Plan van Aanpak
Slecht-nieuws gesprek
Theoretisch kader
Bij een slecht-nieuws gesprek geeft de zorgverlener slecht-nieuws aan de patiënt. Het slecht-
nieuws gesprek vergt bepaalde vaardigheden en strategieën waarmee je de schade kunt
beperken. Het slecht-nieuws gesprek kent een aantal doelen. In de eerste plaats is dat het
overbrengen van de boodschap. Hier komen veel emoties bij kijken. In welke vorm deze zich
zullen voordoen is bij iedereen anders, hier moet je goed op reflecteren door middel van te
letten op verbale en non-verbalen houdingen. Verder moet de patiënt het nieuws
accepteren en begrijpen dat deze definitief is en niet onderhandelbaar. Hier moet je als
zorgverlener goed op inspelen door te kijken naar de reacties en vragen van de patiënt.
Kale plan van aanpak
Voorbereiding
• Zo snel mogelijk een afspraak maken
• Locatie organiseren
• Steun mee uitnodigen
• Voorbereiding op de situatie
• Nadenken mogelijke vragen
Inleiding
• Naam van de zorgvrager checken
• Voorstellen
• Kort inleidende zin op slechte nieuws
Kern
• Fase 1: slecht nieuws brengen: to the point met respect
- Waarschuwen onaangename informatie
- Basale informatie
- Afstemmen reactie van de patiënt
- Juiste hoeveelheid informatie
- Informatie in juiste volgorde en kleine stukjes
- Juiste tempo afstemmen op de patiënt
• Fase 2: ruimte bieden voor emoties
- Non-verbale signalen patiënt
- Stiltes laten vallen
- Ruimte bieden voor de emoties van de patiënt
- Actief luisteren
- Kant van de patiënt kiezen
• Fase 3: steun bieden bij probleem aanpak
- Actief luisteren
- Doorvragen
- Samenvatten
, - Medeleven
- Controleren of de patiënt de informatie begrepen heeft
Afsluiting
• Vangnet bieden
• Evt. informatie meegeven
• Vervolgafspraak op korte termijn
• Afscheid nemen
Onderbouwing
1. Voorbereiding
1a Wat Zo snel mogelijk een afspraak maken
Hoe Neem zo snel mogelijk contact op met de betrokkenen en
stel dit niet uit.
Waarom belangrijk Het is belangrijk om het zo snel mogelijk te delen, dan
weten de betrokkenen waar ze aan toe zijn.
Effect Iemand is snel op de hoogte en weet wat er aan de hand
is.
Bron Silverman,Kurz&Draper (2014), H8, blz 296
1b Wat Locatie organiseren
Hoe Rustige omgeving reserveren voor het gesprek, zorgen
voor privacy.
Waarom belangrijk Je wordt niet gestoord tijdens het gesprek
Effect Het gesprek verloopt rustig.
Bron Silverman,Kurz&Draper (2014), H8, blz 296
1c Wat Steun mee uitnodigen
Hoe Partner of familie mee uitnodigen naar het gesprek.
Waarom belangrijk Zorgen voor steun bij patiënt en krijgen de informatie
gelijk mee.
Effect Patiënt voelt zich meer gesteund en niet zo alleen.
Bron Silverman,Kurz&Draper (2014), H8, blz 296
1d Wat Voorbereiding op de situatie
Hoe Medische gegevens bestuderen, achtergrond van de
patiënt kennen.
Waarom belangrijk Zo weet je de achtergrond van de patiënt en weet je waar
je over praat.
Effect Je bent goed voorbereid.
Bron Silverman,Kurz&Draper (2014), H8, blz 296
1e Wat Nadenken mogelijke vragen
Hoe Bedenken welke vragen de patiënt/naasten hebben.
Slecht-nieuws gesprek
Theoretisch kader
Bij een slecht-nieuws gesprek geeft de zorgverlener slecht-nieuws aan de patiënt. Het slecht-
nieuws gesprek vergt bepaalde vaardigheden en strategieën waarmee je de schade kunt
beperken. Het slecht-nieuws gesprek kent een aantal doelen. In de eerste plaats is dat het
overbrengen van de boodschap. Hier komen veel emoties bij kijken. In welke vorm deze zich
zullen voordoen is bij iedereen anders, hier moet je goed op reflecteren door middel van te
letten op verbale en non-verbalen houdingen. Verder moet de patiënt het nieuws
accepteren en begrijpen dat deze definitief is en niet onderhandelbaar. Hier moet je als
zorgverlener goed op inspelen door te kijken naar de reacties en vragen van de patiënt.
Kale plan van aanpak
Voorbereiding
• Zo snel mogelijk een afspraak maken
• Locatie organiseren
• Steun mee uitnodigen
• Voorbereiding op de situatie
• Nadenken mogelijke vragen
Inleiding
• Naam van de zorgvrager checken
• Voorstellen
• Kort inleidende zin op slechte nieuws
Kern
• Fase 1: slecht nieuws brengen: to the point met respect
- Waarschuwen onaangename informatie
- Basale informatie
- Afstemmen reactie van de patiënt
- Juiste hoeveelheid informatie
- Informatie in juiste volgorde en kleine stukjes
- Juiste tempo afstemmen op de patiënt
• Fase 2: ruimte bieden voor emoties
- Non-verbale signalen patiënt
- Stiltes laten vallen
- Ruimte bieden voor de emoties van de patiënt
- Actief luisteren
- Kant van de patiënt kiezen
• Fase 3: steun bieden bij probleem aanpak
- Actief luisteren
- Doorvragen
- Samenvatten
, - Medeleven
- Controleren of de patiënt de informatie begrepen heeft
Afsluiting
• Vangnet bieden
• Evt. informatie meegeven
• Vervolgafspraak op korte termijn
• Afscheid nemen
Onderbouwing
1. Voorbereiding
1a Wat Zo snel mogelijk een afspraak maken
Hoe Neem zo snel mogelijk contact op met de betrokkenen en
stel dit niet uit.
Waarom belangrijk Het is belangrijk om het zo snel mogelijk te delen, dan
weten de betrokkenen waar ze aan toe zijn.
Effect Iemand is snel op de hoogte en weet wat er aan de hand
is.
Bron Silverman,Kurz&Draper (2014), H8, blz 296
1b Wat Locatie organiseren
Hoe Rustige omgeving reserveren voor het gesprek, zorgen
voor privacy.
Waarom belangrijk Je wordt niet gestoord tijdens het gesprek
Effect Het gesprek verloopt rustig.
Bron Silverman,Kurz&Draper (2014), H8, blz 296
1c Wat Steun mee uitnodigen
Hoe Partner of familie mee uitnodigen naar het gesprek.
Waarom belangrijk Zorgen voor steun bij patiënt en krijgen de informatie
gelijk mee.
Effect Patiënt voelt zich meer gesteund en niet zo alleen.
Bron Silverman,Kurz&Draper (2014), H8, blz 296
1d Wat Voorbereiding op de situatie
Hoe Medische gegevens bestuderen, achtergrond van de
patiënt kennen.
Waarom belangrijk Zo weet je de achtergrond van de patiënt en weet je waar
je over praat.
Effect Je bent goed voorbereid.
Bron Silverman,Kurz&Draper (2014), H8, blz 296
1e Wat Nadenken mogelijke vragen
Hoe Bedenken welke vragen de patiënt/naasten hebben.
