AFK1503
Werkopdrag 5
(EXCEPTIONAL ANSWERS)
Due 17 September 2025
, AFK1503
Werkopdrag 5
Due 17 September 2025
Vraag 1: Nuwe Woorde met Affikse en Stamme
Die vorming van nuwe woorde deur affiksering is ’n kernaspek van morfologiese
uitbreiding in Afrikaans. Affikse heg aan stamme aan om óf die woordeskat uit te brei óf
grammatiese kategorieë aan te dui (Booij, 2012). Elke affiks dra ’n spesifieke
semantiese lading en verander op verskillende wyses die betekenis van die stam
(Carstairs-McCarthy, 2017).
Affikse Stamme Antwoord
-loos vriend vriendeloos
anti- wil antiwil
be- depressant bedepressant
-skap reuk reukskap
on- + -ig woon onwoonagtig
Kritiese Bespreking:
• 1.1 Vriendeloos: Die agtervoegsel -loos dui op 'n gebrek aan iets. Die stam
vriend impliseer sosiale verbondenheid; dus, vriendeloos beteken 'sonder
vriende' — 'n duidelike semantiese afleiding (Pauw, 2005).
• 1.2 Antiwil: Die voorvoegsel anti- impliseer teenkanting. Antiwil dui op ’n
opposisie teen iemand se wil of begeerte, wat ’n negatiewe ingesteldheid
veronderstel (Odendal & Gouws, 2015).
• 1.3 Bedepressant: Die voorvoegsel be- maak ’n selfstandige naamwoord
aksioneel. Hier beteken bedepressant “om ’n toestand van depressie te
veroorsaak of mee te bring” – ’n afleiding met ’n nuwe semantiese lading
(Schoonees et al., 1989).
Werkopdrag 5
(EXCEPTIONAL ANSWERS)
Due 17 September 2025
, AFK1503
Werkopdrag 5
Due 17 September 2025
Vraag 1: Nuwe Woorde met Affikse en Stamme
Die vorming van nuwe woorde deur affiksering is ’n kernaspek van morfologiese
uitbreiding in Afrikaans. Affikse heg aan stamme aan om óf die woordeskat uit te brei óf
grammatiese kategorieë aan te dui (Booij, 2012). Elke affiks dra ’n spesifieke
semantiese lading en verander op verskillende wyses die betekenis van die stam
(Carstairs-McCarthy, 2017).
Affikse Stamme Antwoord
-loos vriend vriendeloos
anti- wil antiwil
be- depressant bedepressant
-skap reuk reukskap
on- + -ig woon onwoonagtig
Kritiese Bespreking:
• 1.1 Vriendeloos: Die agtervoegsel -loos dui op 'n gebrek aan iets. Die stam
vriend impliseer sosiale verbondenheid; dus, vriendeloos beteken 'sonder
vriende' — 'n duidelike semantiese afleiding (Pauw, 2005).
• 1.2 Antiwil: Die voorvoegsel anti- impliseer teenkanting. Antiwil dui op ’n
opposisie teen iemand se wil of begeerte, wat ’n negatiewe ingesteldheid
veronderstel (Odendal & Gouws, 2015).
• 1.3 Bedepressant: Die voorvoegsel be- maak ’n selfstandige naamwoord
aksioneel. Hier beteken bedepressant “om ’n toestand van depressie te
veroorsaak of mee te bring” – ’n afleiding met ’n nuwe semantiese lading
(Schoonees et al., 1989).
