1|Page
SOCIOLOGIE – Sociale Problemen H2 t/m H8 –
Marginaliteit, Literatuur & Analyse – 100% Toetsgerichte
Samenvattingen – LAATST BIJGEWERKT MEI 2025
Contents
sociologie van de sociale problemen hoofdstuk 2 'marginaliteit in de sociologische literatuur ............................. 1
sociologie van de sociale problemen hoofdstuk 3 .................................................................................................. 2
sociologie van de sociale problemen hoofdstuk 4 .................................................................................................. 4
hoofdstuk 5 sociologie van de sociale problemen .................................................................................................. 9
hoofdstuk 6 sociologie van de sociale problemen .................................................................................................11
hoofdstuk 8 sociologie van de sociale problemen ................................................................................................ 17
sociologie van de sociale problemen hoofdstuk 2 'marginaliteit in de sociologische literatuur
wat is marginaliteit (in de sociologische cultuur)?
de situatie waarin mensen zich bevinden die gelijktijdig tot verschillende groepen behoren waarvan de normen
tegenstrijdig/ sterk uiteenlopend zijn.
wat is ‘marginal man’? en van wie komt deze term?
= mensen die als vreemdeling tot een groep toetreden.
→ R.E park
V stonequist breidde de term ‘marginal man’ verder uit, hoe?
marginalen zijn geworteld in twee onderscheiden groepen zonder tot een ervan echt volledig te behoren.
→ hun zelfbeeld is inconsistent en ambivalent
→ marginale mens leeft in twee werelden waarin hij ± vreemdeling is
welke voordelen hangen aan deze dubbele positie volgens Thorstein en simpel?
op vlak van cultureel milieu wijdere horizon, scherpere intelligentie en meer objectieve/rationele kijk op dingen
welke evolutie zien we t.o.v de term marginaliteit?
,2|Page
vroeger bestuurd vanuit rasrelaties en migratie, later in de sociologische bestudering vooral aandacht aan
bepaalde categorieën waarvan de aanwezigheid als marginaal wordt beschouwd, sociale situaties die als
problematisch worden geïdentificeerd
hoe kijkt men naar de term ‘marginaliteit’ tegenwoordig?
proces van duurzame uitsluiting van deelname aan het maatschappelijk bestaan
wat zegt Kruithof?
marginaliteit is een tweeledige werkelijkheid:
1. gedomineerde marginalen (mogelijke/werkelijke bedreiging gedefinieerd)
2. dominerende marginalen ( elite, beheersen systeem)
sociologie van de sociale problemen hoofdstuk 3
wat is de sociale probleembenadering en van wie komt het?
= relatieve eenheid van sociale problemen, afwijkend gedrag en deviatie
→ Lafaille
wat betekent de relatieve eenheid van sociale problemen, afwijkend gedrag en deviantie
deze verschijnselen niet absoluut of universeel zijn, maar afhangen van de context, zoals de cultuur, tijdsperiode
en sociale normen. Wat als afwijkend of problematisch wordt gezien, verschilt dus per samenleving of groep
wat zijn de redenen voor deze benadering van lafaille?
1. in materieel opzicht overlappen de drie fenomeen veel
2. Meerdere auteurs (Becker, Merton) hebben zich mt die genomen bezig gehouden→ verachtingen dat
theorethische ontwikkeling van het ene op het andere terrein doorspeelt
3. autonome ontwikkelingen hebben elkaar wederzijds beïnvloed
de sociale probleembenadering heeft een aantal theoretische perspectieven ontwikkeld waarmee sociale
problemen en afwijkend gedrag en deviantie kunnen benaderd worden, welke?
1. de sociale pathologie
2. de sociale desorganisatie
3. het waarden conflict
4. het socialisatieperspectief
5. het perspectief van de anomietheorie
6. de etiketteringstheorie
, 3|Page
wat is de het perspectief van de sociale pathologie?
= afwijkend gedrag → ziekten
→ hoofdzakelijk geworteld in biologische abnormaliteiten van het individu
wat is de het perspectief van de sociale desorganisatie
= afwijkend gedrag het gevolg van normen die hun geldigheid hebben verloren en falen om het gedrag te
reguleren
cultural lag
wat is de het perspectief van het waardenconflict?
= afwijkend gedrag het gevolg van een strijd tussen tegengesteld waarden en achterliggende belangen
wat is de het perspectief van het socialisatie perspectief ?
afwijkend gedrag is een vorm van aangeleerd gedrag
→ defect in de socialisatie
wat is de het perspectief van de anomietheorie?
= samenhang tss voorkomen van afwijkend gedrag i.e bepaalde samenleving en culturele en normatieve
desintegratie vd SL
wat is de het perspectief van etiketteringstheorie?
wijze waarop de SL reageert op overtreden van de normen.
vaak sprake van self fulfilling prophecy → SL zelf vaak oorzak wordt v nieuwe normovertredingen
de historische opeenvolging van de perspectieven kent 3 belangrijke evoluties, welke?
1. normatieve→ positief wetenschappelijke benadering
2. sociale problemen → afwijkend gedrag
3. toenemen inzicht in het sociaal karakter van sociale problemen en afwijkend gedrag
wat is collectieve definiëring?
als men inziet dat sociaal probleem, afwijkend gedrag en deviatie een sociaal karakter hebben, omdat ze het
product zijn van een bepaalde samenleving kunnen ze gezamenlijk gaan bepalen wat als ‘sociaal probleem’
gezien kan worden
welke accentverschuiving is er?
studie van de verschillende kenmerken van bestaande sociale problemen → bestuderen van het verloop ervan
SOCIOLOGIE – Sociale Problemen H2 t/m H8 –
Marginaliteit, Literatuur & Analyse – 100% Toetsgerichte
Samenvattingen – LAATST BIJGEWERKT MEI 2025
Contents
sociologie van de sociale problemen hoofdstuk 2 'marginaliteit in de sociologische literatuur ............................. 1
sociologie van de sociale problemen hoofdstuk 3 .................................................................................................. 2
sociologie van de sociale problemen hoofdstuk 4 .................................................................................................. 4
hoofdstuk 5 sociologie van de sociale problemen .................................................................................................. 9
hoofdstuk 6 sociologie van de sociale problemen .................................................................................................11
hoofdstuk 8 sociologie van de sociale problemen ................................................................................................ 17
sociologie van de sociale problemen hoofdstuk 2 'marginaliteit in de sociologische literatuur
wat is marginaliteit (in de sociologische cultuur)?
de situatie waarin mensen zich bevinden die gelijktijdig tot verschillende groepen behoren waarvan de normen
tegenstrijdig/ sterk uiteenlopend zijn.
wat is ‘marginal man’? en van wie komt deze term?
= mensen die als vreemdeling tot een groep toetreden.
→ R.E park
V stonequist breidde de term ‘marginal man’ verder uit, hoe?
marginalen zijn geworteld in twee onderscheiden groepen zonder tot een ervan echt volledig te behoren.
→ hun zelfbeeld is inconsistent en ambivalent
→ marginale mens leeft in twee werelden waarin hij ± vreemdeling is
welke voordelen hangen aan deze dubbele positie volgens Thorstein en simpel?
op vlak van cultureel milieu wijdere horizon, scherpere intelligentie en meer objectieve/rationele kijk op dingen
welke evolutie zien we t.o.v de term marginaliteit?
,2|Page
vroeger bestuurd vanuit rasrelaties en migratie, later in de sociologische bestudering vooral aandacht aan
bepaalde categorieën waarvan de aanwezigheid als marginaal wordt beschouwd, sociale situaties die als
problematisch worden geïdentificeerd
hoe kijkt men naar de term ‘marginaliteit’ tegenwoordig?
proces van duurzame uitsluiting van deelname aan het maatschappelijk bestaan
wat zegt Kruithof?
marginaliteit is een tweeledige werkelijkheid:
1. gedomineerde marginalen (mogelijke/werkelijke bedreiging gedefinieerd)
2. dominerende marginalen ( elite, beheersen systeem)
sociologie van de sociale problemen hoofdstuk 3
wat is de sociale probleembenadering en van wie komt het?
= relatieve eenheid van sociale problemen, afwijkend gedrag en deviatie
→ Lafaille
wat betekent de relatieve eenheid van sociale problemen, afwijkend gedrag en deviantie
deze verschijnselen niet absoluut of universeel zijn, maar afhangen van de context, zoals de cultuur, tijdsperiode
en sociale normen. Wat als afwijkend of problematisch wordt gezien, verschilt dus per samenleving of groep
wat zijn de redenen voor deze benadering van lafaille?
1. in materieel opzicht overlappen de drie fenomeen veel
2. Meerdere auteurs (Becker, Merton) hebben zich mt die genomen bezig gehouden→ verachtingen dat
theorethische ontwikkeling van het ene op het andere terrein doorspeelt
3. autonome ontwikkelingen hebben elkaar wederzijds beïnvloed
de sociale probleembenadering heeft een aantal theoretische perspectieven ontwikkeld waarmee sociale
problemen en afwijkend gedrag en deviantie kunnen benaderd worden, welke?
1. de sociale pathologie
2. de sociale desorganisatie
3. het waarden conflict
4. het socialisatieperspectief
5. het perspectief van de anomietheorie
6. de etiketteringstheorie
, 3|Page
wat is de het perspectief van de sociale pathologie?
= afwijkend gedrag → ziekten
→ hoofdzakelijk geworteld in biologische abnormaliteiten van het individu
wat is de het perspectief van de sociale desorganisatie
= afwijkend gedrag het gevolg van normen die hun geldigheid hebben verloren en falen om het gedrag te
reguleren
cultural lag
wat is de het perspectief van het waardenconflict?
= afwijkend gedrag het gevolg van een strijd tussen tegengesteld waarden en achterliggende belangen
wat is de het perspectief van het socialisatie perspectief ?
afwijkend gedrag is een vorm van aangeleerd gedrag
→ defect in de socialisatie
wat is de het perspectief van de anomietheorie?
= samenhang tss voorkomen van afwijkend gedrag i.e bepaalde samenleving en culturele en normatieve
desintegratie vd SL
wat is de het perspectief van etiketteringstheorie?
wijze waarop de SL reageert op overtreden van de normen.
vaak sprake van self fulfilling prophecy → SL zelf vaak oorzak wordt v nieuwe normovertredingen
de historische opeenvolging van de perspectieven kent 3 belangrijke evoluties, welke?
1. normatieve→ positief wetenschappelijke benadering
2. sociale problemen → afwijkend gedrag
3. toenemen inzicht in het sociaal karakter van sociale problemen en afwijkend gedrag
wat is collectieve definiëring?
als men inziet dat sociaal probleem, afwijkend gedrag en deviatie een sociaal karakter hebben, omdat ze het
product zijn van een bepaalde samenleving kunnen ze gezamenlijk gaan bepalen wat als ‘sociaal probleem’
gezien kan worden
welke accentverschuiving is er?
studie van de verschillende kenmerken van bestaande sociale problemen → bestuderen van het verloop ervan
