OVERZICHT JURISPRUDENTIE BURGERLIJK RECHT II
Precontractuele fase Wilsvertrouwensleer Klachtplicht
Baris/ Riezenkamp p. 4 Bekijk ’t maar (Westhoff/Spronsen) p. Schimmelend topschot p. 27
16
Plas Valburg p. 4 Gemeente Bunde/Erckens p. Far Trading/ Edco p. 28
(‘Misverstand’) 17
CBB/ JPO p. 5 Haviltex p. Ongevallenverzekering Provincial p. 29
18 Insurance
Gemeente Katwijk. Westdijk p. 6
Azivo/ GGD p. 7 Uitleg Verzuim
NBM/ Securicor p. 8 Haviltex p. Endlich/ Bouwmachines p. 29
18
CHubb/Dagenstaed p. Fisser/ Tycho p. 30
19
Samenloop Lundiform/Mexx p. JED Textiles p. 30
19
Dierenarts p. 8
Paardrijles p. 9 Vertegenwoordiging Ontbinding
Althuisius’ Ladder p. 9 Kribbebijter p. Eigen haard p. 31
21
Kuipers/ Wijnveen p. Mol/ Meijer p. 31
21
Dwaling ING/ Bera p. Regenhaspel p. 32
22
Renteswap p. 10 Zorgverzekeraars p. Huurgenot p. 32
23
Baris/ Riezenkamp p. 11 Kleuterschool Babbel p. G4/ Hanzevest p. 33
23
Antilliaans Zwembad p. 12 Reisbureau De Globe p. Vos/ TSN p. 33
24
Inbev/ Van der Valk p. 13 Vorderen als lasthebber p. AgfaPhoto p. 34
24
1
,Algemene voorwaarden Wrongful Birth Productaansprakelijkheid
Dr X/ Y Röntgenstraling p. 38 Wrongful birth p. Koolhaas/Rockwool p. 58
51
OVERZICHT JURISPRUDENTIE BURGERLIJK RECHT II
Saladin / HBU p. 39 Baby Kelly p.
51
HvJ Veedfald p. 58
Kantharos van Stevensweert
Euribor p.p.40
13 Baby Joost p. HvJ O’Byrne p. 59
Casinovergunning p. 13 Gebrekkige hulpzaken 52 Beperkende werking R&B
Geurtzen/Kampstaal
Golf/ GTI p.p.41
14 Vliegtuigvleugel p. HvJ Boston Scientific
Ongevallenverzekering Provincial p.p.60
35
24 Medizintechnik
Insurance
Meega
Verkoop Varkensmesterij p.p.42
14 Werkgeversaansprakelijkheid
PIP-implantaat p. HvJ KRONE
Goglio/ SMQ– Verlag p.p.61
35
Derdenverhoudingen
Weevers Stous/ p. 42 Werknemer/Ardross p.
25 HvJ Aventis Pasteur p. 62
Leien dak Lampenier
Parkwoningen
Paalman/ p.p.74
15 52 Corona en huurprijs p. 36
AgfaPhoto
Matatag/ De Schelde
Vano/ Foreburghstaete p.p.74
43
16 Apothekerassistente
Hulppersonen p. Samengestelde
Saladin / HBU prothese p.p.63
37
Vleesmeesters/ Alog p. 75 Geldnet/ Kwantum 53p. Bramer/ Hofman p. 38
Universal Pictures p. 44 Delfland/Stoeterij p.
26
Informatieverplichtingen Europees 53 Universal Pictures p. 38
Toetsing
recht p. 44 Hertel p. Causaliteit
Overmacht bij Opschorting
erfpachtvoorwaarden
Arvato p. 86 53
wanprestatie
Onderverhuur
Gratis en p.
p.p.45 Rolschaatsavond p. Renteneurose p. 64
BioFerMobieltjes (Lindorff/ 86
16 Ammerlaan/Enthoven p.
boetebeding
Nazier) 54
27
Heesakkers/ Voets
Honorarium Litouwse advocaat p.
p. 45
86 Groot Kievitsdal p. Frieslandhallen p. 64
55
Unilever/Dikmans p. Unilever/Dikmans p. 65
Overig
55
Iustum pretium
Ongerechtvaardigde p. 76 = Contractsvrijheid, Ongelijke prestaties, Strijd met de goede
Fiscaal zeden
advies en kansschade p. 66
Quint/ Te poel
verrijking p. 76 = Verbintenissen die niet uit de wet volgen, Ongerechtvaardigde verrijking
Inscharing
Van der Tuuk Adriani/ p. 77
46 = Uitleg en kwalificatie van de OVK
Risicoaansprakelijkheden Avi Cranes p. 66
Batelaan
Wav p. 77 = Nietigheid, 3:40 BW
Groende specht
Mark is Mark p.
p. 46
78 Hangmat
= Nominaliteitsbeginsel, 6:111 BW p. TenneT/ABB p. 67
Intrahof/ Bartsmit p. 78 = Matigingsbevoegdheid, 6:94 BW 55
Setz/ Brunings p. 47 Wilnisser dijkdoorbraak p.
Multivastgoed/Nethou p. 79 = Eisen bij een tekortkoming
56
Herstelkosten p. 79 = Vervangende schadevergoeding, 6:87
Paard Loretta p. Buitenwettelijke werking van
BW
56 het contract ten nadele van
Bovag II p. 79 = Misbruik van omstandigheden, 3:44
Onrechtmatige daad Paard Imagine p. een derde
BW
57
Courage/ Crehan p. 80 = Doorwerking van Europees recht
Kelderluik p. 47 Parkeergarage Zandvoort p. Gegaste uien p. 69
Goltix p. 81 = Eigen schuld, 6:101 BW 57
Melkmachine
Natronloog
2 (Vuilnisophaler) p.
p. 81
48 = Schadevergoeding; onzorgvuldigheid gehandeld t.a.v. kind dat schade heeft
Securior p. 70
Verboden onderhuur
Taxusstruik p.
p. 82
48 = 6:104 BW Citronas p. 71
Groningenveld
Zusjes Jansen (Wendy en p.
p. 82
49 = Toerekening naar redelijkheid Radio Modern/Edah en Sellers & p. 72
Keukengilde
Monique) p. 84 = Overeenkomsten in onderlinge samenhang; maatstaf Sellers
Jetblast
Vermobo-Schraeven/ p. 49
85 = Curaçao/Boyé p. 73
grondeigenaar
Zeeuws weggetje p. 49
,OVERZICHT JURISPRUDENTIE BURGERLIJK RECHT II
Precontractuele voorfase
Arrest Feiten Rechtsregel Onderwerp
Baris/Riezenkamp Baris stelde dat op 18 januari 1952 1. Partijen komen door in onderhandeling met elkaar te 1)Precontractuele goede
P. 384 deel 5 een koopovereenkomst is gesloten treden over het sluiten van een overeenkomst, in een trouw (redelijkheid en
P. 66 deel 3 tussen hem en Riezenkamp bijzondere, door de goede trouw beheerste, billijkheid)
betreffende een partij goederen rechtsverhouding te staan, medebrengende dat zij hun
(precontractueel)
(onderdelen, gereedschappen, gedrag mede moeten laten bepalen door de
tekeningen, octrooiaanvragen en 97 gerechtvaardigde belangen van de wederpartij.
rijwielhulpmotoren) tegen een bedrag Zie ook: CBB/ JPO & Plas Valburg.
van ƒ 110.000. 2)Onderzoeksplicht (vs.
2. Degene die overweegt een overeenkomst aan te gaan, mededelingsplicht) -
Baris vorderde ontbinding van de is gehouden tegenover de wederpartij om binnen Dwaling
overeenkomst en schadevergoeding redelijke grenzen maatregelen te nemen om te
omdat Riezenkamp de koopsom niet voorkomen dat hij onder de invloed van onjuiste
heeft betaald en weigert de goederen voorstellingen zijn toestemming geeft/ de
af te nemen. overeenkomst sluit. De omvang van deze
onderzoeksplicht wordt mede bepaald door het
Riezenkamp ontkende dat een gegeven dat dat “men in de regel mag afgaan op de
definitieve overeenkomst was juistheid van door de wederpartij gedane mededelingen
gesloten. Hij stelde dat hij enkel (mededelingsplicht gaat voor op onderzoeksplicht).
bereid was om te kopen indien Baris Indien iemand door het niet in acht nemen van de
kon aantonen dat de kostprijs van de hierboven bedoelde zorg bij het aangaan van een
motoren niet meer dan ƒ 135 per stuk overeenkomst “in dwaling heeft verkeerd, kunnen de
bedroeg. regels van de goede trouw (redelijkheid en billijkheid)
meebrengen dat hij zich niet met vrucht op dwaling kan
beroepen”.
Plas Aannemer Plas Bouwonderneming “Niet uitgesloten is dat onderhandelingen over een Drie fases in de
Bouwonderneming B.V. had op verzoek van de secretaris overeenkomst in een zodanig stadium zijn gekomen dat het precontractuele voorfase
BV/Gemeente van de gemeente Valburg een offerte afbreken zelf van die onderhandelingen onder de gegeven
gemaakt voor de bouw van een omstandigheden als in strijd met de goede trouw moet
Valburg
overdekt zwembad. Een commissie worden geacht, omdat partijen over en weer mochten
P. 435 deel 5 van de gemeenteraad besloot vertrouwen dat enigerlei contract in ieder geval uit de
P. 68 deel 3 vervolgens de offerte van Plas, onderhandelingen zou resulteren. In zo een situatie kan er
evenals die van drie andere ook plaats zijn voor een verplichting tot vergoeding van
aannemers te onderzoeken. Op gederfde winst".
3
, OVERZICHT JURISPRUDENTIE BURGERLIJK RECHT II
verzoek van de gemeente won Plas
daarna adviezen in van externe
deskundigen. De kosten hiervoor
kwamen voor rekening van Plas (f 60
000). Daarop verzocht de
zogenaamde "kleine
zwembadcommissie" zowel Plas als
één van de overige aannemers om
hun offerte op bepaalde punten aan
te passen en een prijsopgave te
doen. De prijsopgave die Plas
vervolgens deed, bleek de laagste te
zijn. Om deze reden besloot het
college van Burgemeester en FASE 1: In de eerste fase zou het beide partijen vrij staan
Wethouders te kiezen voor Plas. Door om de onderhandelingen op ieder gewenst moment af te
de burgemeester werd aan Plas breken zonder tot vergoeding van de door de ander in het
medegedeeld dat de bouw van het kader van de onderhandeling gemaakte kosten te kunnen
zwembad aan haar gegund werd, op worden gehouden.
voorwaarde van goedkeuring door de
gemeenteraad en behoudens enige FASE 2: In de tweede fase, zo was de gedachte, zou het
aanpassingen van details. Uiteindelijk partijen weliswaar nog vrij staan om de onderhandelingen
werd de overeenkomst echter eenzijdig af te breken, maar leidt dit wel tot
gegund aan een aannemer die met schadeplichtigheid van de afbrekende partij ter zake van de
een lagere offerte kwam dan die van door de wederpartij in het kader van de onderhandelingen
Plas. Deze aannemer was bij de gemaakte kosten. Tot dooronderhandelen of tot vergoeding
oorspronkelijke offertes helemaal niet van gederfde winst of geleden verlies (anders dan
betrokken geweest en had zich pas bestaande uit de hiervoor bedoelde kosten) kon de
na de herziene offerte van Plas bij de afbrekende partij in de tweede fase in beginsel niet worden
gemeente gemeld. Plas vorderde van veroordeeld.
de gemeente een schadevergoeding
130 000 (f 60 000 voor gemaakte FASE 3: In de derde fase zou het partijen niet meer vrij
kosten en f 70 000 voor gederfde staan om de onderhandelingen eenzijdig af te breken. Zou
winst) op grond van onrechtmatig dat laatste toch gebeuren, dan zou, in die derde fase, door
handelen c.q. van een toerekenbare de wederpartij ofwel dooronderhandelen gevorderd kunnen
tekortkoming. worden, ofwel zou de afbrekende partij kunnen worden
veroordeeld om het positief contractbelang te vergoeden.
4
Precontractuele fase Wilsvertrouwensleer Klachtplicht
Baris/ Riezenkamp p. 4 Bekijk ’t maar (Westhoff/Spronsen) p. Schimmelend topschot p. 27
16
Plas Valburg p. 4 Gemeente Bunde/Erckens p. Far Trading/ Edco p. 28
(‘Misverstand’) 17
CBB/ JPO p. 5 Haviltex p. Ongevallenverzekering Provincial p. 29
18 Insurance
Gemeente Katwijk. Westdijk p. 6
Azivo/ GGD p. 7 Uitleg Verzuim
NBM/ Securicor p. 8 Haviltex p. Endlich/ Bouwmachines p. 29
18
CHubb/Dagenstaed p. Fisser/ Tycho p. 30
19
Samenloop Lundiform/Mexx p. JED Textiles p. 30
19
Dierenarts p. 8
Paardrijles p. 9 Vertegenwoordiging Ontbinding
Althuisius’ Ladder p. 9 Kribbebijter p. Eigen haard p. 31
21
Kuipers/ Wijnveen p. Mol/ Meijer p. 31
21
Dwaling ING/ Bera p. Regenhaspel p. 32
22
Renteswap p. 10 Zorgverzekeraars p. Huurgenot p. 32
23
Baris/ Riezenkamp p. 11 Kleuterschool Babbel p. G4/ Hanzevest p. 33
23
Antilliaans Zwembad p. 12 Reisbureau De Globe p. Vos/ TSN p. 33
24
Inbev/ Van der Valk p. 13 Vorderen als lasthebber p. AgfaPhoto p. 34
24
1
,Algemene voorwaarden Wrongful Birth Productaansprakelijkheid
Dr X/ Y Röntgenstraling p. 38 Wrongful birth p. Koolhaas/Rockwool p. 58
51
OVERZICHT JURISPRUDENTIE BURGERLIJK RECHT II
Saladin / HBU p. 39 Baby Kelly p.
51
HvJ Veedfald p. 58
Kantharos van Stevensweert
Euribor p.p.40
13 Baby Joost p. HvJ O’Byrne p. 59
Casinovergunning p. 13 Gebrekkige hulpzaken 52 Beperkende werking R&B
Geurtzen/Kampstaal
Golf/ GTI p.p.41
14 Vliegtuigvleugel p. HvJ Boston Scientific
Ongevallenverzekering Provincial p.p.60
35
24 Medizintechnik
Insurance
Meega
Verkoop Varkensmesterij p.p.42
14 Werkgeversaansprakelijkheid
PIP-implantaat p. HvJ KRONE
Goglio/ SMQ– Verlag p.p.61
35
Derdenverhoudingen
Weevers Stous/ p. 42 Werknemer/Ardross p.
25 HvJ Aventis Pasteur p. 62
Leien dak Lampenier
Parkwoningen
Paalman/ p.p.74
15 52 Corona en huurprijs p. 36
AgfaPhoto
Matatag/ De Schelde
Vano/ Foreburghstaete p.p.74
43
16 Apothekerassistente
Hulppersonen p. Samengestelde
Saladin / HBU prothese p.p.63
37
Vleesmeesters/ Alog p. 75 Geldnet/ Kwantum 53p. Bramer/ Hofman p. 38
Universal Pictures p. 44 Delfland/Stoeterij p.
26
Informatieverplichtingen Europees 53 Universal Pictures p. 38
Toetsing
recht p. 44 Hertel p. Causaliteit
Overmacht bij Opschorting
erfpachtvoorwaarden
Arvato p. 86 53
wanprestatie
Onderverhuur
Gratis en p.
p.p.45 Rolschaatsavond p. Renteneurose p. 64
BioFerMobieltjes (Lindorff/ 86
16 Ammerlaan/Enthoven p.
boetebeding
Nazier) 54
27
Heesakkers/ Voets
Honorarium Litouwse advocaat p.
p. 45
86 Groot Kievitsdal p. Frieslandhallen p. 64
55
Unilever/Dikmans p. Unilever/Dikmans p. 65
Overig
55
Iustum pretium
Ongerechtvaardigde p. 76 = Contractsvrijheid, Ongelijke prestaties, Strijd met de goede
Fiscaal zeden
advies en kansschade p. 66
Quint/ Te poel
verrijking p. 76 = Verbintenissen die niet uit de wet volgen, Ongerechtvaardigde verrijking
Inscharing
Van der Tuuk Adriani/ p. 77
46 = Uitleg en kwalificatie van de OVK
Risicoaansprakelijkheden Avi Cranes p. 66
Batelaan
Wav p. 77 = Nietigheid, 3:40 BW
Groende specht
Mark is Mark p.
p. 46
78 Hangmat
= Nominaliteitsbeginsel, 6:111 BW p. TenneT/ABB p. 67
Intrahof/ Bartsmit p. 78 = Matigingsbevoegdheid, 6:94 BW 55
Setz/ Brunings p. 47 Wilnisser dijkdoorbraak p.
Multivastgoed/Nethou p. 79 = Eisen bij een tekortkoming
56
Herstelkosten p. 79 = Vervangende schadevergoeding, 6:87
Paard Loretta p. Buitenwettelijke werking van
BW
56 het contract ten nadele van
Bovag II p. 79 = Misbruik van omstandigheden, 3:44
Onrechtmatige daad Paard Imagine p. een derde
BW
57
Courage/ Crehan p. 80 = Doorwerking van Europees recht
Kelderluik p. 47 Parkeergarage Zandvoort p. Gegaste uien p. 69
Goltix p. 81 = Eigen schuld, 6:101 BW 57
Melkmachine
Natronloog
2 (Vuilnisophaler) p.
p. 81
48 = Schadevergoeding; onzorgvuldigheid gehandeld t.a.v. kind dat schade heeft
Securior p. 70
Verboden onderhuur
Taxusstruik p.
p. 82
48 = 6:104 BW Citronas p. 71
Groningenveld
Zusjes Jansen (Wendy en p.
p. 82
49 = Toerekening naar redelijkheid Radio Modern/Edah en Sellers & p. 72
Keukengilde
Monique) p. 84 = Overeenkomsten in onderlinge samenhang; maatstaf Sellers
Jetblast
Vermobo-Schraeven/ p. 49
85 = Curaçao/Boyé p. 73
grondeigenaar
Zeeuws weggetje p. 49
,OVERZICHT JURISPRUDENTIE BURGERLIJK RECHT II
Precontractuele voorfase
Arrest Feiten Rechtsregel Onderwerp
Baris/Riezenkamp Baris stelde dat op 18 januari 1952 1. Partijen komen door in onderhandeling met elkaar te 1)Precontractuele goede
P. 384 deel 5 een koopovereenkomst is gesloten treden over het sluiten van een overeenkomst, in een trouw (redelijkheid en
P. 66 deel 3 tussen hem en Riezenkamp bijzondere, door de goede trouw beheerste, billijkheid)
betreffende een partij goederen rechtsverhouding te staan, medebrengende dat zij hun
(precontractueel)
(onderdelen, gereedschappen, gedrag mede moeten laten bepalen door de
tekeningen, octrooiaanvragen en 97 gerechtvaardigde belangen van de wederpartij.
rijwielhulpmotoren) tegen een bedrag Zie ook: CBB/ JPO & Plas Valburg.
van ƒ 110.000. 2)Onderzoeksplicht (vs.
2. Degene die overweegt een overeenkomst aan te gaan, mededelingsplicht) -
Baris vorderde ontbinding van de is gehouden tegenover de wederpartij om binnen Dwaling
overeenkomst en schadevergoeding redelijke grenzen maatregelen te nemen om te
omdat Riezenkamp de koopsom niet voorkomen dat hij onder de invloed van onjuiste
heeft betaald en weigert de goederen voorstellingen zijn toestemming geeft/ de
af te nemen. overeenkomst sluit. De omvang van deze
onderzoeksplicht wordt mede bepaald door het
Riezenkamp ontkende dat een gegeven dat dat “men in de regel mag afgaan op de
definitieve overeenkomst was juistheid van door de wederpartij gedane mededelingen
gesloten. Hij stelde dat hij enkel (mededelingsplicht gaat voor op onderzoeksplicht).
bereid was om te kopen indien Baris Indien iemand door het niet in acht nemen van de
kon aantonen dat de kostprijs van de hierboven bedoelde zorg bij het aangaan van een
motoren niet meer dan ƒ 135 per stuk overeenkomst “in dwaling heeft verkeerd, kunnen de
bedroeg. regels van de goede trouw (redelijkheid en billijkheid)
meebrengen dat hij zich niet met vrucht op dwaling kan
beroepen”.
Plas Aannemer Plas Bouwonderneming “Niet uitgesloten is dat onderhandelingen over een Drie fases in de
Bouwonderneming B.V. had op verzoek van de secretaris overeenkomst in een zodanig stadium zijn gekomen dat het precontractuele voorfase
BV/Gemeente van de gemeente Valburg een offerte afbreken zelf van die onderhandelingen onder de gegeven
gemaakt voor de bouw van een omstandigheden als in strijd met de goede trouw moet
Valburg
overdekt zwembad. Een commissie worden geacht, omdat partijen over en weer mochten
P. 435 deel 5 van de gemeenteraad besloot vertrouwen dat enigerlei contract in ieder geval uit de
P. 68 deel 3 vervolgens de offerte van Plas, onderhandelingen zou resulteren. In zo een situatie kan er
evenals die van drie andere ook plaats zijn voor een verplichting tot vergoeding van
aannemers te onderzoeken. Op gederfde winst".
3
, OVERZICHT JURISPRUDENTIE BURGERLIJK RECHT II
verzoek van de gemeente won Plas
daarna adviezen in van externe
deskundigen. De kosten hiervoor
kwamen voor rekening van Plas (f 60
000). Daarop verzocht de
zogenaamde "kleine
zwembadcommissie" zowel Plas als
één van de overige aannemers om
hun offerte op bepaalde punten aan
te passen en een prijsopgave te
doen. De prijsopgave die Plas
vervolgens deed, bleek de laagste te
zijn. Om deze reden besloot het
college van Burgemeester en FASE 1: In de eerste fase zou het beide partijen vrij staan
Wethouders te kiezen voor Plas. Door om de onderhandelingen op ieder gewenst moment af te
de burgemeester werd aan Plas breken zonder tot vergoeding van de door de ander in het
medegedeeld dat de bouw van het kader van de onderhandeling gemaakte kosten te kunnen
zwembad aan haar gegund werd, op worden gehouden.
voorwaarde van goedkeuring door de
gemeenteraad en behoudens enige FASE 2: In de tweede fase, zo was de gedachte, zou het
aanpassingen van details. Uiteindelijk partijen weliswaar nog vrij staan om de onderhandelingen
werd de overeenkomst echter eenzijdig af te breken, maar leidt dit wel tot
gegund aan een aannemer die met schadeplichtigheid van de afbrekende partij ter zake van de
een lagere offerte kwam dan die van door de wederpartij in het kader van de onderhandelingen
Plas. Deze aannemer was bij de gemaakte kosten. Tot dooronderhandelen of tot vergoeding
oorspronkelijke offertes helemaal niet van gederfde winst of geleden verlies (anders dan
betrokken geweest en had zich pas bestaande uit de hiervoor bedoelde kosten) kon de
na de herziene offerte van Plas bij de afbrekende partij in de tweede fase in beginsel niet worden
gemeente gemeld. Plas vorderde van veroordeeld.
de gemeente een schadevergoeding
130 000 (f 60 000 voor gemaakte FASE 3: In de derde fase zou het partijen niet meer vrij
kosten en f 70 000 voor gederfde staan om de onderhandelingen eenzijdig af te breken. Zou
winst) op grond van onrechtmatig dat laatste toch gebeuren, dan zou, in die derde fase, door
handelen c.q. van een toerekenbare de wederpartij ofwel dooronderhandelen gevorderd kunnen
tekortkoming. worden, ofwel zou de afbrekende partij kunnen worden
veroordeeld om het positief contractbelang te vergoeden.
4
