen en moeten bewezen worden verklaard door
rechter
Elementen
- Ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen
- Er zijn 2 elementen:
Wederrechtelijkheid en schuld
LET OP!: soms is ‘wederrechtelijk’ opgenomen in delictsomschrijving. Dan is het een
bestanddeel en geen element. Dan betekent dat meestal ‘zonder toestemming’. Het is
uiteindelijk aan de rechter om te beslissen welke betekenis hij aan het bestanddeel toekent
om te bereiken of iemand wel of niet strafbaar is.
