HBS Samenvatting
Hoorcollege 1 Embryonale ontwikkeling en de functionele bouw van
de lever
De lever ontstaat uit het mesoderm en endoderm.
Endoderm:
- Uit de voordarm (voorste deel oerdarm) ontstaat een ventrale endodermale knop, deze knop
vormt twee gedeeltes:
• Craniaal deel:
o Lever en galgangen
• Caudaal deel:
o Galblaas en ductus cysticus (gaat naar de galblaas toe)
- De ventrale endodermale knop vormt ook de pancreas (1 lob ervan)
- De lever groeit relatief snel in de embryonale ontwikkeling vergeleken met andere
buikorganen
Galzouten zijn essentieel bij het oplossen van vetten in de darm. De galblaas is een opslagvat voor
gal. Ductus cysticus: naar de galblaas toe. Ductus choledochus: van de galblaas naar de dunne darm.
De ductus choledochus komt samen met de ductus pancreaticus bij sommige diersoorten. Tweede
uitmonding: ductus pancreaticus accessorius.
Diersoortverschillen betreffende de galblaas: paard, rat en duif hebben geen galblaas, maar ze
hebben een verwijding van de ductus cysticus en choledochus.
Mesoderm:
- Vv. vitellinae
• Bloedvaten die voedingsstoffen uit de dooierzak naar het embryo toe brachten
- Septum transversum
• Voorloper van het diafragma
• Het craniale stukje van het endoderm (= leverdivertikel) gaat ingroeien in het septum
transversum
o Endodermaal weefsel groeit dus het mesoderm in
• er blijven ligamenten over die de lever met het diafragma verbinden -> lever goed
opgehangen
,De linker en rechter vena vitellina gaan een netwerk maken, anastomoseren. Dit gebeurt bij de
endodermale knop (leverweefsel). De vaten die gemaakt worden heten sinusoïden. De linker vena
vitellina gaat uiteindelijk in regressie.
Vv. vitellinae maken ook:
- Deel van vena cava caudalis (uit rechter v. vitellina)
- Poortader
• Vene uit abdominale organen die zuurstofarm bloed, wat gezuiverd moet worden,
aanvoert
- Ductus venosus
• Snelweg door de lever heen, niet door de sinusoïden
• Embryonale structuur -> sluit enkele dagen na de geboorte
• Is nodig omdat de venae umbilicales zuurstofrijk bloed bevatten wat zo snel mogelijk
in de embryonale circulatie terecht moet komen, het is al gezuiverd in de moeder ->
hoeft niet door de sinusoïden
• De rechter v. umbilicalis gaat in regressie -> de linker vena umbulicalis blijft over (->
gaat dicht/verbindweefselen na de geboorte en wordt the round ligament)
Ligging lever:
- Intrathoracale deel van het abdomen
• Onder de ribboog
- Tegen diafragma
- Verschilt per diersoort
• Bij veel diersoorten centraal/mediaal gelegen
• Bij sommige diersoorten verder naar rechts
o Herkauwers, pens neemt links veel ruimte in
Hepatomegalie: vergrote lever.
Ventraal mag de lever een klein beetje buiten de ribboog uitstulpen.
Bevestiging/ophanging lever:
- Dorsaal mesogastrium/omentum majus
• Dorsale ophanging van de maag
- Ventraal mesogastrium/omentum minus
• Tussen maag en lever, hecht in het centrum van de lever aan (en dus ook de
leverpoort)
- Ligamentum falciforme
• Ventrale bevestiging van de lever, loopt naar de navel toe
- Ligamentum coronaria
• Coronair ligamenten
• Verbinden de lever met het diafragma
- Ligamentum triangulare sinistra
• Latero-dorsale ophanging van de linker leverlob
,Lever, opbouw hond:
- Meerdere lobben:
• Linker
• Rechter
• Caudatus (dorsaal)
• Quadratus (ventraal)
- Tussen quadratus en rechterlob ligt altijd de galblaas
- Tussen quadratus en linkerlob zit het ligamentum falciforme (met round ligament =
overblijfsel van umbulicale vaten)
- Tussen quadratus en caudatus zit de leverpoort: ingang van alle vaten met v. porta en a.
hepatica
- Aan dorsale zijde bij caudatus en rechterlob ligt de vena cava caudalis
- Linkerlob:
• Lobus sinistra lateralis
• Lobus sinistra medialis
- Rechterlob:
• Lobus dextra medialis
• Lobus dextra lateralis
- Lobus caudatus is bij sommige diersoorten verdeeld in twee processi:
• Processus caudatus
• Processus papillaris
Bij veel diersoorten rechts een inkeping aan dorsale zijde (behalve bij het varken) in de processus
caudatus, want daar zit de rechternier -> impressio renalis. Bij het varken zitten de nieren meer op
dezelfde hoogte.
Lever, vorm en diersoortverschillen:
, - Paard:
• J-vorm
• Bleker, relatief veel vet (-> geliger en iets andere consistentie)
• Inkepingen van darmen en darmlussen en de nier
- Roofdieren hebben diepere inkepingen dan prooidieren
• Theorie: roofdieren zo flexibelere lever om te rennen voor de jacht
- Varken:
• Veel tussenschotten van bindweefsel in het leverweefsel en deze zijn dikker dan bij
andere dieren
Hepatocyten maken gal.
Paard, rat, duif, papegaai en walvis hebben geen galblaas, maar een verwijding van de galgangen
voor opslag. Uitscheiding in de darm gaat via de ductus choledochus.
Galafvoer:
- Hepatocyt
- Galcanaliculi
- Galductuli
- Interlobaire ductus
- Ductus hepaticus + ductus cysticus
- Ductus choledochus
- Papilla duodeni major (uitmonding in duodenum)
• Sphincter van Oddi = kringspier die de afgifte kan reguleren
Leverpoort (hilus):
- V. portae hepatis
- A. hepatica
- Omentum minus
- Galblaas
Bloedvoorziening lever:
- 80% vena porta = zuurstofarm
- 20% a. hepatica = zuurstofrijk
- Beide binnenkomst via hilus
- Beide vertakken in interlobulaire arteriolen en venulen
- Via leversinusoïden (langs de hepatocyten) naar de interlobulaire centraal vene
- Centraal venen voeren af naar de vv. hepatica
- Vv. hepatica voeren bloed af naar de vena cava caudalis
V. portae hepatis:
- Afvoer van veneus bloed uit maagdarmkanaal naar de lever (miltvene, venae mesenterica
cranialis en caudalis)
- Maag tot en met grootste deel rectum
- Afvoer voorste delen (mondholte) en laatste deel rectum en anus via vena cava
caudalis/cranialis buiten de lever om (denk aan zetpillen, pillen onder de tong -> stoffen niet
door de lever)
Gal gaat een andere kant op dan het bloed.
Hoorcollege 1 Embryonale ontwikkeling en de functionele bouw van
de lever
De lever ontstaat uit het mesoderm en endoderm.
Endoderm:
- Uit de voordarm (voorste deel oerdarm) ontstaat een ventrale endodermale knop, deze knop
vormt twee gedeeltes:
• Craniaal deel:
o Lever en galgangen
• Caudaal deel:
o Galblaas en ductus cysticus (gaat naar de galblaas toe)
- De ventrale endodermale knop vormt ook de pancreas (1 lob ervan)
- De lever groeit relatief snel in de embryonale ontwikkeling vergeleken met andere
buikorganen
Galzouten zijn essentieel bij het oplossen van vetten in de darm. De galblaas is een opslagvat voor
gal. Ductus cysticus: naar de galblaas toe. Ductus choledochus: van de galblaas naar de dunne darm.
De ductus choledochus komt samen met de ductus pancreaticus bij sommige diersoorten. Tweede
uitmonding: ductus pancreaticus accessorius.
Diersoortverschillen betreffende de galblaas: paard, rat en duif hebben geen galblaas, maar ze
hebben een verwijding van de ductus cysticus en choledochus.
Mesoderm:
- Vv. vitellinae
• Bloedvaten die voedingsstoffen uit de dooierzak naar het embryo toe brachten
- Septum transversum
• Voorloper van het diafragma
• Het craniale stukje van het endoderm (= leverdivertikel) gaat ingroeien in het septum
transversum
o Endodermaal weefsel groeit dus het mesoderm in
• er blijven ligamenten over die de lever met het diafragma verbinden -> lever goed
opgehangen
,De linker en rechter vena vitellina gaan een netwerk maken, anastomoseren. Dit gebeurt bij de
endodermale knop (leverweefsel). De vaten die gemaakt worden heten sinusoïden. De linker vena
vitellina gaat uiteindelijk in regressie.
Vv. vitellinae maken ook:
- Deel van vena cava caudalis (uit rechter v. vitellina)
- Poortader
• Vene uit abdominale organen die zuurstofarm bloed, wat gezuiverd moet worden,
aanvoert
- Ductus venosus
• Snelweg door de lever heen, niet door de sinusoïden
• Embryonale structuur -> sluit enkele dagen na de geboorte
• Is nodig omdat de venae umbilicales zuurstofrijk bloed bevatten wat zo snel mogelijk
in de embryonale circulatie terecht moet komen, het is al gezuiverd in de moeder ->
hoeft niet door de sinusoïden
• De rechter v. umbilicalis gaat in regressie -> de linker vena umbulicalis blijft over (->
gaat dicht/verbindweefselen na de geboorte en wordt the round ligament)
Ligging lever:
- Intrathoracale deel van het abdomen
• Onder de ribboog
- Tegen diafragma
- Verschilt per diersoort
• Bij veel diersoorten centraal/mediaal gelegen
• Bij sommige diersoorten verder naar rechts
o Herkauwers, pens neemt links veel ruimte in
Hepatomegalie: vergrote lever.
Ventraal mag de lever een klein beetje buiten de ribboog uitstulpen.
Bevestiging/ophanging lever:
- Dorsaal mesogastrium/omentum majus
• Dorsale ophanging van de maag
- Ventraal mesogastrium/omentum minus
• Tussen maag en lever, hecht in het centrum van de lever aan (en dus ook de
leverpoort)
- Ligamentum falciforme
• Ventrale bevestiging van de lever, loopt naar de navel toe
- Ligamentum coronaria
• Coronair ligamenten
• Verbinden de lever met het diafragma
- Ligamentum triangulare sinistra
• Latero-dorsale ophanging van de linker leverlob
,Lever, opbouw hond:
- Meerdere lobben:
• Linker
• Rechter
• Caudatus (dorsaal)
• Quadratus (ventraal)
- Tussen quadratus en rechterlob ligt altijd de galblaas
- Tussen quadratus en linkerlob zit het ligamentum falciforme (met round ligament =
overblijfsel van umbulicale vaten)
- Tussen quadratus en caudatus zit de leverpoort: ingang van alle vaten met v. porta en a.
hepatica
- Aan dorsale zijde bij caudatus en rechterlob ligt de vena cava caudalis
- Linkerlob:
• Lobus sinistra lateralis
• Lobus sinistra medialis
- Rechterlob:
• Lobus dextra medialis
• Lobus dextra lateralis
- Lobus caudatus is bij sommige diersoorten verdeeld in twee processi:
• Processus caudatus
• Processus papillaris
Bij veel diersoorten rechts een inkeping aan dorsale zijde (behalve bij het varken) in de processus
caudatus, want daar zit de rechternier -> impressio renalis. Bij het varken zitten de nieren meer op
dezelfde hoogte.
Lever, vorm en diersoortverschillen:
, - Paard:
• J-vorm
• Bleker, relatief veel vet (-> geliger en iets andere consistentie)
• Inkepingen van darmen en darmlussen en de nier
- Roofdieren hebben diepere inkepingen dan prooidieren
• Theorie: roofdieren zo flexibelere lever om te rennen voor de jacht
- Varken:
• Veel tussenschotten van bindweefsel in het leverweefsel en deze zijn dikker dan bij
andere dieren
Hepatocyten maken gal.
Paard, rat, duif, papegaai en walvis hebben geen galblaas, maar een verwijding van de galgangen
voor opslag. Uitscheiding in de darm gaat via de ductus choledochus.
Galafvoer:
- Hepatocyt
- Galcanaliculi
- Galductuli
- Interlobaire ductus
- Ductus hepaticus + ductus cysticus
- Ductus choledochus
- Papilla duodeni major (uitmonding in duodenum)
• Sphincter van Oddi = kringspier die de afgifte kan reguleren
Leverpoort (hilus):
- V. portae hepatis
- A. hepatica
- Omentum minus
- Galblaas
Bloedvoorziening lever:
- 80% vena porta = zuurstofarm
- 20% a. hepatica = zuurstofrijk
- Beide binnenkomst via hilus
- Beide vertakken in interlobulaire arteriolen en venulen
- Via leversinusoïden (langs de hepatocyten) naar de interlobulaire centraal vene
- Centraal venen voeren af naar de vv. hepatica
- Vv. hepatica voeren bloed af naar de vena cava caudalis
V. portae hepatis:
- Afvoer van veneus bloed uit maagdarmkanaal naar de lever (miltvene, venae mesenterica
cranialis en caudalis)
- Maag tot en met grootste deel rectum
- Afvoer voorste delen (mondholte) en laatste deel rectum en anus via vena cava
caudalis/cranialis buiten de lever om (denk aan zetpillen, pillen onder de tong -> stoffen niet
door de lever)
Gal gaat een andere kant op dan het bloed.
