HOOFDSTUK 17 DNA (4e Editie)
VWO 6 / GYMNASIUM 6
NECTAR
17.1 DNA in je cellen
17.2 DNA kopiëren
17.3 Het maken van polypeptideketens
17.4 Het belang van de nucleotideketens
17.5 Genregulatie
Stuvia: @leermaat
, H17.1 DNA in je cellen
DNA
● DNA bevat de informatie voor het maken van eiwitten, het DNA-molecuul is een dubbele helix met
twee strengen bestaande uit nucleotiden.
● DNA-nucleotiden bestaan uit een fosfaatgroep, een suikermolecuul en een stikstofbase.
○ De vier stikstofbasen in het DNA zijn: Adenine, Cytosine, Thymine en Guanine.
● De twee DNA-strengen kunnen een helix vormen door de vorming van waterstofbruggen tussen de
stikstofbase paren. De basenparen zijn altijd AT (met twee H-bruggen) en CG (met drie H-bruggen).
○ De basenparen maken de strengen in het DNA-molecuul complementair, namelijk de ene
streng bepaald de volgorde van de andere streng.
Opgerold DNA
● Histonen verstevigen en beschermen de DNA-moleculen bij de eukaryoten in de kern.
● Het DNA-molecuul wikkelt zich om acht histonen, waarbij een histon het bij elkaar houdt.
○ Dit wordt ook wel een nucleosoom genoemd. Nucleosomen kunnen met elkaar verbinden,
hieruit volgt een chromatinedraad, dit maakt het DNA compact.
Mitochondriaal DNA
● Cirkelvormig mitochondriaal DNA (mtDNA) bevat 37 genen, hiervan coderen 13 voor eiwitten die bij
de aerobe assimilatie dienen en de rest codeert voor rRNA en tRNA.
Genen bevatten informatie
● Het genoom is al het DNA van een persoon, een gen is een stuk DNA dat informatie bevat voor
bepaalde eiwitten.
● Alle cellen hebben hetzelfde DNA, maar afhangend van zijn functie zijn verschillende genen actief.
● De DNA-code in de genen is vastgelegd door de volgorde van de stikstofbasen; Dit is de sequentie.
● Niet-coderend DNA produceren tRNA of rRNA, daarnaast kunnen ze ook coderend DNA in- en
uitschakelen. In het niet-coderende DNA komt veel repetitief DNA voor, ook wel een herhaling van
series nucleotiden.
○ Repetitief DNA kan klein zijn, dit zijn STR’s, het aantal STR’s verschilt per persoon.
○ Een DNA-profiel is de unieke set van genetische merkers van een individu.
Stuvia: @leermaat
VWO 6 / GYMNASIUM 6
NECTAR
17.1 DNA in je cellen
17.2 DNA kopiëren
17.3 Het maken van polypeptideketens
17.4 Het belang van de nucleotideketens
17.5 Genregulatie
Stuvia: @leermaat
, H17.1 DNA in je cellen
DNA
● DNA bevat de informatie voor het maken van eiwitten, het DNA-molecuul is een dubbele helix met
twee strengen bestaande uit nucleotiden.
● DNA-nucleotiden bestaan uit een fosfaatgroep, een suikermolecuul en een stikstofbase.
○ De vier stikstofbasen in het DNA zijn: Adenine, Cytosine, Thymine en Guanine.
● De twee DNA-strengen kunnen een helix vormen door de vorming van waterstofbruggen tussen de
stikstofbase paren. De basenparen zijn altijd AT (met twee H-bruggen) en CG (met drie H-bruggen).
○ De basenparen maken de strengen in het DNA-molecuul complementair, namelijk de ene
streng bepaald de volgorde van de andere streng.
Opgerold DNA
● Histonen verstevigen en beschermen de DNA-moleculen bij de eukaryoten in de kern.
● Het DNA-molecuul wikkelt zich om acht histonen, waarbij een histon het bij elkaar houdt.
○ Dit wordt ook wel een nucleosoom genoemd. Nucleosomen kunnen met elkaar verbinden,
hieruit volgt een chromatinedraad, dit maakt het DNA compact.
Mitochondriaal DNA
● Cirkelvormig mitochondriaal DNA (mtDNA) bevat 37 genen, hiervan coderen 13 voor eiwitten die bij
de aerobe assimilatie dienen en de rest codeert voor rRNA en tRNA.
Genen bevatten informatie
● Het genoom is al het DNA van een persoon, een gen is een stuk DNA dat informatie bevat voor
bepaalde eiwitten.
● Alle cellen hebben hetzelfde DNA, maar afhangend van zijn functie zijn verschillende genen actief.
● De DNA-code in de genen is vastgelegd door de volgorde van de stikstofbasen; Dit is de sequentie.
● Niet-coderend DNA produceren tRNA of rRNA, daarnaast kunnen ze ook coderend DNA in- en
uitschakelen. In het niet-coderende DNA komt veel repetitief DNA voor, ook wel een herhaling van
series nucleotiden.
○ Repetitief DNA kan klein zijn, dit zijn STR’s, het aantal STR’s verschilt per persoon.
○ Een DNA-profiel is de unieke set van genetische merkers van een individu.
Stuvia: @leermaat
