OG week 2.1.6
Centrale vraag:
In hoeverre maakt de gemeente een inbreuk op de EU-grondrechten (recht op priveleven en EU-
burgerschap) van mw. Guzman?
Leerdoelen:
1. Wat houdt het EU-burgerschap in?
Een EU-burger is een ieder die de nationaliteit van een EU-lidstaat bezit, waarbij het EU-
burgerschap naast en niet in plaats van het nationale burgerschap komt (art. 9 VEU jo. 20 lid
1 VWEU). Een burger die de nationaliteit van een EU-lidstaat bezit, bezit ook het EU-
burgerschap. De nationaliteit van een EU-lidstaat wordt vastgesteld volgens het
nationaliteitsrecht van de EU-lidstaten (art. 2 lid 1 jo. 3 Rijkswet op het Nederlanderschap).
Het EU-burgerschap heeft een met directe werking vergelijkbaar effect en kan worden
ingeroepen tegen alle lidstaten, inclusief het land waarvan hij/zij de nationaliteit bezit.
2. Welke rechten en plichten vloeien voort uit het EU-burgerschap?
De EU-burgers hebben de rechten en plichten die bij de verdragen zijn bepaald (art. 20 lid 2
VWEU):
1) Politieke rechten (rechten om aan de besluitvorming binnen de EU deel te nemen)
a) Het actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen voor het Europees Parlement (art.
10 lid 2 jo. lid 3 VEU jo. 20 lid 2 sub b jo. 22 lid 2 VWEU jo. 39 EU-Handvest) en bij de
gemeenteraadsverkiezingen (art. 20 lid 2 sub b jo. 22 lid 1 VWEU jo. 40 EU-Handvest).
b) Het recht om verzoekschriften tot het Europees Parlement te richten, zich te wenden
tot de Europese ombudsman of zich te richten tot de EU-instellingen en -
adviesorganen (art. 11 lid 4 VEU jo. 20 lid 2 sub d jo. 24 VWEU jo. 41 jo. 41 jo. 43 jo.
44 EU-Handvest).
2) Individuele rechten (rechten die door de verdragen aan EU-burgers zijn toegekend)
a) Het recht zich vrij op het grondgebied van de lidstaten te verplaatsen en te verblijven
(vrij personenverkeer)(art. 20 lid 2 sub a jo. 21 lid 1 VWEU jo. 45 EU-Handvest).
b) Het recht op bescherming van de diplomatieke en consulaire instanties van een
lidstaat op het grondgebied van derde landen waar de lidstaat niet vertegenwoordigd
is (ambassades en consulaten)(art. 20 lid 2 sub c jo. 23 VWEU jo. 46 EU-Handvest).
3. Wat houdt het recht op privéleven in?
Een EU-burger heeft recht op eerbiediging van zijn privéleven (art. 7 EU-Handvest). Het recht
op privéleven valt onder het recht op menselijke waardigheid (art. 1 EU-Handvest). Het recht
op privéleven omvat het recht op privacy en bescherming van persoonsgegeven (art. 8 EU-
Handvest) en het recht op ontwikkeling van de persoonlijkheid (geestelijke en lichamelijk
integriteit).
4. Welke soorten mensenrechten zijn er?
De soorten mensenrechten in het EU-Handvest en het EVRM en de daarbij behorende
protocollen zijn:
1) Klassieke mensenrechten (vrijheidsrechten)
Rechten die burgers bescherming geven tegen de overheid, die de overheid verplichten
tot onthouden, die rechtstreeks kunnen worden ingeroepen bij de rechter en die een
, negatieve en/of positieve verplichting voor lidstaten inhouden. De lidstaat moet zich
onthouden van een bepaalde handeling (negatieve verplichting). De lidstaat moet
maatregelen nemen om een bepaalde handeling te voorkomen (positieve verplichting).
a) Absolute mensenrechten
Rechten die zo fundamenteel zijn dat de lidstaten geen ruimte hebben om deze
mensenrechten af te wegen tegen andere belangen. De lidstaten hebben geen
beoordelingsvrijheid (margin of appreciation).
b) Geclausuleerde mensenrechten
Rechten die ruimte hebben om deze mensenrechten af te wegen tegen andere
belangen. De lidstaten hebben beoordelingsvrijheid (margin of appreciation).
2) Sociale mensenrechten
Rechten die de overheid verplichten tot actief optreden en die niet kunnen worden
ingeroepen bij de rechter.
5. Hoe worden mensenrechten beschermd in Europa?
De mensenrechten in Europa werden in het EVRM en het EU-Handvest vastgesteld met het
uitgangspunt dat de mens is geboren met onvervreemdbare grondrechten. Het EVRM kwam
in 1950 tot stand om schendingen van mensenrechten in de RvE-lidstaten te voorkomen. Het
EU-Handvest kwam in 2000 tot stand en werd in 2007 gewijzigd om mensenrechten in de EU
te beschermen.
6. Wat is het inhoud van de EU-Handvest?
Het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (EU-Handvest) bevat de in de EU
beschermde mensenrechten. De grondrechten in het EU-Handvest zijn:
1) Het recht op leven
Een EU-burger heeft recht op leven en mag niet tot de doodstraf veroordeeld of
terechtgesteld worden (art. 2 lid 1 jo. lid 2 EU-Handvest). De lidstaten hebben de
verplichting om niet te doden, om verdachte overlijdensgevallen deugdelijk te
onderzoeken en om dodelijke slachtoffers te voorkomen.
2) Het verbod van foltering en onmenselijke behandeling
Een EU-burger mag niet worden onderworpen aan folteringen of onmenselijke of
vernederende behandelingen of bestraffingen (art. 4 EU-Handvest). De lidstaten zijn
verplicht om foltering of onmenselijke behandeling tussen mensen te voorkomen.
3) Het recht op doeltreffende rechtsgang en op een eerlijk proces
Een EU-burger wiens gewaarborgde rechten en vrijheden door het EU-recht zijn
geschonden, heeft recht op een doeltreffende rechtsgang en recht op een eerlijke en
openbare behandeling van zijn zaak binnen een redelijke termijn door een onafhankelijke
en onpartijdige gerecht (art. 47 EU-Handvest).
4) Het recht op bescherming van gezinsleven
Een EU-burger heeft recht op eerbiediging van zijn prive-, familie- en gezinsleven, zijn
woning en zijn communicatie (art. 7 EU-Handvest). De lidstaten zijn verplicht om het
gezinsleven niet te verstoren en om ervoor te zorgen dat gezinsleden samen kunnen zijn.
5) Het recht op menselijke waardigheid
Een EU-burger heeft recht op onschendbare menselijke waardigheid (priveleven, woning
en communicatie) die moet worden eerbiedigd en beschermd (art. 1 EU-Handvest). Een
EU-burger heeft uit het recht op menselijke waardigheid, waaronder het recht op bed,
bad en brood, het recht op fysieke en morele integriteit en het recht op afwezigheid van
ernstige milieuoverlast.
Centrale vraag:
In hoeverre maakt de gemeente een inbreuk op de EU-grondrechten (recht op priveleven en EU-
burgerschap) van mw. Guzman?
Leerdoelen:
1. Wat houdt het EU-burgerschap in?
Een EU-burger is een ieder die de nationaliteit van een EU-lidstaat bezit, waarbij het EU-
burgerschap naast en niet in plaats van het nationale burgerschap komt (art. 9 VEU jo. 20 lid
1 VWEU). Een burger die de nationaliteit van een EU-lidstaat bezit, bezit ook het EU-
burgerschap. De nationaliteit van een EU-lidstaat wordt vastgesteld volgens het
nationaliteitsrecht van de EU-lidstaten (art. 2 lid 1 jo. 3 Rijkswet op het Nederlanderschap).
Het EU-burgerschap heeft een met directe werking vergelijkbaar effect en kan worden
ingeroepen tegen alle lidstaten, inclusief het land waarvan hij/zij de nationaliteit bezit.
2. Welke rechten en plichten vloeien voort uit het EU-burgerschap?
De EU-burgers hebben de rechten en plichten die bij de verdragen zijn bepaald (art. 20 lid 2
VWEU):
1) Politieke rechten (rechten om aan de besluitvorming binnen de EU deel te nemen)
a) Het actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen voor het Europees Parlement (art.
10 lid 2 jo. lid 3 VEU jo. 20 lid 2 sub b jo. 22 lid 2 VWEU jo. 39 EU-Handvest) en bij de
gemeenteraadsverkiezingen (art. 20 lid 2 sub b jo. 22 lid 1 VWEU jo. 40 EU-Handvest).
b) Het recht om verzoekschriften tot het Europees Parlement te richten, zich te wenden
tot de Europese ombudsman of zich te richten tot de EU-instellingen en -
adviesorganen (art. 11 lid 4 VEU jo. 20 lid 2 sub d jo. 24 VWEU jo. 41 jo. 41 jo. 43 jo.
44 EU-Handvest).
2) Individuele rechten (rechten die door de verdragen aan EU-burgers zijn toegekend)
a) Het recht zich vrij op het grondgebied van de lidstaten te verplaatsen en te verblijven
(vrij personenverkeer)(art. 20 lid 2 sub a jo. 21 lid 1 VWEU jo. 45 EU-Handvest).
b) Het recht op bescherming van de diplomatieke en consulaire instanties van een
lidstaat op het grondgebied van derde landen waar de lidstaat niet vertegenwoordigd
is (ambassades en consulaten)(art. 20 lid 2 sub c jo. 23 VWEU jo. 46 EU-Handvest).
3. Wat houdt het recht op privéleven in?
Een EU-burger heeft recht op eerbiediging van zijn privéleven (art. 7 EU-Handvest). Het recht
op privéleven valt onder het recht op menselijke waardigheid (art. 1 EU-Handvest). Het recht
op privéleven omvat het recht op privacy en bescherming van persoonsgegeven (art. 8 EU-
Handvest) en het recht op ontwikkeling van de persoonlijkheid (geestelijke en lichamelijk
integriteit).
4. Welke soorten mensenrechten zijn er?
De soorten mensenrechten in het EU-Handvest en het EVRM en de daarbij behorende
protocollen zijn:
1) Klassieke mensenrechten (vrijheidsrechten)
Rechten die burgers bescherming geven tegen de overheid, die de overheid verplichten
tot onthouden, die rechtstreeks kunnen worden ingeroepen bij de rechter en die een
, negatieve en/of positieve verplichting voor lidstaten inhouden. De lidstaat moet zich
onthouden van een bepaalde handeling (negatieve verplichting). De lidstaat moet
maatregelen nemen om een bepaalde handeling te voorkomen (positieve verplichting).
a) Absolute mensenrechten
Rechten die zo fundamenteel zijn dat de lidstaten geen ruimte hebben om deze
mensenrechten af te wegen tegen andere belangen. De lidstaten hebben geen
beoordelingsvrijheid (margin of appreciation).
b) Geclausuleerde mensenrechten
Rechten die ruimte hebben om deze mensenrechten af te wegen tegen andere
belangen. De lidstaten hebben beoordelingsvrijheid (margin of appreciation).
2) Sociale mensenrechten
Rechten die de overheid verplichten tot actief optreden en die niet kunnen worden
ingeroepen bij de rechter.
5. Hoe worden mensenrechten beschermd in Europa?
De mensenrechten in Europa werden in het EVRM en het EU-Handvest vastgesteld met het
uitgangspunt dat de mens is geboren met onvervreemdbare grondrechten. Het EVRM kwam
in 1950 tot stand om schendingen van mensenrechten in de RvE-lidstaten te voorkomen. Het
EU-Handvest kwam in 2000 tot stand en werd in 2007 gewijzigd om mensenrechten in de EU
te beschermen.
6. Wat is het inhoud van de EU-Handvest?
Het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (EU-Handvest) bevat de in de EU
beschermde mensenrechten. De grondrechten in het EU-Handvest zijn:
1) Het recht op leven
Een EU-burger heeft recht op leven en mag niet tot de doodstraf veroordeeld of
terechtgesteld worden (art. 2 lid 1 jo. lid 2 EU-Handvest). De lidstaten hebben de
verplichting om niet te doden, om verdachte overlijdensgevallen deugdelijk te
onderzoeken en om dodelijke slachtoffers te voorkomen.
2) Het verbod van foltering en onmenselijke behandeling
Een EU-burger mag niet worden onderworpen aan folteringen of onmenselijke of
vernederende behandelingen of bestraffingen (art. 4 EU-Handvest). De lidstaten zijn
verplicht om foltering of onmenselijke behandeling tussen mensen te voorkomen.
3) Het recht op doeltreffende rechtsgang en op een eerlijk proces
Een EU-burger wiens gewaarborgde rechten en vrijheden door het EU-recht zijn
geschonden, heeft recht op een doeltreffende rechtsgang en recht op een eerlijke en
openbare behandeling van zijn zaak binnen een redelijke termijn door een onafhankelijke
en onpartijdige gerecht (art. 47 EU-Handvest).
4) Het recht op bescherming van gezinsleven
Een EU-burger heeft recht op eerbiediging van zijn prive-, familie- en gezinsleven, zijn
woning en zijn communicatie (art. 7 EU-Handvest). De lidstaten zijn verplicht om het
gezinsleven niet te verstoren en om ervoor te zorgen dat gezinsleden samen kunnen zijn.
5) Het recht op menselijke waardigheid
Een EU-burger heeft recht op onschendbare menselijke waardigheid (priveleven, woning
en communicatie) die moet worden eerbiedigd en beschermd (art. 1 EU-Handvest). Een
EU-burger heeft uit het recht op menselijke waardigheid, waaronder het recht op bed,
bad en brood, het recht op fysieke en morele integriteit en het recht op afwezigheid van
ernstige milieuoverlast.
