Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................... 3
Hoofdstuk 2.................................................................................................................... 3
Inleiding...................................................................................................................... 3
Classificatie................................................................................................................. 3
Diagnostiek................................................................................................................. 7
Diagnostische methoden en instrumenten..................................................................8
Epidemiologie............................................................................................................ 11
Hoofdstuk 3.................................................................................................................. 12
De bio-ecologische systeemtheorie...........................................................................12
Ontwikkelingsopgaven.............................................................................................. 14
Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................15
Ontwikkelingstrajecten.............................................................................................. 19
Hulpverlening............................................................................................................ 20
Week 2........................................................................................................ 21
Hoofdstuk 13................................................................................................................ 21
Inleiding.................................................................................................................... 21
Normale ontwikkeling van angst...............................................................................21
Angststoornissen....................................................................................................... 24
Culturele en maatschappelijke invloeden..................................................................29
Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................30
Hoofdstuk 14................................................................................................................ 32
Inleiding.................................................................................................................... 32
Normale ontwikkeling van stemming en emotie........................................................33
Stemmingsstoornissen.............................................................................................. 36
Culturele en maatschappelijke invloeden..................................................................40
Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................41
Week 3........................................................................................................ 43
Hoofdstuk 12................................................................................................................ 43
Normale ontwikkeling: agressie, gehoorzaamheid en moraliteit................................43
Gedragsstoornissen................................................................................................... 46
Culturele en maatschappelijke invloeden..................................................................49
Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................49
Week 4........................................................................................................ 50
Hoofdstuk 8.................................................................................................................. 50
De normale ontwikkeling van sociale interactie in de eerste vijf jaren......................50
Autismespectrumstoornissen....................................................................................51
Culturele en maatschappelijke invloeden..................................................................56
Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................56
Hoofdstuk 11................................................................................................................ 57
Normale ontwikkeling van zelfregulatie en executieve functies................................57
Aandachtsdeficiëntie-/ hyperactiviteitsstoornis.........................................................59
Culturele en maatschappelijke invloeden..................................................................61
Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................61
Week 5........................................................................................................ 62
Hoofdstuk 10................................................................................................................ 62
Normale ontwikkeling van taal, geletterdheid, leren en rekenen...............................62
Taal-, spraak- en leerstoornissen...............................................................................65
Culturele en maatschappelijke invloeden..................................................................68
, Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................69
Week 6........................................................................................................ 70
Hoofdstuk 5 (Handboek Jeugdhulpverlening)................................................................70
Inleiding.................................................................................................................... 70
Beschrijving van de doelgroep..................................................................................71
Hoofdstuk 6 (Handboek Jeugdhulpverlening)................................................................74
Inleiding.................................................................................................................... 74
Classificatie en terminologie.....................................................................................74
Prevalentie................................................................................................................ 76
Factoren die van invloed zijn op het visuele functioneren.........................................76
Gedragssignalen van visuele beperkingen................................................................78
Impact van blindheid op de ontwikkeling..................................................................81
Impact van congenitale doofblindheid op de ontwikkeling........................................85
Diagnostiek naar ontwikkeling en ondersteuning van blinde en doofblinde kinderen86
Week 7........................................................................................................ 88
Hoofdstuk 3 (Handboek Jeugdhulpverlening)................................................................88
Definitie..................................................................................................................... 88
Terminologie.............................................................................................................. 89
Prevalentie................................................................................................................ 90
Etiologie.................................................................................................................... 90
Diagnostiek............................................................................................................... 91
Classificatie............................................................................................................... 93
Hoofdstuk 7 (Handboek Jeugdhulpverlening)................................................................94
Inleiding.................................................................................................................... 94
Terminologie.............................................................................................................. 95
Definiëring, oorzaken en classificatie........................................................................95
Prevalentie.............................................................................................................. 103
Opvoeding en onderwijs.......................................................................................... 104
Diagnostiek en behandeling....................................................................................107
,Week 1
Hoofdstuk 2
Inleiding
Verschillende kernpunten in de (ontwikkelings)psychopathologie:
Verschillen tussen stoornissen, zoals gedragsstoornissen vs.
Psychische stoornissen
Voorkomen (prevalentie) van stoornissen, bijvoorbeeld hoeveel
kinderen autisme hebben
Relatie met leeftijd, bijvoorbeeld of ADHD alleen bij kinderen
voorkomt
Oorzaken van stoornissen, bijvoorbeeld of lijnen leidt tot anorexia
Om dit alles goed te begrijpen, zijn 2 begrippen essentieel:
1. Classificatie:
Dit is het systematisch beschrijven en indelen van gedrag op
basis van kenmerkende gedragingen
→ doel: bepalen of en welke stoornis aanwezig is
2. Diagnostiek:
Gaat verder dan classificatie: hierbij wordt ook gekeken naar
het lijden, de hulpbehoefte, het functioneren van het kind, en
de oorzaken van de problemen
Vaak lopen classificatie en diagnostiek in de praktijk door elkaar, omdat
hulpverleners tegelijkertijd vaststellen wat er aan de hand is en waarom.
Daarnaast speelt epidemiologisch onderzoek een rol:
- Dit onderzoekt hoeveel kinderen bepaalde stoornissen hebben, en
welke factoren bijdragen aan het ontstaan van een stoornis
Specialisten zoals kinderartsen, psychiaters, psychologen en
orthopedagogen voeren classificatie en diagnostiek uit, maar zij werken
samen met andere professionals en ouders die aanvullende informatie
geven.
Classificatie
Definitie van classificatie
Classificatie betekent:
- Herkennen van iets (een persoon, situatie of voorwerp_
- De juiste naam geven
- Indelen in een categorie
Met classificatie beantwoord je eigenlijk altijd de vraag ‘wat is dit?’ Dit
proces gebeurt automatisch als mensen waarnemen. Waarnemen en
classificeren zijn dus sterk verbonden. Mensen hebben een diepe
natuurlijke behoefte om alles wat ze tegenkomen te ordenen in bekende
, categorieën. Bij nieuwe dingen zijn mensen (en ook kinderen) nieuwsgierig
en willen ze:
- Voelen, ruiken, proeven bij fysieke dingen
- Observeren en reageren bij gebeurtenissen of personen
Cultuur- en plaatsgebonden
Om te kunnen classificeren is niet alleen waarneming nodig, maar ook het
onderscheiden van categorieën. Daarvoor gebruikt de waarnemer kennis:
- Persoonlijk: afhankelijk van de individuele ervaringen
- Cultureel bepaald: verschilt per cultuur en tijd
Leren classificeren
De categorieën waarin mensen hun waarnemingen indelen, leren ze in de
loop van hun leven.
- Dit proces gaat levenslang door: kennis kan steeds verder worden
uitgebreid
- Mensen zonder kennis van (ontwikkelings)psychopathologie kunnen
gedrag bijv. alleen omschrijven als ‘heel vreemd’, zonder precies te
kunnen aangeven waarom
Met gerichte kennis (zoals uit een studieboek):
- Leer je gedrag specifieker te classificeren
- Kun je bijv. herkennen dat een kind dat ‘vreemd en afstandelijk’
overkomt mogelijk kenmerken van autisme vertoont
-
Mogelijkheid tot ordening
Mensen classificeren hun waarnemingen om de wereld te vereenvoudigen
en te ordenen.
- Zonder classificatie blijven verschijnselen vaag
- Classificatie helpt om verschillen en overeenkomsten te zien en de
wereld beter te begrijpen
- Soms lijken dingen verschillend, maar horen toch in dezelfde
categorie
Een goed classificatiesysteem is essentieel:
- Bij psychische stoornissen moet altijd worden gekeken of dezelfde
symptomen niet door een andere stoornis worden veroorzaakt
- Dit heet een differentiaaldiagnose
Bij een vermoeden van een stoornis moet een arts of psychiater
onderzoeken of het echt om een stoornis gaat, of om normale
leeftijdsgebonden problemen, of om een andere aandoening.
Classificatiesystemen
In de (ontwikkelings)psychopathologie worden, net als in andere
wetenschappen, classificatiesystemen gebruikt om psychisch stoornissen
te herkennen, in te delen en van elkaar te onderscheiden. Classificatie
zorgt voor algemene kennis over groepen stoornissen. Hiermee kan een
Week 1.......................................................................................................... 3
Hoofdstuk 2.................................................................................................................... 3
Inleiding...................................................................................................................... 3
Classificatie................................................................................................................. 3
Diagnostiek................................................................................................................. 7
Diagnostische methoden en instrumenten..................................................................8
Epidemiologie............................................................................................................ 11
Hoofdstuk 3.................................................................................................................. 12
De bio-ecologische systeemtheorie...........................................................................12
Ontwikkelingsopgaven.............................................................................................. 14
Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................15
Ontwikkelingstrajecten.............................................................................................. 19
Hulpverlening............................................................................................................ 20
Week 2........................................................................................................ 21
Hoofdstuk 13................................................................................................................ 21
Inleiding.................................................................................................................... 21
Normale ontwikkeling van angst...............................................................................21
Angststoornissen....................................................................................................... 24
Culturele en maatschappelijke invloeden..................................................................29
Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................30
Hoofdstuk 14................................................................................................................ 32
Inleiding.................................................................................................................... 32
Normale ontwikkeling van stemming en emotie........................................................33
Stemmingsstoornissen.............................................................................................. 36
Culturele en maatschappelijke invloeden..................................................................40
Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................41
Week 3........................................................................................................ 43
Hoofdstuk 12................................................................................................................ 43
Normale ontwikkeling: agressie, gehoorzaamheid en moraliteit................................43
Gedragsstoornissen................................................................................................... 46
Culturele en maatschappelijke invloeden..................................................................49
Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................49
Week 4........................................................................................................ 50
Hoofdstuk 8.................................................................................................................. 50
De normale ontwikkeling van sociale interactie in de eerste vijf jaren......................50
Autismespectrumstoornissen....................................................................................51
Culturele en maatschappelijke invloeden..................................................................56
Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................56
Hoofdstuk 11................................................................................................................ 57
Normale ontwikkeling van zelfregulatie en executieve functies................................57
Aandachtsdeficiëntie-/ hyperactiviteitsstoornis.........................................................59
Culturele en maatschappelijke invloeden..................................................................61
Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................61
Week 5........................................................................................................ 62
Hoofdstuk 10................................................................................................................ 62
Normale ontwikkeling van taal, geletterdheid, leren en rekenen...............................62
Taal-, spraak- en leerstoornissen...............................................................................65
Culturele en maatschappelijke invloeden..................................................................68
, Risico- en beschermingsfactoren...............................................................................69
Week 6........................................................................................................ 70
Hoofdstuk 5 (Handboek Jeugdhulpverlening)................................................................70
Inleiding.................................................................................................................... 70
Beschrijving van de doelgroep..................................................................................71
Hoofdstuk 6 (Handboek Jeugdhulpverlening)................................................................74
Inleiding.................................................................................................................... 74
Classificatie en terminologie.....................................................................................74
Prevalentie................................................................................................................ 76
Factoren die van invloed zijn op het visuele functioneren.........................................76
Gedragssignalen van visuele beperkingen................................................................78
Impact van blindheid op de ontwikkeling..................................................................81
Impact van congenitale doofblindheid op de ontwikkeling........................................85
Diagnostiek naar ontwikkeling en ondersteuning van blinde en doofblinde kinderen86
Week 7........................................................................................................ 88
Hoofdstuk 3 (Handboek Jeugdhulpverlening)................................................................88
Definitie..................................................................................................................... 88
Terminologie.............................................................................................................. 89
Prevalentie................................................................................................................ 90
Etiologie.................................................................................................................... 90
Diagnostiek............................................................................................................... 91
Classificatie............................................................................................................... 93
Hoofdstuk 7 (Handboek Jeugdhulpverlening)................................................................94
Inleiding.................................................................................................................... 94
Terminologie.............................................................................................................. 95
Definiëring, oorzaken en classificatie........................................................................95
Prevalentie.............................................................................................................. 103
Opvoeding en onderwijs.......................................................................................... 104
Diagnostiek en behandeling....................................................................................107
,Week 1
Hoofdstuk 2
Inleiding
Verschillende kernpunten in de (ontwikkelings)psychopathologie:
Verschillen tussen stoornissen, zoals gedragsstoornissen vs.
Psychische stoornissen
Voorkomen (prevalentie) van stoornissen, bijvoorbeeld hoeveel
kinderen autisme hebben
Relatie met leeftijd, bijvoorbeeld of ADHD alleen bij kinderen
voorkomt
Oorzaken van stoornissen, bijvoorbeeld of lijnen leidt tot anorexia
Om dit alles goed te begrijpen, zijn 2 begrippen essentieel:
1. Classificatie:
Dit is het systematisch beschrijven en indelen van gedrag op
basis van kenmerkende gedragingen
→ doel: bepalen of en welke stoornis aanwezig is
2. Diagnostiek:
Gaat verder dan classificatie: hierbij wordt ook gekeken naar
het lijden, de hulpbehoefte, het functioneren van het kind, en
de oorzaken van de problemen
Vaak lopen classificatie en diagnostiek in de praktijk door elkaar, omdat
hulpverleners tegelijkertijd vaststellen wat er aan de hand is en waarom.
Daarnaast speelt epidemiologisch onderzoek een rol:
- Dit onderzoekt hoeveel kinderen bepaalde stoornissen hebben, en
welke factoren bijdragen aan het ontstaan van een stoornis
Specialisten zoals kinderartsen, psychiaters, psychologen en
orthopedagogen voeren classificatie en diagnostiek uit, maar zij werken
samen met andere professionals en ouders die aanvullende informatie
geven.
Classificatie
Definitie van classificatie
Classificatie betekent:
- Herkennen van iets (een persoon, situatie of voorwerp_
- De juiste naam geven
- Indelen in een categorie
Met classificatie beantwoord je eigenlijk altijd de vraag ‘wat is dit?’ Dit
proces gebeurt automatisch als mensen waarnemen. Waarnemen en
classificeren zijn dus sterk verbonden. Mensen hebben een diepe
natuurlijke behoefte om alles wat ze tegenkomen te ordenen in bekende
, categorieën. Bij nieuwe dingen zijn mensen (en ook kinderen) nieuwsgierig
en willen ze:
- Voelen, ruiken, proeven bij fysieke dingen
- Observeren en reageren bij gebeurtenissen of personen
Cultuur- en plaatsgebonden
Om te kunnen classificeren is niet alleen waarneming nodig, maar ook het
onderscheiden van categorieën. Daarvoor gebruikt de waarnemer kennis:
- Persoonlijk: afhankelijk van de individuele ervaringen
- Cultureel bepaald: verschilt per cultuur en tijd
Leren classificeren
De categorieën waarin mensen hun waarnemingen indelen, leren ze in de
loop van hun leven.
- Dit proces gaat levenslang door: kennis kan steeds verder worden
uitgebreid
- Mensen zonder kennis van (ontwikkelings)psychopathologie kunnen
gedrag bijv. alleen omschrijven als ‘heel vreemd’, zonder precies te
kunnen aangeven waarom
Met gerichte kennis (zoals uit een studieboek):
- Leer je gedrag specifieker te classificeren
- Kun je bijv. herkennen dat een kind dat ‘vreemd en afstandelijk’
overkomt mogelijk kenmerken van autisme vertoont
-
Mogelijkheid tot ordening
Mensen classificeren hun waarnemingen om de wereld te vereenvoudigen
en te ordenen.
- Zonder classificatie blijven verschijnselen vaag
- Classificatie helpt om verschillen en overeenkomsten te zien en de
wereld beter te begrijpen
- Soms lijken dingen verschillend, maar horen toch in dezelfde
categorie
Een goed classificatiesysteem is essentieel:
- Bij psychische stoornissen moet altijd worden gekeken of dezelfde
symptomen niet door een andere stoornis worden veroorzaakt
- Dit heet een differentiaaldiagnose
Bij een vermoeden van een stoornis moet een arts of psychiater
onderzoeken of het echt om een stoornis gaat, of om normale
leeftijdsgebonden problemen, of om een andere aandoening.
Classificatiesystemen
In de (ontwikkelings)psychopathologie worden, net als in andere
wetenschappen, classificatiesystemen gebruikt om psychisch stoornissen
te herkennen, in te delen en van elkaar te onderscheiden. Classificatie
zorgt voor algemene kennis over groepen stoornissen. Hiermee kan een
