artikelen personen met beperkingen: diagnostiek
College 1
- Batshaw, M.L. (2019). Children with Disabilities. Baltimore: Brooks Publishing
Co Hoofdstuk 11(Child Development) en 12 (Diagnosing Developmental
Disabilities)
H11: child development
Ontwikkeling heeft betrekking op de karakteristieke, voorspelbare manieren waarop gedrag
verandert tijdens het menselijk leven. Gedrag is ongeveer alles wat een mens doet;
bewegen, praten, denken, uitvoeren etc. Gedrag kan je beter niet ´normaal´ of ´abnormaal´
noemen, maar eerder ´typisch´ of ´atypisch´ omdat het anders een slechte lading krijgt.
De dynamische systeem theorie gericht op aanpassing van een individu aan de omgeving
(net zoals veel andere theorieën) waarbij verandering van gedrag verschijnt bij een
specifieke omgeving.
Gedragsverandering loopt parallel met de rijping van het centrale zenuwstelsel (het brein).
Processen van functionele en structurele veranderingen in het brein, zoals myelatie van
corticospinale paden, is een hoofdvoorspeller van ontwikkeling van beweging. De plasticiteit
(veranderen en aanpassen) van het zenuwstelsel creeërt ook mogelijkheden of beperkingen
voor ontwikkeling.
theorieën over biologie, rijping en cognitie:
De theorie van psychosociale ontwikkeling van Freud past bij de biologie, rijping en cognitie
modellen; ontwikkeling en gedrag wordt veroorzaakt door interne verlangens en externe
sociale beperkingen. Ontwikkeling gaat volgens hem in stages, wat nog steeds wordt
aangehouden.
Erik Erikson´s psychosociale stage theorie: serie van crisissen in het leven die succesvol
moeten worden overkomen (bv identiteitscrisis & midlife crisis).
De gehechtheidstheorie legt nadruk op de kind-verzorger band met de vroege kindertijd als
kritische periode voor het kunnen vormen van hechte banden.
De cognitieve ontwikkeling stage theorie van Piaget; onze interactie met de omgeving wordt
geregeerd door onze constructie van cognitieve processen tijdens de kindertijd, wat hij
schema´s noemt. Schema´s ontstaan tijdens aanpassingen aan de omgeving; assimilaties
(nieuwe informatie verwerken door bestaande schema´s) en accommodatie (nieuwe
schema´s maken om nieuwe types informatie te kunnen verwerken). De eerste stage
(sensorimotore) legt de basis door sensorische waarnemingen te koppelen aan motorische
reacties via cognitieve processen. Daarna komen de pre-operationele, concreet operationele
en formeel operationele stages die die cognitieve structuren uitbreiden. Selma Fraiberg
beschrijft het ´magical thinking´ van kinderen in de pre-operationele stage.
De informatieverwerkingstheorie focust op mechanismen (net zoals in een computer) van
cognitie zoals aandacht, herinnering en leren.
theorieën over de omgeving en sociale context:
theorieën over gedrag benadrukken veel het belang van omgevingsfactoren die bepaald
gedrag naar voren laten komen, vooral als het gaat om belonen/straffen zoals Skinner´s
theorie van operante conditionering, waarbij een kind als een blank papier begint en gedrag
vormt vanuit de omgeving.
de sociale leertheorie benadrukt het belang van sociale modellering en imitatie. De
,sociaal-culturele theorie van Vygotsky benadrukt familie, leeftijdsgenoten en docenten als
belangrijk in praktijkgericht leren; zone van proximale ontwikkeling; de ruimte tussen wat
iemand al kan en wat iemand zou kunnen met hulp.
Ook Bronfenbrenner benadrukt het belang van de omgeving.
Een ontwikkelingsmijlpaal is een gedrag/vaardigheid die op een bepaalde leeftijd omhoog
komt, gaat meestal over grove motoriek, fijne motoriek, sociaal, spel, taal en communicatie,
cognitie en probleemoplossing en zelfverzorging op verschillende manieren.
Paar kenmerken van mijlpalen: 1) ze komen bij de meeste kinderen op een nauwkeurige en
voorspelbare leeftijd, 2) makkelijk te observeren en beschrijven, 3) ze variëren niet heel erg
per persoon, 4) ze zijn functioneel relevant. niet elke mijlpaal heeft alle kenmerken. Mijlpalen
zijn belangrijk in de klinische praktijk, waarbij verzorgers (ouders) vaak worden gebruikt als
observeerders. beperkingen van deze mijlpalen in klinisch gebruik is de variëteit in precisie.
Bij ontwikkeling gaat het vooral om hoe een kind zich kan aanpassen aan de omgeving om
zo volwassen te worden; het gaat om
1. mobiliteit.
bij de geboorte al primitieve reflexen, vanaf een halfjaar oud ook een paar
automatische beweging reacties, rond 9 maanden zichzelf omhoog krijgen en stapjes
zetten vanaf ongeveer een jaar. vijf categorieën van mobiliteit zijn: staan en
balanceren, lopen, rennen en springen, klimmen, en algemene coördinatie.
2. aanpassingsvaardigheden;
alles waardoor mensen de omgeving kunnen manipuleren; door fijne motorische
vaardigheden of abstracte manipulatie (probleemoplossing en cognitie)
vroege fijne motorische vaardigheden is de pincer grasp (iets pakken tussen duim en
wijsvinger) rond de eerste verjaardag.
latere fijne motorische vaardigheden zijn wat complexer, vanaf één jaar ongeveer.
probleemoplossend: voor aanpassing zijn ook cognitieve en probleemoplossende
vaaridigheden nodig; dit zijn herinnering en object-permanentie, zelfverzorging en
pre-academische vaardigheden.
vóór een halfjaar hebben baby´s (bijna) geen herinnering; ze leven echt in het
moment; pas vanaf zeven jaar beginnen ze beelden te vormen van de realiteit. een
stabiel, mentaal beeld van een object heet object permanentie.
zelfverzorging bestaat o.a. uit eten en drinken, aankleden, en hygiëne en toiletteren.
pre-academische vaardigheden zijn dingen als kleuren, vormen, letters, cijfers,
boeken en woorden herkennen en mee werken.
3. hypersocialiteit & theory of mind
de sociale brein theorie stelt dat functioneren in grote sociale groepen de reden is
voor de evolutie van grotere breinen, grotere intelligentie, symbolisch denken en taal.
the theory of mind verklaart de mogelijkheid dat we in andermans gedachten kunnen
kijken en hun intenties kunnen voelen. baby´s worden al sociaal geboren en rond 8
maanden gaze monitoring; iemands zicht volgen, ook wel perspectiefnemen.
vervolgens ook proto-imperatief wijzen (aanwijzen wat die wil) en proto-declaratief
wijzen (aanwijzen waar ouder ook naar moet kijken uit interesse). vanaf ongeveer 18
maanden ook empathie, schaamte, schuld, en speelspel. vanaf 2 jaar met andere
kinderen aanwezig en vanaf 3 jaar met andere kinderen en fantasiespel. vanaf 4 jaar
slagen ze in de false-belief-test/Sally-Ann test.
, 4. symbolisch denken & taal.
mensen zijn al een soortvan ´voorgeprogrammeerd´ om taal te kunnen; zonder het
echt te leren kan (bijna) iedereen het. vanaf een jaar gebruiken ze woordjes en vanaf
1,5/2 jaar gaat hun woordenschat heel erg omhoog, ook kleine zinnetjes en
grammatica.
Ontwikkeling surveillance is als een pedagoog vragen stelt aan ouders over de normale
ontwikkeling; beoordeling hangt dan af van visie/ervaring/informatie die die pedagoog heeft.
Er wordt gebruik gemaakt van ontwikkeling screening (met een test) als die pedagoog
problemen veronderstelt, deze test bepaalt of er echt problemen zijn.
H12: diagnosticeren ontwikkeling beperkingen
Ontwikkeling wordt veroorzaakt door biologie (dna) en omgeving, en bestaat uit drie hoofd
stromen; motorisch (grof, fijn en oraal), cognitie (taal, receptive, expressief en nonverbaal
probleemoplossen/redeneren) en neurobehavioral (sociaal en adaptief
emotioneel/zelf-regulatie/mentale staat).
Ontwikkeling vertraging: vertraging in het behalen van mijlpalen op één of meer gebieden,
maar wel in de goede volgorde.
Ontwikkeling dissociatie: asynchrone ontwikkeling tussen twee hoofdgebieden. wel zelfde
volgorde, maar één of meer ontwikkelingsgebied verloopt heel anders.
Ontwikkeling afwijking: onevenheid in ontwikkeling die niet op de goede volgorde verloopt,
dit is abnormaal (terwijl vertraging of dissociatie niet per se abnormaal is).
Globale ontwikkeling vertraging (GDD): significante vertragingen in twee of meer hoofd
stromen.
Ontwikkeling regressie is het verliezen van eerder behaalde mijlpalen.
Het spectrum van ontwikkeling beperkingen bestaat uit alle neurologische abnormaliteiten in
motorische, cognitieve en neurobehaviorale functies. Het continuüm van ontwikkeling
beperkingen houdt in dat beperkingen vaak naast elkaar voorkomen.
Diagnostische classificatie voor ziektes (etiologie/psychopathologie) of stoornissen
(eigenschappen/symptomen door niet per sé een oorzaak). Bij diagnostiek vaak
systematische classificatie; eerst oorzaak van de aandoening en dan hoe dat de
orgaanstructuur en functie verhindert, maar bij ontwikkeling gaat het vaak niet om de
oorzaken, maar om de symptomen/aandoeningen die iemand heeft. er is ook geen één op
één correspondentie tussen diagnose van een ontwikkelingsstoornis en een etiologische
diagnose.
Beperkingen in ontwikkeling en gedrag beschreven in drie klinisch significante niveaus:
1. specific impairments: identificeren en labelen van signalen en symptomen als
specifieke verslechteringen (specific impairments) of tekortkomingen.
het afbakenen van functionele slechte symptomen is essentieel voor behandelplan
2. categorische diagnose (afwijking óf cluster van symptomen): die specifieke
impairments herkennen als ofwel stoornis ofwel cluster van symptomen en ze
categoriseren. met de International Classification of Diseases (ICD) of DSM-5
3. etiologische diagnose: de onderliggende oorzaak van de ontwikkelingsstoornis
(mentaal of fysiek). belangrijk, want vaak genetisch bepaald.
, Het diagnostische proces bij ontwikkelings geneeskunde verloopt hetzelfde als andere
geneeskunde gebieden; geschiedenis, lichamelijk onderzoek, differentiale diagnose (maar
dan zowel categorische als etiologische), tests/onderzoeken (ook op gebied van
ontwikkeling en psychoeducatie), voorlopige/definitieve diagnose en behandelplan.
diagnostische evaluatie wordt gedaan afhankelijk van wie/wat er beschikbaar is; of een
samengesteld team die bestaat uit specialisten uit verschillende gebieden, of een individu
die een klinisch-specialist is en informatie vanuit verschillende gebieden kan interpreteren en
integreren.
Een diagnostische evaluatie moet bestaan uit:
1. interview verzorger: geschiedenis van gezondheid, ontwikkeling, gedrag (mijlpalen),
sociaal, familie
2. beoordelen van relevante medische en educatie bestanden
3. directe klinische beoordeling, inclusief lichamelijk onderzoek (met name neurologisch
onderzoek en dysmorfologie (abnormale gedaante)), ontwikkeling/psychologische
testen en neuro-gedrag observatie.
4. integratie van informatie en bepalen van de categorische diagnose, met criteria van
DSM-5 of ICD-10.
5. overweging van etiologische mogelijkheden
´chief complaint´ zijn de aanwezige symptomen en zorgen.
informatie verzamelen bij diagnose: neuro ontwikkeling diagnostisch onderzoek
- medische geschiedenis; prenataal en perinataal belangrijk, maar ook daarna zoals
acute relevante aandoeningen (ziektes/ongelukken), chronische ziektes die
ontwikkeling/gedrag kunnen beïnvloeden, en invloeden uit de omgeving. door
medische geschiedenis kan ook een metabolische aandoening of genetisch
syndroom gevonden worden. ook is het belangrijk onderzoek te doen naar gehoor en
zicht.
- ontwikkeling en gedrag geschiedenis: veel vaardigheden, ervaring en tijd voor nodig
maar wel meest informatieve aspect. belangrijkste zijn de ontwikkelingsmijlpalen. dit
onderdeel kan ontwikkeling vertraging en atypische patronen zoals dissocatie,
deviantie en regressie vastleggen. een retrospectieve blik is hierbij belangrijk, vooral
bij gesprekken met de ouders; achter komen op welk gebied het mis ging op welke
leeftijd etc.
ook zijn uitdagende gedragingen belangrijk om in de gaten te houden. mocht dit
blijven aanhouden moet je het volgende beschrijven; 1) het specifieke gedrag, 2) de
frequentie, intensiteit en duur, 3) verergerende factoren/triggers, 4) verbeterende
factoren en reacties op interventies, 5) tijd trends, 6) mate van verstoring van het
functioneren.
na deze evaluatie kan goed vastgesteld worden of de zorgen terecht zijn, of dat het
bij het kind (leeftijd, ontwikkelingsleeftijd etc.) hoort.
- familie geschiedenis: van drie generaties. genetische aandoeningen, misvorming
syndromen, structurele geboorte gebreken, ontwikkelings- en neurologische
stoornissen, spierziektes, ADHD, leer- en taalstoornissen,
ontwikkelingsachterstanden, tic-stoornissen, epilepsie en doof- en blindheid.
daarnaast ook schoolproblemen van familieleden en psychiatrische aandoeningen.
ook miskramen
- sociale geschiedenis: potentiële beschermende en schadelijke factoren op
psychosociaal en sociaaleconomisch gebied. ook of familie en naasten de situatie
College 1
- Batshaw, M.L. (2019). Children with Disabilities. Baltimore: Brooks Publishing
Co Hoofdstuk 11(Child Development) en 12 (Diagnosing Developmental
Disabilities)
H11: child development
Ontwikkeling heeft betrekking op de karakteristieke, voorspelbare manieren waarop gedrag
verandert tijdens het menselijk leven. Gedrag is ongeveer alles wat een mens doet;
bewegen, praten, denken, uitvoeren etc. Gedrag kan je beter niet ´normaal´ of ´abnormaal´
noemen, maar eerder ´typisch´ of ´atypisch´ omdat het anders een slechte lading krijgt.
De dynamische systeem theorie gericht op aanpassing van een individu aan de omgeving
(net zoals veel andere theorieën) waarbij verandering van gedrag verschijnt bij een
specifieke omgeving.
Gedragsverandering loopt parallel met de rijping van het centrale zenuwstelsel (het brein).
Processen van functionele en structurele veranderingen in het brein, zoals myelatie van
corticospinale paden, is een hoofdvoorspeller van ontwikkeling van beweging. De plasticiteit
(veranderen en aanpassen) van het zenuwstelsel creeërt ook mogelijkheden of beperkingen
voor ontwikkeling.
theorieën over biologie, rijping en cognitie:
De theorie van psychosociale ontwikkeling van Freud past bij de biologie, rijping en cognitie
modellen; ontwikkeling en gedrag wordt veroorzaakt door interne verlangens en externe
sociale beperkingen. Ontwikkeling gaat volgens hem in stages, wat nog steeds wordt
aangehouden.
Erik Erikson´s psychosociale stage theorie: serie van crisissen in het leven die succesvol
moeten worden overkomen (bv identiteitscrisis & midlife crisis).
De gehechtheidstheorie legt nadruk op de kind-verzorger band met de vroege kindertijd als
kritische periode voor het kunnen vormen van hechte banden.
De cognitieve ontwikkeling stage theorie van Piaget; onze interactie met de omgeving wordt
geregeerd door onze constructie van cognitieve processen tijdens de kindertijd, wat hij
schema´s noemt. Schema´s ontstaan tijdens aanpassingen aan de omgeving; assimilaties
(nieuwe informatie verwerken door bestaande schema´s) en accommodatie (nieuwe
schema´s maken om nieuwe types informatie te kunnen verwerken). De eerste stage
(sensorimotore) legt de basis door sensorische waarnemingen te koppelen aan motorische
reacties via cognitieve processen. Daarna komen de pre-operationele, concreet operationele
en formeel operationele stages die die cognitieve structuren uitbreiden. Selma Fraiberg
beschrijft het ´magical thinking´ van kinderen in de pre-operationele stage.
De informatieverwerkingstheorie focust op mechanismen (net zoals in een computer) van
cognitie zoals aandacht, herinnering en leren.
theorieën over de omgeving en sociale context:
theorieën over gedrag benadrukken veel het belang van omgevingsfactoren die bepaald
gedrag naar voren laten komen, vooral als het gaat om belonen/straffen zoals Skinner´s
theorie van operante conditionering, waarbij een kind als een blank papier begint en gedrag
vormt vanuit de omgeving.
de sociale leertheorie benadrukt het belang van sociale modellering en imitatie. De
,sociaal-culturele theorie van Vygotsky benadrukt familie, leeftijdsgenoten en docenten als
belangrijk in praktijkgericht leren; zone van proximale ontwikkeling; de ruimte tussen wat
iemand al kan en wat iemand zou kunnen met hulp.
Ook Bronfenbrenner benadrukt het belang van de omgeving.
Een ontwikkelingsmijlpaal is een gedrag/vaardigheid die op een bepaalde leeftijd omhoog
komt, gaat meestal over grove motoriek, fijne motoriek, sociaal, spel, taal en communicatie,
cognitie en probleemoplossing en zelfverzorging op verschillende manieren.
Paar kenmerken van mijlpalen: 1) ze komen bij de meeste kinderen op een nauwkeurige en
voorspelbare leeftijd, 2) makkelijk te observeren en beschrijven, 3) ze variëren niet heel erg
per persoon, 4) ze zijn functioneel relevant. niet elke mijlpaal heeft alle kenmerken. Mijlpalen
zijn belangrijk in de klinische praktijk, waarbij verzorgers (ouders) vaak worden gebruikt als
observeerders. beperkingen van deze mijlpalen in klinisch gebruik is de variëteit in precisie.
Bij ontwikkeling gaat het vooral om hoe een kind zich kan aanpassen aan de omgeving om
zo volwassen te worden; het gaat om
1. mobiliteit.
bij de geboorte al primitieve reflexen, vanaf een halfjaar oud ook een paar
automatische beweging reacties, rond 9 maanden zichzelf omhoog krijgen en stapjes
zetten vanaf ongeveer een jaar. vijf categorieën van mobiliteit zijn: staan en
balanceren, lopen, rennen en springen, klimmen, en algemene coördinatie.
2. aanpassingsvaardigheden;
alles waardoor mensen de omgeving kunnen manipuleren; door fijne motorische
vaardigheden of abstracte manipulatie (probleemoplossing en cognitie)
vroege fijne motorische vaardigheden is de pincer grasp (iets pakken tussen duim en
wijsvinger) rond de eerste verjaardag.
latere fijne motorische vaardigheden zijn wat complexer, vanaf één jaar ongeveer.
probleemoplossend: voor aanpassing zijn ook cognitieve en probleemoplossende
vaaridigheden nodig; dit zijn herinnering en object-permanentie, zelfverzorging en
pre-academische vaardigheden.
vóór een halfjaar hebben baby´s (bijna) geen herinnering; ze leven echt in het
moment; pas vanaf zeven jaar beginnen ze beelden te vormen van de realiteit. een
stabiel, mentaal beeld van een object heet object permanentie.
zelfverzorging bestaat o.a. uit eten en drinken, aankleden, en hygiëne en toiletteren.
pre-academische vaardigheden zijn dingen als kleuren, vormen, letters, cijfers,
boeken en woorden herkennen en mee werken.
3. hypersocialiteit & theory of mind
de sociale brein theorie stelt dat functioneren in grote sociale groepen de reden is
voor de evolutie van grotere breinen, grotere intelligentie, symbolisch denken en taal.
the theory of mind verklaart de mogelijkheid dat we in andermans gedachten kunnen
kijken en hun intenties kunnen voelen. baby´s worden al sociaal geboren en rond 8
maanden gaze monitoring; iemands zicht volgen, ook wel perspectiefnemen.
vervolgens ook proto-imperatief wijzen (aanwijzen wat die wil) en proto-declaratief
wijzen (aanwijzen waar ouder ook naar moet kijken uit interesse). vanaf ongeveer 18
maanden ook empathie, schaamte, schuld, en speelspel. vanaf 2 jaar met andere
kinderen aanwezig en vanaf 3 jaar met andere kinderen en fantasiespel. vanaf 4 jaar
slagen ze in de false-belief-test/Sally-Ann test.
, 4. symbolisch denken & taal.
mensen zijn al een soortvan ´voorgeprogrammeerd´ om taal te kunnen; zonder het
echt te leren kan (bijna) iedereen het. vanaf een jaar gebruiken ze woordjes en vanaf
1,5/2 jaar gaat hun woordenschat heel erg omhoog, ook kleine zinnetjes en
grammatica.
Ontwikkeling surveillance is als een pedagoog vragen stelt aan ouders over de normale
ontwikkeling; beoordeling hangt dan af van visie/ervaring/informatie die die pedagoog heeft.
Er wordt gebruik gemaakt van ontwikkeling screening (met een test) als die pedagoog
problemen veronderstelt, deze test bepaalt of er echt problemen zijn.
H12: diagnosticeren ontwikkeling beperkingen
Ontwikkeling wordt veroorzaakt door biologie (dna) en omgeving, en bestaat uit drie hoofd
stromen; motorisch (grof, fijn en oraal), cognitie (taal, receptive, expressief en nonverbaal
probleemoplossen/redeneren) en neurobehavioral (sociaal en adaptief
emotioneel/zelf-regulatie/mentale staat).
Ontwikkeling vertraging: vertraging in het behalen van mijlpalen op één of meer gebieden,
maar wel in de goede volgorde.
Ontwikkeling dissociatie: asynchrone ontwikkeling tussen twee hoofdgebieden. wel zelfde
volgorde, maar één of meer ontwikkelingsgebied verloopt heel anders.
Ontwikkeling afwijking: onevenheid in ontwikkeling die niet op de goede volgorde verloopt,
dit is abnormaal (terwijl vertraging of dissociatie niet per se abnormaal is).
Globale ontwikkeling vertraging (GDD): significante vertragingen in twee of meer hoofd
stromen.
Ontwikkeling regressie is het verliezen van eerder behaalde mijlpalen.
Het spectrum van ontwikkeling beperkingen bestaat uit alle neurologische abnormaliteiten in
motorische, cognitieve en neurobehaviorale functies. Het continuüm van ontwikkeling
beperkingen houdt in dat beperkingen vaak naast elkaar voorkomen.
Diagnostische classificatie voor ziektes (etiologie/psychopathologie) of stoornissen
(eigenschappen/symptomen door niet per sé een oorzaak). Bij diagnostiek vaak
systematische classificatie; eerst oorzaak van de aandoening en dan hoe dat de
orgaanstructuur en functie verhindert, maar bij ontwikkeling gaat het vaak niet om de
oorzaken, maar om de symptomen/aandoeningen die iemand heeft. er is ook geen één op
één correspondentie tussen diagnose van een ontwikkelingsstoornis en een etiologische
diagnose.
Beperkingen in ontwikkeling en gedrag beschreven in drie klinisch significante niveaus:
1. specific impairments: identificeren en labelen van signalen en symptomen als
specifieke verslechteringen (specific impairments) of tekortkomingen.
het afbakenen van functionele slechte symptomen is essentieel voor behandelplan
2. categorische diagnose (afwijking óf cluster van symptomen): die specifieke
impairments herkennen als ofwel stoornis ofwel cluster van symptomen en ze
categoriseren. met de International Classification of Diseases (ICD) of DSM-5
3. etiologische diagnose: de onderliggende oorzaak van de ontwikkelingsstoornis
(mentaal of fysiek). belangrijk, want vaak genetisch bepaald.
, Het diagnostische proces bij ontwikkelings geneeskunde verloopt hetzelfde als andere
geneeskunde gebieden; geschiedenis, lichamelijk onderzoek, differentiale diagnose (maar
dan zowel categorische als etiologische), tests/onderzoeken (ook op gebied van
ontwikkeling en psychoeducatie), voorlopige/definitieve diagnose en behandelplan.
diagnostische evaluatie wordt gedaan afhankelijk van wie/wat er beschikbaar is; of een
samengesteld team die bestaat uit specialisten uit verschillende gebieden, of een individu
die een klinisch-specialist is en informatie vanuit verschillende gebieden kan interpreteren en
integreren.
Een diagnostische evaluatie moet bestaan uit:
1. interview verzorger: geschiedenis van gezondheid, ontwikkeling, gedrag (mijlpalen),
sociaal, familie
2. beoordelen van relevante medische en educatie bestanden
3. directe klinische beoordeling, inclusief lichamelijk onderzoek (met name neurologisch
onderzoek en dysmorfologie (abnormale gedaante)), ontwikkeling/psychologische
testen en neuro-gedrag observatie.
4. integratie van informatie en bepalen van de categorische diagnose, met criteria van
DSM-5 of ICD-10.
5. overweging van etiologische mogelijkheden
´chief complaint´ zijn de aanwezige symptomen en zorgen.
informatie verzamelen bij diagnose: neuro ontwikkeling diagnostisch onderzoek
- medische geschiedenis; prenataal en perinataal belangrijk, maar ook daarna zoals
acute relevante aandoeningen (ziektes/ongelukken), chronische ziektes die
ontwikkeling/gedrag kunnen beïnvloeden, en invloeden uit de omgeving. door
medische geschiedenis kan ook een metabolische aandoening of genetisch
syndroom gevonden worden. ook is het belangrijk onderzoek te doen naar gehoor en
zicht.
- ontwikkeling en gedrag geschiedenis: veel vaardigheden, ervaring en tijd voor nodig
maar wel meest informatieve aspect. belangrijkste zijn de ontwikkelingsmijlpalen. dit
onderdeel kan ontwikkeling vertraging en atypische patronen zoals dissocatie,
deviantie en regressie vastleggen. een retrospectieve blik is hierbij belangrijk, vooral
bij gesprekken met de ouders; achter komen op welk gebied het mis ging op welke
leeftijd etc.
ook zijn uitdagende gedragingen belangrijk om in de gaten te houden. mocht dit
blijven aanhouden moet je het volgende beschrijven; 1) het specifieke gedrag, 2) de
frequentie, intensiteit en duur, 3) verergerende factoren/triggers, 4) verbeterende
factoren en reacties op interventies, 5) tijd trends, 6) mate van verstoring van het
functioneren.
na deze evaluatie kan goed vastgesteld worden of de zorgen terecht zijn, of dat het
bij het kind (leeftijd, ontwikkelingsleeftijd etc.) hoort.
- familie geschiedenis: van drie generaties. genetische aandoeningen, misvorming
syndromen, structurele geboorte gebreken, ontwikkelings- en neurologische
stoornissen, spierziektes, ADHD, leer- en taalstoornissen,
ontwikkelingsachterstanden, tic-stoornissen, epilepsie en doof- en blindheid.
daarnaast ook schoolproblemen van familieleden en psychiatrische aandoeningen.
ook miskramen
- sociale geschiedenis: potentiële beschermende en schadelijke factoren op
psychosociaal en sociaaleconomisch gebied. ook of familie en naasten de situatie
