Onderzoeksopzet
Aangiftebereidheid in de gemeente Oegstgeest
Student
Naam: Nina Heemskerk
Nummer:
Datum: 6 december 2019
1e lezer:
2e lezer:
Opleiding: Integrale Veiligheidskunde (DUAAL)
Jaar: 2019/2020
Faculteit: Bestuur, recht en veiligheid
de Haagse Hogeschool, Den Haag
Leerarbeidsorganisatie
Organisatie: Gemeente Oegstgeest
Locatie: Rhijngeesterstraatweg 13, Oegstgeest
Begeleider:
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................2
1. Probleemschets..................................................................................................................................3
2. Doelstelling.........................................................................................................................................4
3. Probleemstelling.................................................................................................................................4
3.1 Hoofdvraag...................................................................................................................................4
3.2 Deelvragen....................................................................................................................................4
4. Theoretisch kader...............................................................................................................................5
4.1 Definities.......................................................................................................................................5
4.2 Overwegingen om wel of geen aangifte te doen..........................................................................6
4.3 Het economisch, psychologisch en sociologisch perspectief........................................................7
4.4 Delict-, slachtoffer-, en omgevingskenmerken.............................................................................9
4.3 Relevantie en afbakening...........................................................................................................10
5. Operationalisering............................................................................................................................12
5.1 Conceptueel model.....................................................................................................................12
5.2 Definiëring..................................................................................................................................12
6. Methoden en Technieken.................................................................................................................14
6.1 Verantwoording methoden........................................................................................................14
6.1.2 Surveyonderzoek.................................................................................................................14
6.1.3 Interviews............................................................................................................................15
6.2 Analysetechnieken......................................................................................................................16
7. Planning............................................................................................................................................17
Literatuurlijst........................................................................................................................................18
Pagina 2 van 19
, 1. Probleemschets
De gemeente Oegstgeest staat bekend als een nette, leefbare en vooral veilige gemeente.
Oegstgeest is zelfs in 2014 benoemd tot ‘de beste plek om te wonen in Nederland’ op basis
van een onderzoek van de Telegraaf onder 400 Nederlandse gemeenten [ CITATION deV14 \l
1043 ]. En inderdaad, als we de criminaliteitscijfers er bij halen zien we dat het reuze mee valt
in Oegstgeest. We zien eigenlijk bij zo goed als elk soort delict een forse daling de afgelopen
jaren. Zo laat het aantal woninginbraken een daling zien van 98 woninginbraken in 2015 naar
54 woninginbraken in 2018[CITATION Pol18 \t \l 1043 ]; het aantal winkeldiefstallen van 33
diefstallen in 2012 naar 13 diefstallen in 2018; het aantal diefstallen van (brom- of
snor-)fietsen van 92 diefstallen in 2012 naar 62 diefstallen in 2018; het aantal incidenten
zakkenrollerij van 25 incidenten in 2012 naar 9 incidenten in 2018 en het aantal incidenten
vernieling c.q. zaakbeschadiging van 119 incidenten in 2012 naar 55 incidenten in 2018
[CITATION Pol191 \t \l 1043 ]. Het totaal aantal misdrijven in Oegstgeest is in de periode tussen
2012 en 2017 met 31,6% afgenomen [ CITATION Uni18 \l 1043 ].
In eerste instantie lijkt dit een zeer positieve ontwikkeling, maar in hoeverre is dit beeld –
gebaseerd op politiecijfers – betrouwbaar? Uit de ‘Veiligheidsmonitor gemeente Oegstgeest
2017’1 is gebleken dat inwoners van Oegstgeest steeds minder aangiften en meldingen doen
bij de politie2[CITATION IOR18 \l 1043 ]. Zo waren er in 2017 in Oegstgeest 2 geweldsdelicten
per 100 inwoners. Hiervan werd slechts 15% gemeld en/of aangifte van gedaan bij de politie.
Landelijk ligt de aangiftebereidheid bij dit delict veel hoger, namelijk op 41%. Ook waren er
in 2017 15 voorvallen van cybercrime per 100 inwoners. Hiervan werd ook maar 15% gemeld
of aangifte van gedaan [ CITATION IOR18 \l 1043 ]. De burgemeester van Oegstgeest, Emile
Jaensch, zegt tijdens een voorlichtingsmiddag over babbeltrucs: ‘’Oegstgeest is een veilige
gemeente, tenminste… als we naar het aantal aangiftes kijken. Ik ben alleen bang dat niet
elke babbeltruc wordt aangegeven. En dat is jammer omdat we uw aangiftes nodig hebben.
We beschikken nu eenmaal niet over een glazen bol’’[CITATION l \l 1043 ].
Ook op eenheidsniveau (politie-eenheid Den Haag) is deze trend terug te zien. In het RBO
(Regionaal Bestuurlijk Overleg) – waarbij de 28 burgemeesters van de politie-eenheid Den
Haag, het OM (Openbaar Ministerie) en de politie deelnemen – is aangegeven dat dit thema
hen grote zorgen baart [ CITATION RSI18 \l 1043 ]. In een memo gericht aan de leden van het
RBO staat beschreven: ‘’Tussen 2012 en 2016 daalde de aangiftebereidheid in de Eenheid
Den Haag van 31% naar 23% en de meldingsbereidheid van 41% naar 33%’’ [ CITATION RSI18 \l
1043 ].
Aangiften en meldingen zijn noodzakelijk om een reëel inzicht in de criminaliteit binnen een
bepaald gebied te krijgen. Alle gedane aangiften en meldingen als geheel, schetsen een
bepaald criminaliteitsbeeld binnen een gebied. Dit omdat maar een klein gedeelte van de
criminaliteit door de politie zelf ontdekt wordt [ CITATION Joc11 \l 1043 ]. Op basis van dat
criminaliteitsbeeld bepaald de politie haar prioriteiten en haar inzet. Hiermee wordt beoogd
om de – al dan niet stijgende – criminaliteit aan te pakken en uiteindelijk terug te kunnen
1
De Veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid,
leefbaarheid en slachtofferschap.
2
In de Veiligheidsmonitor wordt aan personen die slachtoffer zijn geworden van delicten van het meest
recente voorval gevraagd of dit delict ook bij de politie is gemeld. Daarnaast wordt gevraagd of hiervan
ook aangifte is gedaan.
Pagina 3 van 19
Aangiftebereidheid in de gemeente Oegstgeest
Student
Naam: Nina Heemskerk
Nummer:
Datum: 6 december 2019
1e lezer:
2e lezer:
Opleiding: Integrale Veiligheidskunde (DUAAL)
Jaar: 2019/2020
Faculteit: Bestuur, recht en veiligheid
de Haagse Hogeschool, Den Haag
Leerarbeidsorganisatie
Organisatie: Gemeente Oegstgeest
Locatie: Rhijngeesterstraatweg 13, Oegstgeest
Begeleider:
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................2
1. Probleemschets..................................................................................................................................3
2. Doelstelling.........................................................................................................................................4
3. Probleemstelling.................................................................................................................................4
3.1 Hoofdvraag...................................................................................................................................4
3.2 Deelvragen....................................................................................................................................4
4. Theoretisch kader...............................................................................................................................5
4.1 Definities.......................................................................................................................................5
4.2 Overwegingen om wel of geen aangifte te doen..........................................................................6
4.3 Het economisch, psychologisch en sociologisch perspectief........................................................7
4.4 Delict-, slachtoffer-, en omgevingskenmerken.............................................................................9
4.3 Relevantie en afbakening...........................................................................................................10
5. Operationalisering............................................................................................................................12
5.1 Conceptueel model.....................................................................................................................12
5.2 Definiëring..................................................................................................................................12
6. Methoden en Technieken.................................................................................................................14
6.1 Verantwoording methoden........................................................................................................14
6.1.2 Surveyonderzoek.................................................................................................................14
6.1.3 Interviews............................................................................................................................15
6.2 Analysetechnieken......................................................................................................................16
7. Planning............................................................................................................................................17
Literatuurlijst........................................................................................................................................18
Pagina 2 van 19
, 1. Probleemschets
De gemeente Oegstgeest staat bekend als een nette, leefbare en vooral veilige gemeente.
Oegstgeest is zelfs in 2014 benoemd tot ‘de beste plek om te wonen in Nederland’ op basis
van een onderzoek van de Telegraaf onder 400 Nederlandse gemeenten [ CITATION deV14 \l
1043 ]. En inderdaad, als we de criminaliteitscijfers er bij halen zien we dat het reuze mee valt
in Oegstgeest. We zien eigenlijk bij zo goed als elk soort delict een forse daling de afgelopen
jaren. Zo laat het aantal woninginbraken een daling zien van 98 woninginbraken in 2015 naar
54 woninginbraken in 2018[CITATION Pol18 \t \l 1043 ]; het aantal winkeldiefstallen van 33
diefstallen in 2012 naar 13 diefstallen in 2018; het aantal diefstallen van (brom- of
snor-)fietsen van 92 diefstallen in 2012 naar 62 diefstallen in 2018; het aantal incidenten
zakkenrollerij van 25 incidenten in 2012 naar 9 incidenten in 2018 en het aantal incidenten
vernieling c.q. zaakbeschadiging van 119 incidenten in 2012 naar 55 incidenten in 2018
[CITATION Pol191 \t \l 1043 ]. Het totaal aantal misdrijven in Oegstgeest is in de periode tussen
2012 en 2017 met 31,6% afgenomen [ CITATION Uni18 \l 1043 ].
In eerste instantie lijkt dit een zeer positieve ontwikkeling, maar in hoeverre is dit beeld –
gebaseerd op politiecijfers – betrouwbaar? Uit de ‘Veiligheidsmonitor gemeente Oegstgeest
2017’1 is gebleken dat inwoners van Oegstgeest steeds minder aangiften en meldingen doen
bij de politie2[CITATION IOR18 \l 1043 ]. Zo waren er in 2017 in Oegstgeest 2 geweldsdelicten
per 100 inwoners. Hiervan werd slechts 15% gemeld en/of aangifte van gedaan bij de politie.
Landelijk ligt de aangiftebereidheid bij dit delict veel hoger, namelijk op 41%. Ook waren er
in 2017 15 voorvallen van cybercrime per 100 inwoners. Hiervan werd ook maar 15% gemeld
of aangifte van gedaan [ CITATION IOR18 \l 1043 ]. De burgemeester van Oegstgeest, Emile
Jaensch, zegt tijdens een voorlichtingsmiddag over babbeltrucs: ‘’Oegstgeest is een veilige
gemeente, tenminste… als we naar het aantal aangiftes kijken. Ik ben alleen bang dat niet
elke babbeltruc wordt aangegeven. En dat is jammer omdat we uw aangiftes nodig hebben.
We beschikken nu eenmaal niet over een glazen bol’’[CITATION l \l 1043 ].
Ook op eenheidsniveau (politie-eenheid Den Haag) is deze trend terug te zien. In het RBO
(Regionaal Bestuurlijk Overleg) – waarbij de 28 burgemeesters van de politie-eenheid Den
Haag, het OM (Openbaar Ministerie) en de politie deelnemen – is aangegeven dat dit thema
hen grote zorgen baart [ CITATION RSI18 \l 1043 ]. In een memo gericht aan de leden van het
RBO staat beschreven: ‘’Tussen 2012 en 2016 daalde de aangiftebereidheid in de Eenheid
Den Haag van 31% naar 23% en de meldingsbereidheid van 41% naar 33%’’ [ CITATION RSI18 \l
1043 ].
Aangiften en meldingen zijn noodzakelijk om een reëel inzicht in de criminaliteit binnen een
bepaald gebied te krijgen. Alle gedane aangiften en meldingen als geheel, schetsen een
bepaald criminaliteitsbeeld binnen een gebied. Dit omdat maar een klein gedeelte van de
criminaliteit door de politie zelf ontdekt wordt [ CITATION Joc11 \l 1043 ]. Op basis van dat
criminaliteitsbeeld bepaald de politie haar prioriteiten en haar inzet. Hiermee wordt beoogd
om de – al dan niet stijgende – criminaliteit aan te pakken en uiteindelijk terug te kunnen
1
De Veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid,
leefbaarheid en slachtofferschap.
2
In de Veiligheidsmonitor wordt aan personen die slachtoffer zijn geworden van delicten van het meest
recente voorval gevraagd of dit delict ook bij de politie is gemeld. Daarnaast wordt gevraagd of hiervan
ook aangifte is gedaan.
Pagina 3 van 19
