door tot de tweede verjaardag van het kind. Tijdens deze periode groeien de hersenen,
het lichaam en de organen heel snel. De toekomst van het kind wordt tijdens de zwanger
al bepaald. Wanneer een moeder tijdens de zwangerschap alcohol drinkt, kan het kind
geboren worden met FAS (foetaal alcohol syndroom). Dit kan zorgen voor een
leerachterstand op latere leeftijd.
Je heb verschillende beschermende en risico factoren die invloed hebben op een kansrijke
start tijdens de eerste 1000 dagen.
Beschermende factoren Risicofactoren
Een stabiel inkomen Huiselijk geweld
Een groot sociaal netwerk Stress
Een goede start waarbij kinderen hun capaciteiten kunnen ontwikkelen =
- Kinderen die opgroeien in een gezonde omgeving, zonder armoede.
- Gezonde voeding.
- Liefde
- Waanneer er veiligheid geboden word
- Waanneer het kind gestimuleerd worden zijn talenten te ontwikkelen
Early Life Stress verwijst naar chronische stress tijdens gevoelige perioden van de
ontwikkeling, (zwangerschap, de eerste twee levensjaren en de adolescentie). Tijdens
deze fases ondergaan de hersenen snelle groei en ontwikkeling, waarbij neuronen
worden gevormd en verbindingen worden aangelegd en gesnoeid. Hoewel deze
ontwikkeling genetisch is gestuurd, spelen omgevingsfactoren en hormonen ook een
cruciale rol. Chronische stress kan deze processen verstoren door de invloed van
stresshormonen, wat leidt tot langdurige en moeilijk omkeerbare gevolgen voor de
hersenontwikkeling.
Volwassen hersenen vertonen ook neuroplasticiteit, wat betekent dat ze zich kunnen
aanpassen en herstellen door ontwikkeling en ervaring. Echter, dit proces vereist meer
inspanning en doorzettingsvermogen in de volwassenheid dan in de kindertijd, waardoor
het veranderen van ingesleten patronen moeilijker wordt. Een goede ontwikkeling van
de hersenen in de vroege levensfase vergroot de kans op een gezond en evenwichtig
leven.
Early life stress kan op verschillende manieren voorkomen worden. Je kan je de stressor
afnemen. Dit kan natuurlijk niet altijd, maar dan is het belangrijk om het kind hierbij te
helpen. De andere is het leren van jongere om stress op een gezonde manier te
hanteren, zoals mindfulness en de ondersteuning van een liefdevolle omgeving. Ook de
omgeving speelt een rol, zoals gezonde voeding en voldoende bewegen.
, Stress is een reactie op het stress netwerk op een stressor die de interne balans verstoort.
homeostase
Eerst was er alleen bekend dat een lichaam zich aanpast op een stressor en zich weer
hersteld wanneer deze stressor verdwenen was
allostase
De nieuwe stress theorie gaat ook uit van verandering. Een lichaam die vaker dezelfde
stressor ervaart, past blijvende veranderingen aan.
Dit kan leiden tot allostatische overbelasting. Dit is wanneer een lichaam zich zo lang
moet aanpassen, dit kan leiden tot ontregeling van hersenen en andere organen.
Een stressor is elke invloed op het organisme die het evenwicht kan bedreigen. Er zijn
verschillende soorten stressoren:
- Acute stressoren
Situaties die om een onmiddellijke reactie vragen, bijv. een kind valt of een kind
slikt een giftige drank in.
- Chronische stressoren
Langdurige of steeds weerkerende situaties, bijv. opgroeien in armoede, omgeving
met veel lawaai, altijd moeten presteren of constant mishandeld worden.
- Concrete stressoren
Situaties die grijpbaar of feitelijk zijn, bijv. giftig voedsel, geslagen, uitgescholden
worden.
- Abstracte stressoren
Gedachten (angsten, zorgen, ingebeelde gedachten). Hieraan kan je
moeilijker ontsnappen, omdat je hem constant in je hoofd meedraagt.
Chronische en abstracte stressoren zijn het moeilijkst. Deze draag je altijd mee en kunnen
daardoor tot de meeste schade leiden.
Een kind heeft gezonde stress nodig om te ontwikkelen. Er zijn 3 soorten stress:
- Positieve stress
Dit is een kortdurende stressreactie wat de hartslag verhoogd. Dit maakt deel uit
van het dagelijks leven en dit heb je nodig om gezond te kunnen ontwikkelen. De
stress is mild en snel op te lossen.
- Verdraagbare stress
Dit zou eventueel schade kunnen aanbrengen aan het ontwikkelende brein. Het
ontstaat door zelden optredende stressoren. De stressoren zijn matig tot ernstig.
Bij deze stress is er voldoende steun in de omgeving waardoor de stress relatief
kort duurt. Kinderen leren vaak met deze stress om te gaan door hun omgeving.
Wanneer ze geen omgeving hebben waarop ze terug kunnen vallen kan deze
stress tot chronische stress gaan leiden.
- Chronische stress
Dit is frequent voorkomende of langdurige stress met gevolg van het langdurig
activeren van het stressnetwerk. De stressor is niet te controleren en er is geen
of onvoldoende steun van een adequaat ondersteunende volwassenen. Deze
stress kan leiden tot het ontregelen van het stressnetwerk en andere organen.
Dit maakt de kans op stress gerelateerde lichamelijke en psychische ziekten
groter op latere leeftijd.