Thema 7 Gedrag en ontwikkeling kind
HC27 Anatomie gedrag kind
Het brein als neuronale machine
- Informatie via draden (axonen) als AP en naar knopen (neuronen)
- Informatie zit in de manier waarop de draden aan elkaar vastzitten
o Labeled line principle (eindbestemming)
Bedrading van de hersenen (draden op de juiste plek)
- Door DNA (genoom) connectoom (alle verbindingen van een brein) genereren
- Maar veel te veel neuronen en synapsen (10^15) om al die dingen in het DNA (10^9 baseparen)
te kunnen coderen
- Dus ontwikkelingsregels ->
- Axogenetische gradienten, synaptogenetische gradient, morfogenetische gradient etc.
o Neurogenetische gradient -> neuronen worden op een bepaald moment geboren en
dat geeft invloed op wat ze worden
o Vloerplaat -> morfogenen (stofjes die diffunderen door het brein en beïnvloeden wat
cellen zullen worden) (het moment van contact met morfogenen is ook belangrijk ->
gradiënten)
- Alle gradienten werken samen -> verschillende typen neuronen -> ontwikkelen brein
o Onder invloed van temperatuur bijvoorbeeld!
- Hierdoor een brein dat min/meer zo bedraad is zoals je het zou willen maar niet precies!
o Om dit functioneel te houden -> veel te veel neuronen en synapsen en axonen maken
o Door het te gebruiken -> stukjes die niet functioneren verdwijnen (begint al intra-
uterien) -> snoeien/prunen
Je kan tevens de effectiviteit van de synaps modificeren
Dit prunen duurt ongeveer tot je 20 ste jaar, hierna alleen
maar synaps modificeren
- Prunen is competitief
- Succesvolle verbindingen -> blijven bestaan, niet
succesvol weg
o Gebaseerd op synaptische activiteit
o Co-activiteit (synaps actief en AP ontstaat in
PSM)
Synaps beloond met trofe (groei) factor
Trofe factor gaat naar origine neuron van synaps
Neuron met succesvolle synapsen -> kan overleven
Anders eerst synaps te gronden, dan axon, dan tak van axon, dan neuron zelf
Experiment onderzoek naar prunen door visueel systeem
- Kitten opgroeien in wereld met alleen maar verticale strepen -> kunnen later nooit horizontale
strepen herkennen
o Ontwikkeling onvermogen in retina, thalamus en corticale bedrading
Oculaire dominantie strips (in V1 (primaire visuele cortex) laag IV)
- Stripjes te zien loodrecht op cortex uit linker of rechter oog
, - Naastgelegen stripjes zijn zelfde visie maar uit andere oog
Oculaire dominante stripjes experiment
- Oog geblindeerd -> verliest representatie in primaire visuele cortex
- Geen succesvolle synapsen -> axonale aftakking (thalamus) verdwijnt
- Corticale stripje wordt dunner
Kritische periode voor pruning (kittens)
- Van 1e – 2,5e week dicht -> bij 38 weken
nog steeds definitief geen representatie
cortex meer
o Ogen in competitie
- Van 12e – 38e week dicht -> beide ogen wel
gelijk maar ook minder representatie
cortex
o Ogen niet meer in competitie
Kritieke periode verschilt per zintuigsysteem
Divergent strabisme resulteert in amblyopie
- Divergent strabisme -> oogstand klopt niet (bij geboorte)
- Amblyopie -> lui oog -> heeft minder invloed in de cortex (ziet niet)
Amblyopie
- Voor mensen duurt kritieke periode tot 10 jaar
- Behandeling ->
o Eerst oorzaak wegnemen -> zorgen dat beide ogen functioneren
o Dan goede oog afplakken
Pruning auditief systeem
- Eerste 9 maanden gehoorprobleem -> voor de rest van je leven een taalachterstand
Door prunen tot 20e jaar cortex steeds dunner
- Prefrontale cortex doet daar het langste over -> laatste gedeelte wat ‘’rijpt’’
‘’vroege leren’’ -> gaat natuurlijk, niet heel veel moeite
- Motorische skills, taal, sociale skills, dingetjes van de basisschool
- Moeilijk te vergeten -> ingebrand in de hersenen
o Een vlam is warm, het alfabet, 1+1 = 2 etc.
Waarom onthoud je sommige dingen wel en andere niet
- In bijzondere situatie, dat het rijmt
- Ezelsbruggetje -> verbindingen leggen
Leren in je latere leeftijd -> modificatie van synapssterkte!
- Na kritische periode wordt bedrading van je hersenen niet meer anders maar wel synapsen
erbij/er af langs de axonen
- Er verdwijnen nog wel neuronen (prunen vs slijtage)
- In aantal systemen toch nog nieuwe neuronen
HC27 Anatomie gedrag kind
Het brein als neuronale machine
- Informatie via draden (axonen) als AP en naar knopen (neuronen)
- Informatie zit in de manier waarop de draden aan elkaar vastzitten
o Labeled line principle (eindbestemming)
Bedrading van de hersenen (draden op de juiste plek)
- Door DNA (genoom) connectoom (alle verbindingen van een brein) genereren
- Maar veel te veel neuronen en synapsen (10^15) om al die dingen in het DNA (10^9 baseparen)
te kunnen coderen
- Dus ontwikkelingsregels ->
- Axogenetische gradienten, synaptogenetische gradient, morfogenetische gradient etc.
o Neurogenetische gradient -> neuronen worden op een bepaald moment geboren en
dat geeft invloed op wat ze worden
o Vloerplaat -> morfogenen (stofjes die diffunderen door het brein en beïnvloeden wat
cellen zullen worden) (het moment van contact met morfogenen is ook belangrijk ->
gradiënten)
- Alle gradienten werken samen -> verschillende typen neuronen -> ontwikkelen brein
o Onder invloed van temperatuur bijvoorbeeld!
- Hierdoor een brein dat min/meer zo bedraad is zoals je het zou willen maar niet precies!
o Om dit functioneel te houden -> veel te veel neuronen en synapsen en axonen maken
o Door het te gebruiken -> stukjes die niet functioneren verdwijnen (begint al intra-
uterien) -> snoeien/prunen
Je kan tevens de effectiviteit van de synaps modificeren
Dit prunen duurt ongeveer tot je 20 ste jaar, hierna alleen
maar synaps modificeren
- Prunen is competitief
- Succesvolle verbindingen -> blijven bestaan, niet
succesvol weg
o Gebaseerd op synaptische activiteit
o Co-activiteit (synaps actief en AP ontstaat in
PSM)
Synaps beloond met trofe (groei) factor
Trofe factor gaat naar origine neuron van synaps
Neuron met succesvolle synapsen -> kan overleven
Anders eerst synaps te gronden, dan axon, dan tak van axon, dan neuron zelf
Experiment onderzoek naar prunen door visueel systeem
- Kitten opgroeien in wereld met alleen maar verticale strepen -> kunnen later nooit horizontale
strepen herkennen
o Ontwikkeling onvermogen in retina, thalamus en corticale bedrading
Oculaire dominantie strips (in V1 (primaire visuele cortex) laag IV)
- Stripjes te zien loodrecht op cortex uit linker of rechter oog
, - Naastgelegen stripjes zijn zelfde visie maar uit andere oog
Oculaire dominante stripjes experiment
- Oog geblindeerd -> verliest representatie in primaire visuele cortex
- Geen succesvolle synapsen -> axonale aftakking (thalamus) verdwijnt
- Corticale stripje wordt dunner
Kritische periode voor pruning (kittens)
- Van 1e – 2,5e week dicht -> bij 38 weken
nog steeds definitief geen representatie
cortex meer
o Ogen in competitie
- Van 12e – 38e week dicht -> beide ogen wel
gelijk maar ook minder representatie
cortex
o Ogen niet meer in competitie
Kritieke periode verschilt per zintuigsysteem
Divergent strabisme resulteert in amblyopie
- Divergent strabisme -> oogstand klopt niet (bij geboorte)
- Amblyopie -> lui oog -> heeft minder invloed in de cortex (ziet niet)
Amblyopie
- Voor mensen duurt kritieke periode tot 10 jaar
- Behandeling ->
o Eerst oorzaak wegnemen -> zorgen dat beide ogen functioneren
o Dan goede oog afplakken
Pruning auditief systeem
- Eerste 9 maanden gehoorprobleem -> voor de rest van je leven een taalachterstand
Door prunen tot 20e jaar cortex steeds dunner
- Prefrontale cortex doet daar het langste over -> laatste gedeelte wat ‘’rijpt’’
‘’vroege leren’’ -> gaat natuurlijk, niet heel veel moeite
- Motorische skills, taal, sociale skills, dingetjes van de basisschool
- Moeilijk te vergeten -> ingebrand in de hersenen
o Een vlam is warm, het alfabet, 1+1 = 2 etc.
Waarom onthoud je sommige dingen wel en andere niet
- In bijzondere situatie, dat het rijmt
- Ezelsbruggetje -> verbindingen leggen
Leren in je latere leeftijd -> modificatie van synapssterkte!
- Na kritische periode wordt bedrading van je hersenen niet meer anders maar wel synapsen
erbij/er af langs de axonen
- Er verdwijnen nog wel neuronen (prunen vs slijtage)
- In aantal systemen toch nog nieuwe neuronen
