Het autonome zenuwstelsel
Homeostase = regulatie van variabelen binnen de fysiologische grenzen met regelsystemen
= dynamisch proces, waarbij een verstoring van het evenwicht wordt gemonitord en
vervolgens hersteld
Dus homeostase is het vermogen van het lichaam om de gezondheid te bewaren door
constant het inwendige of interne milieu te herstellen en in evenwicht te houden, ook
wanneer de omstandigheden veranderen.
Voorbeelden evenwichten: zuurstofopname- en afgifte vochtbalans, zouten/elektrolyten,
lichaamsgewicht, temperatuur en pH.
Bij een zieke patiënt is het evenwicht verstoord, waardoor de vitale functies zijn bedreigd,
zoals de ademhaling, circulatie, stolling nier- en leverfunctie, temperatuur, zuur-base
evenwicht.
Setpoint: fysiologische range waarbinnen de waarden moeten liggen
Sensor: meet de waarden
Comparator: vergelijking van de gemeten waarde met de waarde van
het setpoint
Effector: mechanisme dat de waarde terugbrengt binnen de
fysiologische grenzen
- humoraal
- via het autonome zenuwstelsel
- motorisch (gedragsmatig)
Homeostase wordt geregeld mbv feedback
- negatieve feedback
- toename van het resultaat (bijv. stijging van de
temperatuur) zorgt voor remming van het proces
- positieve feedback
- toename van het resultaat zorgt voor toename
van het proces → effect wordt versterkt
,Het lichaam moet informatie krijgen over het betreffende evenwicht en kijken of dit moet
worden gecorrigeerd.
Deze regulatie van evenwichten vindt op twee manieren plaats:
- amimale (willekeurige) regulatie
- bewust, staat onder invloed van de wil
- vegetatieve (onwillekeurige) regulatie → belangrijk voor dit blok
- onbewust, staat niet onder invloed van de wil
- wordt uitgevoerd door
- humorale regulatie
- neurale regulatie
- via autonome zenuwstelsel
, Neurale regulatie
Autonome zenuwstelsel:
- sympatische zenuwstelsel → katabole processen (afbraak en activiteit)
- zenuwen ontspringen (preganglionaire neuronen) vanuit het thoracale en
lumbale deel van het ruggenmerg
- axonen treden uit richting hun doelorganen, de overgang van preganglionair
naar postganglionair ligt in de grensstreng (serie gepaarde ganglia dichtbij het
CZS)
- het bijniermerg, de zweetklieren en de m. arrector pili (kippenvel) worden
alleen door het sympatische zenuwstelsel geïnnerveerd
- parasympatisch zenuwstelsel → anabole processen (rest and digest) (opbouw)
- zenuwen ontspringen (preganglionaire neuronen) vanuit de hersenstam
(cervicaal) en het sacrale deel van het ruggenmerg
- axonen treden uit richting hun doelorganen, de overgang van preganglionair
naar postganglionair (en dus het ganglion) ligt dichtbij het doelorgaan.
Homeostase = regulatie van variabelen binnen de fysiologische grenzen met regelsystemen
= dynamisch proces, waarbij een verstoring van het evenwicht wordt gemonitord en
vervolgens hersteld
Dus homeostase is het vermogen van het lichaam om de gezondheid te bewaren door
constant het inwendige of interne milieu te herstellen en in evenwicht te houden, ook
wanneer de omstandigheden veranderen.
Voorbeelden evenwichten: zuurstofopname- en afgifte vochtbalans, zouten/elektrolyten,
lichaamsgewicht, temperatuur en pH.
Bij een zieke patiënt is het evenwicht verstoord, waardoor de vitale functies zijn bedreigd,
zoals de ademhaling, circulatie, stolling nier- en leverfunctie, temperatuur, zuur-base
evenwicht.
Setpoint: fysiologische range waarbinnen de waarden moeten liggen
Sensor: meet de waarden
Comparator: vergelijking van de gemeten waarde met de waarde van
het setpoint
Effector: mechanisme dat de waarde terugbrengt binnen de
fysiologische grenzen
- humoraal
- via het autonome zenuwstelsel
- motorisch (gedragsmatig)
Homeostase wordt geregeld mbv feedback
- negatieve feedback
- toename van het resultaat (bijv. stijging van de
temperatuur) zorgt voor remming van het proces
- positieve feedback
- toename van het resultaat zorgt voor toename
van het proces → effect wordt versterkt
,Het lichaam moet informatie krijgen over het betreffende evenwicht en kijken of dit moet
worden gecorrigeerd.
Deze regulatie van evenwichten vindt op twee manieren plaats:
- amimale (willekeurige) regulatie
- bewust, staat onder invloed van de wil
- vegetatieve (onwillekeurige) regulatie → belangrijk voor dit blok
- onbewust, staat niet onder invloed van de wil
- wordt uitgevoerd door
- humorale regulatie
- neurale regulatie
- via autonome zenuwstelsel
, Neurale regulatie
Autonome zenuwstelsel:
- sympatische zenuwstelsel → katabole processen (afbraak en activiteit)
- zenuwen ontspringen (preganglionaire neuronen) vanuit het thoracale en
lumbale deel van het ruggenmerg
- axonen treden uit richting hun doelorganen, de overgang van preganglionair
naar postganglionair ligt in de grensstreng (serie gepaarde ganglia dichtbij het
CZS)
- het bijniermerg, de zweetklieren en de m. arrector pili (kippenvel) worden
alleen door het sympatische zenuwstelsel geïnnerveerd
- parasympatisch zenuwstelsel → anabole processen (rest and digest) (opbouw)
- zenuwen ontspringen (preganglionaire neuronen) vanuit de hersenstam
(cervicaal) en het sacrale deel van het ruggenmerg
- axonen treden uit richting hun doelorganen, de overgang van preganglionair
naar postganglionair (en dus het ganglion) ligt dichtbij het doelorgaan.
