Samenvatting Bestuursproces recht
Week 1
De verhouding burger-overheid.
Equality of arms
Dit ziet erop dat de overheid in beginsel altijd meer middelen en mensen beschikbaar heeft
om hun juridische strijden aan te gaan. De burger is daarom, in beginsel, in het nadeel. Veel
burgers, die niet juridisch geschoold zijn, zullen ook qua kennis in het nadeel zijn.
Overheden zijn daarentegen bekend met de gang van zaken bij de rechter.
Het belang van de overheid is een openbaar belangen de belangen tussen particulier en
overheid staan loodrecht tegenover elkaar.
De belangen van een burger zijn: Een rechtvaardige procedure, begrip krijgen en zich
gehoord voelen.
Geschillen vloeien dan vaak ook voort uit een slechte ervaring van de burger. Hierdoor
wordt het bestuursrecht als niet toegankelijk ervaren. Belangrijk is om in deze gevallen te
dejuridiseren, en de nadruk te leggen op een rechtvaardige ervaring bij de burger (ongeacht
de juridische uitkomst).
De bezwaarfase vormt in veel gevallen een verplicht te doorlopen voorfase van het beroep
bij de bestuursrechter. In de bezwaarfase worden veel zaken al opgelost, waardoor het
aantal zaken dat daadwerkelijk bij de bestuursrechter komt veel kleiner is dan het aantal
bezwaarschriften dat wordt ingediend. Het bezwaar is in deze zin ook nuttig om de druk op
de bestuursrechter te ontzien.
Enkele initiatieven om het bestuursrecht zo rechtvaardig mogelijk te laten verlopen. Deze
begrippen komen voort uit verschillende stappen in de procedure:
1. Keukentafelgesprek
In de aanvraagfase. Het bestuursorgaan zal zich hier dienstbaar moeten opstellen, namelijk
door met de burger mee te denken wat de belangen van de burger zijn en hoe hier zo goed
mogelijk in voorzien kan worden.
1. Informele aanpak
In de bezwaarfase is er al een beslissing genomen waar de burger het niet mee eens is. Het
bestuursorgaan staat in die zin al op 1-0 achter, omdat de burger zich benadeelt (en
eventueel niet gehoord) zal voelen. Het is dan belangrijk dat het bestuursorgaan weer
, opnieuw blijft meedenken, en niet in de verdediging schiet. Ook de wijze waarop burgers
worden bejegend zou passend moeten zijn.
2. NZB
Een initiatief in het bestuursrecht waarmee rechters, in de beroepsfase dus, zo veel mogelijk
gehoor geven aan de belangen die spelen is de Nieuwe Zaaksbehandeling (“NZB”). Hiermee
zijn drie pijlers geformuleerd voor de rechtspraak om zich aan te houden: Het moet gaan om
maatwerk, binnen redelijke termijnen (snelheid)en er moet zo veel mogelijk finaliteit zijn. Bij
finaliteit gaat het erom dat een procedure ook daadwerkelijk afgerond kan worden, en dat
de burger niet weer opnieuw moet wachten op een nieuw besluit van het bestuursorgaan.
3. Professionele standaarden
Een vervolg op het NZB zijn de professionele standaarden. Ook dit is een voortvloeisel uit
het kritisch denken over de rol en houding van de rechter. Het van belang is dat de rechter
de regie houdt, en zich actief opstelt. De rechter zal leidend moeten zijn in het
bestuursrecht om partijen dichter bij elkaar te brengen. Daarnaast wordt er belang gehecht
aan begrijpelijkheid, zodat rechtspraak voor burgers met allerlei gradaties van kennis en
kunde over het recht toegankelijk is.
4. Procedurele rechtvaardigheid
Al deze aandachtspunten kunnen gevangen worden met de term ‘procedurele
rechtvaardigheid’. Deze vorm van rechtvaardigheid ziet erop dat burgers een rechtsgang als
rechtvaardig ervaren. Het gaat hierbij eigenlijk niet eens om de juridische uitkomst, maar
vooral de wijze waarop ze zijn behandeld.
5. Alternatieven in het bestuursrecht
De klachtprocedure bij de Nationale ombudsman (en ombudspersonen) en interne of
externe klachtbehandeling.
De Ombudsman is een onafhankelijke en onpartijdige instantie die klachten behandelt over
overheidsinstanties. Het gaat dan bijvoorbeeld om klachten over de provincies, gemeenten,
politie, waterschappen, et cetera. De Ombudsman behandelt alleen zaken over
overheidsinstanties.
Nationale ombudsman Reinier van Zutphen
Nationale ombudsman (geschiedenis)
Vertegenwoordiger aangewezen door het parlement om te kijken of ver houdingen van de overheid
en de onderdanen (burgers) of dat behoorlijk verliep.
- Ontstaan in Zweden.
- Wordt door het parlement aangewezen moet aan het parlement rapporten.
Week 1
De verhouding burger-overheid.
Equality of arms
Dit ziet erop dat de overheid in beginsel altijd meer middelen en mensen beschikbaar heeft
om hun juridische strijden aan te gaan. De burger is daarom, in beginsel, in het nadeel. Veel
burgers, die niet juridisch geschoold zijn, zullen ook qua kennis in het nadeel zijn.
Overheden zijn daarentegen bekend met de gang van zaken bij de rechter.
Het belang van de overheid is een openbaar belangen de belangen tussen particulier en
overheid staan loodrecht tegenover elkaar.
De belangen van een burger zijn: Een rechtvaardige procedure, begrip krijgen en zich
gehoord voelen.
Geschillen vloeien dan vaak ook voort uit een slechte ervaring van de burger. Hierdoor
wordt het bestuursrecht als niet toegankelijk ervaren. Belangrijk is om in deze gevallen te
dejuridiseren, en de nadruk te leggen op een rechtvaardige ervaring bij de burger (ongeacht
de juridische uitkomst).
De bezwaarfase vormt in veel gevallen een verplicht te doorlopen voorfase van het beroep
bij de bestuursrechter. In de bezwaarfase worden veel zaken al opgelost, waardoor het
aantal zaken dat daadwerkelijk bij de bestuursrechter komt veel kleiner is dan het aantal
bezwaarschriften dat wordt ingediend. Het bezwaar is in deze zin ook nuttig om de druk op
de bestuursrechter te ontzien.
Enkele initiatieven om het bestuursrecht zo rechtvaardig mogelijk te laten verlopen. Deze
begrippen komen voort uit verschillende stappen in de procedure:
1. Keukentafelgesprek
In de aanvraagfase. Het bestuursorgaan zal zich hier dienstbaar moeten opstellen, namelijk
door met de burger mee te denken wat de belangen van de burger zijn en hoe hier zo goed
mogelijk in voorzien kan worden.
1. Informele aanpak
In de bezwaarfase is er al een beslissing genomen waar de burger het niet mee eens is. Het
bestuursorgaan staat in die zin al op 1-0 achter, omdat de burger zich benadeelt (en
eventueel niet gehoord) zal voelen. Het is dan belangrijk dat het bestuursorgaan weer
, opnieuw blijft meedenken, en niet in de verdediging schiet. Ook de wijze waarop burgers
worden bejegend zou passend moeten zijn.
2. NZB
Een initiatief in het bestuursrecht waarmee rechters, in de beroepsfase dus, zo veel mogelijk
gehoor geven aan de belangen die spelen is de Nieuwe Zaaksbehandeling (“NZB”). Hiermee
zijn drie pijlers geformuleerd voor de rechtspraak om zich aan te houden: Het moet gaan om
maatwerk, binnen redelijke termijnen (snelheid)en er moet zo veel mogelijk finaliteit zijn. Bij
finaliteit gaat het erom dat een procedure ook daadwerkelijk afgerond kan worden, en dat
de burger niet weer opnieuw moet wachten op een nieuw besluit van het bestuursorgaan.
3. Professionele standaarden
Een vervolg op het NZB zijn de professionele standaarden. Ook dit is een voortvloeisel uit
het kritisch denken over de rol en houding van de rechter. Het van belang is dat de rechter
de regie houdt, en zich actief opstelt. De rechter zal leidend moeten zijn in het
bestuursrecht om partijen dichter bij elkaar te brengen. Daarnaast wordt er belang gehecht
aan begrijpelijkheid, zodat rechtspraak voor burgers met allerlei gradaties van kennis en
kunde over het recht toegankelijk is.
4. Procedurele rechtvaardigheid
Al deze aandachtspunten kunnen gevangen worden met de term ‘procedurele
rechtvaardigheid’. Deze vorm van rechtvaardigheid ziet erop dat burgers een rechtsgang als
rechtvaardig ervaren. Het gaat hierbij eigenlijk niet eens om de juridische uitkomst, maar
vooral de wijze waarop ze zijn behandeld.
5. Alternatieven in het bestuursrecht
De klachtprocedure bij de Nationale ombudsman (en ombudspersonen) en interne of
externe klachtbehandeling.
De Ombudsman is een onafhankelijke en onpartijdige instantie die klachten behandelt over
overheidsinstanties. Het gaat dan bijvoorbeeld om klachten over de provincies, gemeenten,
politie, waterschappen, et cetera. De Ombudsman behandelt alleen zaken over
overheidsinstanties.
Nationale ombudsman Reinier van Zutphen
Nationale ombudsman (geschiedenis)
Vertegenwoordiger aangewezen door het parlement om te kijken of ver houdingen van de overheid
en de onderdanen (burgers) of dat behoorlijk verliep.
- Ontstaan in Zweden.
- Wordt door het parlement aangewezen moet aan het parlement rapporten.
