HC 1 – Introductie
Als 2 apen een nakomeling krijgen die vruchtbaar is, dan waren die 2 apen van hetzelfde soort. Maar
als ie niet vruchtbaar is, dan is het een andere soort.
Seks
Seks bestaat eigenlijk door sociale overeenstemming. Maar er is ruimte voor interpretatie en er zijn
geen ‘echte’ grenzen. Per persoon verschilt het dan ook een beetje of hij iets aanziet als seks of niet.
Als iemand je aanraakt in je nek, of op je voeten, dan categoriseer je dit vaak niet als seks. Maar wordt
je penis aangeraakt, dan wel. Maar waarmee het aangeraakt wordt, dat maakt ook het verschil. Want
als je alles met je mond aanraakt, dan gaat het wel weer naar seksueel.
Net als bij zo’n kleurenspectrum is het bij seks ook niet helemaal duidelijk te zeggen waar nou precies
“seks” ligt. Sommige gedragingen zijn seksueel, andere niet, maar er is ook nog een groot grijs gebied.
Seks kan in het Engels eigenlijk 2 betekenissen hebben: de daad, maar ook het geslacht (sekse). Het
geslacht wordt bepaald door de aanwezigheid van de geslachtschromosomen en daarmee de
aanwezigheid van geslachtsorganen. Maar er is ook nog interseks, waarbij iemand 3
geslachtschromosomen heeft. De I in LGBTQIA staat voor interseks.
Gender
Gender is eigenlijk de term voor de rollen van cis- en trans- of welk gender dan ook, die gevormd
worden in de samenleving. Dus meer hoe jij je identificeert
Cis sekse en gender komen overeen: je bent man en voelt je man
Trans sekse en gender komen niet overeen: je bent man, maar je voelt je vrouw
Begrippen
Seksualiteit – seksuele gevoelens, gedachten, aantrekkingen en gedragingen richting anderen
Seksueel gedrag – gedrag wat zorgt voor arousal en de kans op een orgasme doet toenemen
Seksuele identiteit – Hoe iemand zichzelf identificeert, m.b.t. seksuele/romantische interesses (bijv.
straight, gay, lesbisch, bi, a, pan)
Seksuele oriëntatie – Wat iemand in werkelijkheid doet en leuk vindt (en dus niet wat iemand zegt)
Seksuele gezondheid – het vermogen om je seksueel aan te passen en zichzelf te beheren in het licht
van de fysieke, psychologische en sociale uitdagingen in het leven
Seksuele rechten - Fundamentele onvervreemdbare rechten met betrekking tot seksualiteit, bijv. het
recht op reproductieve zelfbeschikking, seksuele zelfexpressie en vrijheid van seksueel geweld
Seksuologie – Het wetenschappelijke onderzoek, van een bio-psycho-sociaal perspectief, van de
menselijke seksualiteit. Incl. seksuele identiteit en interesses, ontwikkeling, gedragingen en functies
Redenen voor seks
- Progeny – voortplanten
seks is belangrijk voor het voortplanten
sommige andere diersoorten hebben niet perse seks nodig om zich voort te planten,
dus voor hen is het dan weer niet zo belangrijk
- Pleasure
, De meeste mensen hebben gewoon seks voor plezier, omdat ze het fijn hebben, maar
dan dus niet zozeer voor het maken van nakomelingen.
- Bonding
Het hebben van seks zorgt ook voor het krijgen van een verbinding/band met elkaar
- Geld / business
Seks is er ook voor business, om geld mee te verdienen
In veel landen is dit echter illegaal
- Overig
Fysieke beweging
Zelfvertrouwen
Tegen verveling
…
Informatiebronnen over seks(ualiteit)
Er zijn meerdere ‘bronnen’ die (jouw) seksualiteit lijken te reguleren:
1. Aangeboren / eigen ervaring
2. Ouders, vrienden, …
3. School, religie, overheid, …
4. Media, internet
5. Gezondheidszorg, wetenschap
6. Overig
HC 2.1 – Seksuele anatomie man
Seksuele activiteit is eigenlijk een voorspeller van de algemene gezondheid en de levensverwachting
- Fysieke gezondheid is significant gecorreleerd met seksuele activiteit en vele aspecten van
seksueel functioneren, ongeacht de leeftijd
- Seksuele activiteit is omgekeerd gerelateerd aan mortaliteit
In een studie was het mortaliteitsrisico 50% lager bij mannen die vaak een orgasme
hadden, dan bij mannen die dat minder vaak hadden
Psycho-neuro-endo-hemo(vasculaire) dynamiek
De seksuele respons cyclus is voor mannen net wat anders dan voor vrouwen. Hieronder is het blauwe
lijntje voor mannen, de gele voor vrouwen.
Zoals je kunt zien, zijn er eigenlijk 3 fasen:
1. Verlangen
a. komt niet zozeer uit de lucht vallen, je bereid je er ook wat op voor
b. Hormonen + zenuwen/neurotransmitters
2. Opwinding, arousal
a. Erectie of lubricatie
b. Circulatie + zenuwen/neurotransmitters
3. Orgasme
a. Zenuwen/neurotransmitters
(4.) voor mannen nog de refractoire periode
,Vrouwen kunnen meerdere orgasmen hebben, mannen zijn eerder fast & furious.
Je hebt,
buiten de geslachtsorganen, nog 2 seksuele organen:
1. Hersenen belangrijkste seksuele orgaan
2. Huid grootste seksuele orgaan
Seksuele ontwikkeling
Gonaden kunnen ofwel testes, of ovaria worden. De ontwikkeling hiervan is afhankelijk van de
aanwezigheid of afwezigheid van het SRY gen. Dit gen ligt op het Y-chromosoom, en is dus alleen bij
mannen aanwezig. Als SRY aanwezig is, worden het testes. Anders worden het ovaria
Bij mannen, rond de 7e week:
- Buitenste deel van gonaden degenereren
- Binnenste deel van gonaden worden de testes
Bij vrouwen, rond de 11e week:
- Buitenste deel van gonaden worden de ovaria
- Binnenste deel van gonaden degenereren
Mannen
De gonaden worden bij mannen (met SRY-gen) dus testes. Dit zijn endocriene klieren die mannelijke
hormonen (androgenen) en het mullerian Inhibiting Substance produceren
Als deze er niet zijn, wordt het dus een vrouw. Er wordt dan ook gezegd dat de foetus eigenlijk
geprogrammeerd is om een vrouw te worden, maar dat dat als het ware onderbroken wordt wanneer
die 2 aanwezig zijn. En dan is met name eigenlijk de testosteron van belang
Puberteit
Tijdens de puberteit ontwikkelen zich de secundaire sekskenmerken. De puberteit vindt plaats wanneer
de hypothalamus GnRH gaat produceren, wat ervoor zorgt dat de hypofyse FSH en LH aanmaakt. Bij
mannen stimuleren deze hormonen dan de testes, zodat er sperma wordt aangemaakt en testosteron
wordt uitgescheden. Bij vrouwen stimuleren ze de ovaria om oestradiol te produceren.
, Seksualiteit en het brein
- Limbisch systeem
Belangrijk voor controle over gedrag voor overleving
Eten, emoties, vechten, vluchten, voortplanting
- Hypothalamus
Belangrijk voor meerdere dingen, waaronder honger, dorst, circadiaans ritme en seks
Kernregio’s projecteren direct via kernen in de hersenstam, naar autonome neuronen
in het ruggenmerg
Je hebt eigenlijk de software en de hardware die betrokken zijn bij seksuele functie. De software is
meer de rol van de hormonen, neuromodulatoren en neurotransmitters. De hardware is meer hoe
neuronen en neuronale netwerken seksuele reacties verwerken en moduleren.
Hypothalamus
Je hebt eigenlijk meerdere neurotransmitters:
- Noradrenaline / adrenaline
Fight-flight
- Cortisol
Stress
- Testosteron
Motivator
- Dopamine
Pleasure, welzijn
- Serotonine
Obsessie
- Oxytocine
Bonding, aantrekking en arousal
Sommige neurotransmitters hebben een negatief effect op functioneren (op één van de 3 fasen),
waardoor het dus minder goed gaat. Andere hebben weer een positief effect. Uiteindelijk gaat het om
de balans tussen de inhibitoire en excitatoire factoren:
Als 2 apen een nakomeling krijgen die vruchtbaar is, dan waren die 2 apen van hetzelfde soort. Maar
als ie niet vruchtbaar is, dan is het een andere soort.
Seks
Seks bestaat eigenlijk door sociale overeenstemming. Maar er is ruimte voor interpretatie en er zijn
geen ‘echte’ grenzen. Per persoon verschilt het dan ook een beetje of hij iets aanziet als seks of niet.
Als iemand je aanraakt in je nek, of op je voeten, dan categoriseer je dit vaak niet als seks. Maar wordt
je penis aangeraakt, dan wel. Maar waarmee het aangeraakt wordt, dat maakt ook het verschil. Want
als je alles met je mond aanraakt, dan gaat het wel weer naar seksueel.
Net als bij zo’n kleurenspectrum is het bij seks ook niet helemaal duidelijk te zeggen waar nou precies
“seks” ligt. Sommige gedragingen zijn seksueel, andere niet, maar er is ook nog een groot grijs gebied.
Seks kan in het Engels eigenlijk 2 betekenissen hebben: de daad, maar ook het geslacht (sekse). Het
geslacht wordt bepaald door de aanwezigheid van de geslachtschromosomen en daarmee de
aanwezigheid van geslachtsorganen. Maar er is ook nog interseks, waarbij iemand 3
geslachtschromosomen heeft. De I in LGBTQIA staat voor interseks.
Gender
Gender is eigenlijk de term voor de rollen van cis- en trans- of welk gender dan ook, die gevormd
worden in de samenleving. Dus meer hoe jij je identificeert
Cis sekse en gender komen overeen: je bent man en voelt je man
Trans sekse en gender komen niet overeen: je bent man, maar je voelt je vrouw
Begrippen
Seksualiteit – seksuele gevoelens, gedachten, aantrekkingen en gedragingen richting anderen
Seksueel gedrag – gedrag wat zorgt voor arousal en de kans op een orgasme doet toenemen
Seksuele identiteit – Hoe iemand zichzelf identificeert, m.b.t. seksuele/romantische interesses (bijv.
straight, gay, lesbisch, bi, a, pan)
Seksuele oriëntatie – Wat iemand in werkelijkheid doet en leuk vindt (en dus niet wat iemand zegt)
Seksuele gezondheid – het vermogen om je seksueel aan te passen en zichzelf te beheren in het licht
van de fysieke, psychologische en sociale uitdagingen in het leven
Seksuele rechten - Fundamentele onvervreemdbare rechten met betrekking tot seksualiteit, bijv. het
recht op reproductieve zelfbeschikking, seksuele zelfexpressie en vrijheid van seksueel geweld
Seksuologie – Het wetenschappelijke onderzoek, van een bio-psycho-sociaal perspectief, van de
menselijke seksualiteit. Incl. seksuele identiteit en interesses, ontwikkeling, gedragingen en functies
Redenen voor seks
- Progeny – voortplanten
seks is belangrijk voor het voortplanten
sommige andere diersoorten hebben niet perse seks nodig om zich voort te planten,
dus voor hen is het dan weer niet zo belangrijk
- Pleasure
, De meeste mensen hebben gewoon seks voor plezier, omdat ze het fijn hebben, maar
dan dus niet zozeer voor het maken van nakomelingen.
- Bonding
Het hebben van seks zorgt ook voor het krijgen van een verbinding/band met elkaar
- Geld / business
Seks is er ook voor business, om geld mee te verdienen
In veel landen is dit echter illegaal
- Overig
Fysieke beweging
Zelfvertrouwen
Tegen verveling
…
Informatiebronnen over seks(ualiteit)
Er zijn meerdere ‘bronnen’ die (jouw) seksualiteit lijken te reguleren:
1. Aangeboren / eigen ervaring
2. Ouders, vrienden, …
3. School, religie, overheid, …
4. Media, internet
5. Gezondheidszorg, wetenschap
6. Overig
HC 2.1 – Seksuele anatomie man
Seksuele activiteit is eigenlijk een voorspeller van de algemene gezondheid en de levensverwachting
- Fysieke gezondheid is significant gecorreleerd met seksuele activiteit en vele aspecten van
seksueel functioneren, ongeacht de leeftijd
- Seksuele activiteit is omgekeerd gerelateerd aan mortaliteit
In een studie was het mortaliteitsrisico 50% lager bij mannen die vaak een orgasme
hadden, dan bij mannen die dat minder vaak hadden
Psycho-neuro-endo-hemo(vasculaire) dynamiek
De seksuele respons cyclus is voor mannen net wat anders dan voor vrouwen. Hieronder is het blauwe
lijntje voor mannen, de gele voor vrouwen.
Zoals je kunt zien, zijn er eigenlijk 3 fasen:
1. Verlangen
a. komt niet zozeer uit de lucht vallen, je bereid je er ook wat op voor
b. Hormonen + zenuwen/neurotransmitters
2. Opwinding, arousal
a. Erectie of lubricatie
b. Circulatie + zenuwen/neurotransmitters
3. Orgasme
a. Zenuwen/neurotransmitters
(4.) voor mannen nog de refractoire periode
,Vrouwen kunnen meerdere orgasmen hebben, mannen zijn eerder fast & furious.
Je hebt,
buiten de geslachtsorganen, nog 2 seksuele organen:
1. Hersenen belangrijkste seksuele orgaan
2. Huid grootste seksuele orgaan
Seksuele ontwikkeling
Gonaden kunnen ofwel testes, of ovaria worden. De ontwikkeling hiervan is afhankelijk van de
aanwezigheid of afwezigheid van het SRY gen. Dit gen ligt op het Y-chromosoom, en is dus alleen bij
mannen aanwezig. Als SRY aanwezig is, worden het testes. Anders worden het ovaria
Bij mannen, rond de 7e week:
- Buitenste deel van gonaden degenereren
- Binnenste deel van gonaden worden de testes
Bij vrouwen, rond de 11e week:
- Buitenste deel van gonaden worden de ovaria
- Binnenste deel van gonaden degenereren
Mannen
De gonaden worden bij mannen (met SRY-gen) dus testes. Dit zijn endocriene klieren die mannelijke
hormonen (androgenen) en het mullerian Inhibiting Substance produceren
Als deze er niet zijn, wordt het dus een vrouw. Er wordt dan ook gezegd dat de foetus eigenlijk
geprogrammeerd is om een vrouw te worden, maar dat dat als het ware onderbroken wordt wanneer
die 2 aanwezig zijn. En dan is met name eigenlijk de testosteron van belang
Puberteit
Tijdens de puberteit ontwikkelen zich de secundaire sekskenmerken. De puberteit vindt plaats wanneer
de hypothalamus GnRH gaat produceren, wat ervoor zorgt dat de hypofyse FSH en LH aanmaakt. Bij
mannen stimuleren deze hormonen dan de testes, zodat er sperma wordt aangemaakt en testosteron
wordt uitgescheden. Bij vrouwen stimuleren ze de ovaria om oestradiol te produceren.
, Seksualiteit en het brein
- Limbisch systeem
Belangrijk voor controle over gedrag voor overleving
Eten, emoties, vechten, vluchten, voortplanting
- Hypothalamus
Belangrijk voor meerdere dingen, waaronder honger, dorst, circadiaans ritme en seks
Kernregio’s projecteren direct via kernen in de hersenstam, naar autonome neuronen
in het ruggenmerg
Je hebt eigenlijk de software en de hardware die betrokken zijn bij seksuele functie. De software is
meer de rol van de hormonen, neuromodulatoren en neurotransmitters. De hardware is meer hoe
neuronen en neuronale netwerken seksuele reacties verwerken en moduleren.
Hypothalamus
Je hebt eigenlijk meerdere neurotransmitters:
- Noradrenaline / adrenaline
Fight-flight
- Cortisol
Stress
- Testosteron
Motivator
- Dopamine
Pleasure, welzijn
- Serotonine
Obsessie
- Oxytocine
Bonding, aantrekking en arousal
Sommige neurotransmitters hebben een negatief effect op functioneren (op één van de 3 fasen),
waardoor het dus minder goed gaat. Andere hebben weer een positief effect. Uiteindelijk gaat het om
de balans tussen de inhibitoire en excitatoire factoren:
