artikel "The tragic 1996 Everest expedition: a tale of error culture" van
Cathy van Dyck.
Samenvatting van het artikel van Cathy van Dyck (2009)
Inleiding: Het belang van foutencultuur
Het artikel onderzoekt hoe fouten en foutbeheer een cruciale rol spelen in
complexe en risicovolle omgevingen, met de tragische Everest-expeditie
van 1996 als casus. De kernvraag is hoe organisaties kunnen profiteren
van zowel foutpreventie als foutmanagement om een
foutmeesterschapscultuur te ontwikkelen. Dit is niet alleen relevant voor
extreme omgevingen zoals bergbeklimming, maar ook voor andere
industrieën, zoals de luchtvaart en de gezondheidszorg.
De Everest-ramp van 1996: Context en achtergrond
De expeditie in kwestie betrof twee commerciële groepen die probeerden
de top van Mount Everest te bereiken:
1. Adventure Consultants onder leiding van Rob Hall
2. Mountain Madness onder leiding van Scott Fischer
Beide leiders waren ervaren klimmers, maar hun teams werden
geconfronteerd met ernstige problemen op de topdag (9-10 mei 1996),
wat resulteerde in het overlijden van Hall, Fischer, een gids (Andy Harris)
en twee klanten (Doug Hansen en Yasuko Namba).
Complexe systemen en fouten
Everest-expedities zijn complexe systemen waarin fouten moeilijk te
isoleren zijn en vaak een kettingreactie veroorzaken. Dit wordt vergeleken
met andere complexe, risicovolle systemen zoals de luchtvaart en
kerncentrales.
High Reliability Organisations (HRO’s) worden genoemd als
voorbeelden van bedrijven die ondanks risicovolle omgevingen
ongevallen weten te voorkomen door middel van communicatie,
training en een flexibele foutencultuur.
Foutpreventie alleen is niet genoeg; organisaties moeten leren
omgaan met fouten en hun gevolgen.
De rol van foutencultuur in de Everest-expeditie
De twee expedities hanteerden verschillende foutenculturen:
Adventure Consultants (Rob Hall): een meer hiërarchische,
legalistische benadering waarbij de gidsen de absolute leiding
hadden en zelfstandigheid bij de klanten ontmoedigd werd.
Mountain Madness (Scott Fischer): een meer flexibele,
situationele aanpak waarin zelfstandigheid werd aangemoedigd,
, maar waarbij soms onrealistische inschattingen werden gemaakt
over de controleerbaarheid van fouten.
Geen van beide benaderingen bleek effectief genoeg om rampen te
voorkomen.
De belangrijkste fouten en hoe ze leidden tot de tragedie
Het artikel analyseert meerdere fouten en schendingen van
veiligheidsprocedures die bijdroegen aan de ramp:
1. Onvoldoende voorbereiding en verkeerde inschattingen
o Geen duidelijke cut-off time voor het omdraaien bij de top.
o Fysieke uitputting van sleutelfiguren zoals Fischer en Lopsang
Jangbu Sherpa nog vóór de aanval op de top begon.
2. Slechte communicatie en gebrek aan hulpmiddelen
o Slechts twee radio’s beschikbaar bij Mountain Madness, wat
coördinatie bemoeilijkte.
o Vergissingen in het inschatten van zuurstofvoorraden (Andy
Harris dacht ten onrechte dat alle flessen leeg waren, wat
Hall’s beslissingen beïnvloedde).
3. Groepsdynamiek en leiderschapsfouten
o Klanten waren geconditioneerd om niet tegen de gidsen in te
gaan, wat leidde tot een gebrek aan zelfredzaamheid.
o Hall, normaal gesproken een strikte leider, maakte op cruciale
momenten uitzonderingen (bijvoorbeeld door Doug Hansen
over te halen om door te klimmen in plaats van om te keren).
o Fischer had geen duidelijk plan om klanten te laten omkeren
en rekende te veel op improvisatie.
4. De rol van de storm en de gevolgen van fouten
o Een zware storm barstte los nadat de meeste klimmers al ver
over hun geplande tijd op de top waren gebleven.
o Een groep klimmers raakte verdwaald in het donker en in de
storm, wat hun reddingskansen verkleinde.
5. Reddingsoperaties en de rol van Anatoli Boukreev
o Boukreev, een gids van Mountain Madness, werd bekritiseerd
omdat hij eerder dan de klanten was afgedaald.
o Later redde hij echter meerdere klimmers, wat de effectiviteit
van zijn strategie bewees.
Lessen uit de ramp: Hoe organisaties met fouten kunnen omgaan
Het artikel benadrukt dat het cruciaal is om fouten, hun gevolgen en
opzettelijke overtredingen van veiligheidsregels van elkaar te
onderscheiden. Een effectieve foutcultuur moet:
1. Open communicatie en foutmelding aanmoedigen
o Studies tonen aan dat teams die fouten bespreken en
analyseren beter presteren.
o In ziekenhuizen correleert een open foutcultuur met minder
negatieve gevolgen voor patiënten.