Samenvatting aan de hand van college aantekeningen

Week 1
Elementen democratische rechtsstaat
★​ Legaliteitsbeginsel
○​ Elk overheidsoptreden berust op een grondslag in de wet
○​ Toetsingsverbod scoort hier hoog, want de grondwet is oppermachtig
★​ Machtenscheiding
○​ Toetsingsverbod scoort hier hoog, want de rechter mag niet op de stoel van
de wetgever gaan zitten
★​ Onafhankelijke rechter
○​ Toetsingsverbod scoort hier laag, want de vrijheid van de rechter wordt
ingeperkt
★​ Grondrechten
★​ Democratie
○​ Beleid is terug te voeren op een beslissing van de bevolking
Historische ontwikkeling van Nederland
★​ Landsheerlijke periode = 10e tot 15e eeuw
○​ 1543 = Personele Unie voltooid onder Karel V
○​ 1549 = Pragmatieke sanctie
○​ 1550 = Bloedplakkaat
○​ Totstandkoming Nederlandse staat
■​ Soeverein = god
■​ Macht = landsheren, stadhouders en de Raad van State
■​ Rechtspraak = afgescheiden college
■​ Centralisatie = ontstaan staten generaal en de algemene vergadering
●​ NIET DEMOCRATISCH
○​ 1555 = Fillips II koning en verbiedt alle geloven naast het katholieke geloof
★​ Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
○​ 1568 = de opstand
■​ Geloofs onderdrukking, met als gevolg de inquisitie
■​ Belastingen omhoog
■​ Gebieden willen hun oude privileges terug
○​ Tachtigjarige oorlog
○​ Unie van Atrecht
■​ Deel van de republiek scheurt zich af
○​ 1579 = Unie van Utrecht = CONFEDERATIE
■​ Nederlanden afzonderlijk
■​ Unanimiteit in SG met een stelsel van ruggespraak
■​ Raadpensionaris en stadhouder hebben dezelfde bevoegdheden
○​ 1581 = Plakkaat van Verlatinge
■​ onafhankelijksverklaring tegen spaanse overheerser
○​ 1602 = Ontstaan VOC > alleen recht om handel te drijven
○​ 1621 = Ontstaan WIC
○​ 1634 = Kolonisering Antillen
○​ 1648 = Vrede van Munster
■​ Daadwerkelijk onafhankelijk
○​ 1664 = Kolonisering Suriname

, ★​ De Franse tijd
○​ 1795 - 1806 = Bataafse Republiek
■​ Eenheidsstaat
■​ Verlichting
●​ Ontstaan democratie
●​ Centralisatie
●​ Machtenscheiding
○​ 1806 - 1810 = Koninkrijk Holland
■​ Napoleon koning
■​ Inperking volksvertegenwoordiging
○​ 1810 = Holland wordt ingelijfd bij Frankrijk
○​ 1813 = Slag bij Leipzig
★​ Koninkrijk der Nederlanden
○​ 1814 = Grondwet
■​ Vorst en SG (sg is nu een vorm van volksvertegenwoordiging)
■​ Eenheidsstaat
○​ 1815 - 1830 = Verenigd met België
○​ Invoering tweekamerstelsel
○​ Uitbreiding grondrechten
○​ 1848 = Eerste burgerschapsrechten
○​ 1863 = Afschaffing slavernij
★​ Tot vandaag
○​ 1848 = invoering ministeriële verantwoordelijkheid
○​ 1917 - 1919 = kiesrecht
○​ 1945 = VN
○​ 1949 = Raad van Europa
○​ 1949 = Indonesië onafhankelijk
○​ 1950 = EGkS
○​ 1954 = Statuut van het Koninkrijk
○​ 1954 EVRM
○​ 1967 = EEG
○​ 1975 = Suriname onafhankelijk
○​ 1986 = Aruba onafhankelijk
○​ 1993 = EU
○​ 2010 = Hervorming koninkrijk
Begin van de republiek
★​ Unie van Utrecht in 1579
○​ Verdrag waarbij de aangesloten provincies een confederatie werden, waarbij
bevoegdheden met betrekking tot defensie en buitenland werden
overgedragen aan de Unie > onafhankelijk van de Spaanse koning
○​ Besluitvorming over oorlog, vrede en belastingen zou bij unanimiteit
geschieden
○​ Echter beleven de gewesten de Spaanse koning trouw > niet volledig
onafhankelijk
★​ Plakkaat van Verlatinghe in 1581
○​ Symboliseert een onafhankelijkheidsverklaring
○​ De Staten Generaal nam afscheid van de Spaanse koning