Samenvatting Scheikunde
Chemie Overal
5 VWO
Hoofdstuk 9 Basen:
Base: in tegenstelling tot een zuur neemt een base een H+-ion op van water. Op deze
manier blijft er bij water OH—ionen over.
• Sterke base: een base die in water in een volledig aflopende reactie OH—ionen
vormt.
• Zwakke base: een base die in water in een evenwichtsreactie OH—ionen vormt.
De basen kan je terugvinden in Binas tabel 49. Links staan de zuren en rechts de basen.
Ook staat er de baseconstante. Bij de sterke en zwakke basen werkt het omgekeerd van
de zuren. De zwakke basen staan dus bovenaan en hoe lager je gaat hoe sterker de
basen worden.
Geconjugeerd zuur-basepaar: een paar van een zuur en een base waarvan het zuur de
H+ afstaat en de base dat H+-ion opneemt. Verder zijn de elementen in de stoffen
hetzelfde.
Reactievergelijkingen van basen: basen worden toegevoegd aan een oplossing via een
zout. Een base is namelijk een ion, dus kan niet zomaar zelf toegevoegd worden.
• Goed oplosbaar sterk basisch ion: noteren in 1 aflopende reactievergelijking.
• Goed oplosbaar zwak basisch ion: noteren in 2 reactievergelijkingen. Hierbij
moet de eerste reactievergelijking de oplosvergelijking van het zout zijn en de
tweede vergelijking de evenwichtsreactie van de zwakke base.
• Slecht oplosbaar sterk basisch ion: geen reactie
• Slecht oplosbaar zwak basisch ion: geen reactie.
Meerwaardige basen: basen die meer dan 1 H+-ionen kunnen opnemen.
• Meerwaardige zwakke basen: basen die meerdere oxoniumionen kunnen
opnemen maar door de evenwichtsreactie vaak maar 1 daarvan opnemen.
Als je een basische oplossing gebruikt voor een volgende reactievergelijking moet je de
base op een bepaalde manier noteren. Dit doe je als volgt:
• Sterke base: de reactieproducten van de aflopende reactievergelijking. Je
gebruikt dus de base die al een oxoniumion heeft opgenomen.
• Zwakke base: de oorspronkelijke base. Bij een evenwichtsreactie van een zuur of
een base ligt het evenwicht links. Dit houdt in dat de stoffen links van de
reactiepijl nog meer aanwezig zijn dan de stoffen rechts van de reactiepijl. Omdat
deze beginstoffen meer aanwezig zijn gebruik je deze voor een volgende
reactievergelijking.
pH: meet de sterkte van een zure oplossing.
pOH: meet de sterkte van een basische oplossing. Werkt ongeveer hetzelfde als het
berekenen van de pH, alleen gebruik je dan de concentratie van de OH --ionen.
Chemie Overal
5 VWO
Hoofdstuk 9 Basen:
Base: in tegenstelling tot een zuur neemt een base een H+-ion op van water. Op deze
manier blijft er bij water OH—ionen over.
• Sterke base: een base die in water in een volledig aflopende reactie OH—ionen
vormt.
• Zwakke base: een base die in water in een evenwichtsreactie OH—ionen vormt.
De basen kan je terugvinden in Binas tabel 49. Links staan de zuren en rechts de basen.
Ook staat er de baseconstante. Bij de sterke en zwakke basen werkt het omgekeerd van
de zuren. De zwakke basen staan dus bovenaan en hoe lager je gaat hoe sterker de
basen worden.
Geconjugeerd zuur-basepaar: een paar van een zuur en een base waarvan het zuur de
H+ afstaat en de base dat H+-ion opneemt. Verder zijn de elementen in de stoffen
hetzelfde.
Reactievergelijkingen van basen: basen worden toegevoegd aan een oplossing via een
zout. Een base is namelijk een ion, dus kan niet zomaar zelf toegevoegd worden.
• Goed oplosbaar sterk basisch ion: noteren in 1 aflopende reactievergelijking.
• Goed oplosbaar zwak basisch ion: noteren in 2 reactievergelijkingen. Hierbij
moet de eerste reactievergelijking de oplosvergelijking van het zout zijn en de
tweede vergelijking de evenwichtsreactie van de zwakke base.
• Slecht oplosbaar sterk basisch ion: geen reactie
• Slecht oplosbaar zwak basisch ion: geen reactie.
Meerwaardige basen: basen die meer dan 1 H+-ionen kunnen opnemen.
• Meerwaardige zwakke basen: basen die meerdere oxoniumionen kunnen
opnemen maar door de evenwichtsreactie vaak maar 1 daarvan opnemen.
Als je een basische oplossing gebruikt voor een volgende reactievergelijking moet je de
base op een bepaalde manier noteren. Dit doe je als volgt:
• Sterke base: de reactieproducten van de aflopende reactievergelijking. Je
gebruikt dus de base die al een oxoniumion heeft opgenomen.
• Zwakke base: de oorspronkelijke base. Bij een evenwichtsreactie van een zuur of
een base ligt het evenwicht links. Dit houdt in dat de stoffen links van de
reactiepijl nog meer aanwezig zijn dan de stoffen rechts van de reactiepijl. Omdat
deze beginstoffen meer aanwezig zijn gebruik je deze voor een volgende
reactievergelijking.
pH: meet de sterkte van een zure oplossing.
pOH: meet de sterkte van een basische oplossing. Werkt ongeveer hetzelfde als het
berekenen van de pH, alleen gebruik je dan de concentratie van de OH --ionen.
