Klinische pathologie H7
7.1 Ademhaling
Dyspnoe = gevoel van ademnood.
Respiratoire (ademhaling) controles
1. Ademgeluiden: ademgeruis met stethoscoop.
- Inspiratoire stridor: hoorbare, moeilijke inademing.
- Expiratoir piepen: weinig lucht met piepend geluid.
2. Ademfrequentie: 9-10 keer per minuut.
- Tachypnoe: hoge ademfequentie.
- Bradypnoe: lage ademfrequentie.
3. Ademdiepte/volume: halve liter per inademing.
- Oppervlakkig: < dan halve liter.
- Diepe ademhaling: > dan halve liter.
4. Ademarbeid: symmetrisch en moeiteloos ademen.
5. Perifere saturatie: hoeveelheid zuurstof hemoglobine opneemt.
Longfunctieonderzoek
Diverse ademvolumes gemeten door patiënt in apparaat te laten blazen.
Vitale capaciteit (VC) = aantal liters patiënt kan uitademen na maximale inademing.
Teugvolume (tidal volume) = hoeveelheid lucht iemand in- of uitademt bij rustige ademhaling.
Peakflow = krachtigste luchtstroom bij uitademing.
Respiratoire insufficiëntie
= onvoldoende functioneren van ademhalingsorganen.
Gedeeltelijke respiratoire insufficiëntie = zuurstofspanning te laag, kooldioxidespanning te hoog.
Volledige respiratoire insufficiëntie = beide verhoogd.
Cyanose = blauw zien.
- Perifere cyanose: vingers of uitstekende delen blauw. Zuurstof weggetrokken aan hemoglobine.
- Centrale cyanose: overal blauw. Bloed bevat minder zuurstof.
, 7.2 Pneumonie
Pneumonie = longontsteking
Oorzaken
- Bacteriën (legionella, pneumococ), virus of gist.
- Kou en rook verlammen trilhaartjes.
- Postoperatief niet durven hoesten vanwege pijn.
- Immobilisatie kan slijmophoping in longen ontstaan.
- Cystic fibrose is erfelijke afwijking met taai slijm.
- Hartfalen kan zorgen voor vochtophoping in longen.
- Astma en COPD zijn luchtwegen vernauwd.
- Bronchiuscarinoom groeit in lage luchtwegen waardoor micro-organismen moeilijk opgehoest
worden.
- Immunosuppressie is verzwakt afweersysteem.
- Aspiratie is vloeistoffen of voorwerpen in luchtwegen gekomen.
- Longembolie is stuk stolsel dat longslagader afsluit. Minder doorbloed en grotere kans op infectie.
Verschijnselen
- Koorts: reactie op infectie.
- Hoesten: reflex bij prikkeling van luchtwegen door zwelling en slijm.
- Dyspnoe: gevolg van slechte gaswisseling door zwelling longblaasjes.
- Pijn bij ademen: bij ontstoken longvliezen.
Onderzoeken
- Röntgenopname: vocht in longen.
- Sputumpreparaat: slijm bekijken onder microscoop.
- Sputumkweek.
- Bloedgasanalyse: daling/stijging van zuurstof en kooldioxide.
Behandeling
Preventie:
- Stoppen roken, kou vermijden.
- Hoesten stimuleren, pijn bestrijden.
- Wisselligging en mobiliseren.
- Luchtwegverwijdende medicijnen.
- Besmetting voorkomen.
- Nuchter houden.
- Longembolie voorkomen.
Curatieve therapie
- Breedspectrumantibiotica: helpt tegen veel bacteriën.
- Gericht antibioticum.