Vitale samenleving
Veilig & gezond opgroeien van jongeren
(Veilig Opgroeien Infographics, 2023)
Studenten + Studentnummers:
Docent:
Datum: 29-03-2024
, Inhoudsopgave
H1 Aanleiding.........................................................................................................................................3
H2 Methode...........................................................................................................................................5
Onderzoekscyclus...............................................................................................................................5
Interviewschema................................................................................................................................6
H3 Resultaten.........................................................................................................................................8
H4 Conclusie.........................................................................................................................................10
Feedback..............................................................................................................................................10
Feedbackmoment 1..........................................................................................................................11
Feedbackmoment 2..........................................................................................................................11
H5 Healthy Ageing ‘Samenwerken aan gezondheid’ (persoonlijk)......................................................12
H6 Interventies.....................................................................................................................................12
H7 plan van aanpak..............................................................................................................................13
H8 Infographic......................................................................................................................................19
Literatuurlijst........................................................................................................................................20
, H1 Aanleiding
In Nederland leeft een op de twaalf kinderen in armoede. Het risico om in een gezin met geldzorgen
op te groeien is groter voor kinderen uit eenoudergezinnen, bijstandsgezinnen, gezinnen met
laagopgeleide ouders en kinderen uit migrantengezinnen en vluchtelingengezinnen.
In het dagelijks leven is er een groter risico op sociale uitsluiting, omdat het vieren van een
verjaardag of het mee kunnen doen met schoolexcursies er niet altijd in zit. Ook is er minder geld
voor nieuwe kleding, iedere dag een warme avondmaal of een lidmaatschap bij een vereniging.
Gezinnen waarvan de ouders laagopgeleid zijn, zullen minder ondersteunende en stimulerende
ouder-kind interacties hebben, waardoor kinderen zich niet voldoende kunnen ontwikkelen.
Materiële achterstanden kunnen voor een slechtere concentratie op school zorgen, voortijdig
schoolverlaten en leerachterstanden opbouwen. Echter, ook binnen een groep ouders met een
vergelijkbaar inkomen zijn er verschillen in opvoedpraktijken, kansen voor kinderen en opvoedstijlen.
Het is van belang om voor een ondersteunende en stimulerende gezinssituatie te zorgen voor de
ontwikkeling van kinderen (Kalthoff, 2020).
Veilig en gezond opgroeien is van groot belang. Maar wat is dit nou eigenlijk?
Wat valt er onder gezond opvoeden, gezien het feit dat tegenwoordig gezondheid niet meer
gekoppeld wordt aan de afwezigheid van ziekte. (Met een aandoening kan een kind zich nog gezond
voelen.) De definitie van gezondheid die toegepast wordt in dit verslag is ‘Het vermogen zich aan te
passen en een eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van
het leven’ (Huber et al., 2011).
Een veilige omgeving is erg belangrijk om sociaal, mentaal en fysiek gezond te kunnen opgroeien. Dit
houdt in: opgroeien zonder verwaarlozing, bedreiging en angst, maar juist opgroeien met liefde en
aandacht (Veilig Opgroeien - de Gezonde Generatie, 2023).
In de rijksnota staat vermeld dat er een grootschalige herinrichting van een wijk moet plaatsvinden
om de ruimtelijke omgeving gezonder en veiliger te kunnen inrichten. Hierdoor ontstaan er meer
verbindingen onderling, wat ontmoetingen makkelijker maakt en de sociale omgeving stimuleert.
Ook is het van belang om juist voor de doelgroep jongeren gezonde voeding te stimuleren
(“Gezondheid Breed op de Agenda”, z.d.).
Nu duidelijk is geworden wat veilig en gezond opgroeien precies is en hoe dat in Nederland zit, is het
tijd om te gaan kijken naar de gemeente Nijmegen. In de gezondheidsagenda 2021-2024 is er een
belangrijk speerpunt naar voren gekomen: ''Ieder kind heeft recht op gezond en veilig opgroeien''
(“Gezondheidsagenda 2021-2024 ‘Samenwerken Aan Gezondheid’”, 2021). Dit is alleen niet voor
iedereen het geval, wat ook blijkt uit onderzoek. In Nijmegen groeien er ruim 4400 kinderen op in
armoede. Dit blijken vooral kinderen te zijn uit een gezin met ouders die een lage sociaal-
economische status hebben, kinderen van éénoudergezinnen of gezinnen die lastig kunnen
rondkomen. Deze gezinnen zouden extra ondersteuning moeten krijgen om ervoor te zorgen dat de
kinderen veilig en gezond kunnen opgroeien. Onderzoek toont aan dat dit niet het geval is en dat
kwetsbare gezinnen te weinig worden geholpen of effectieve steun aangeboden krijgen. Hierdoor zal
het percentage kinderen dat opgroeit in armoede er niet minder op worden (“Gezondheidsagenda
2021-2024 ‘Samenwerken Aan Gezondheid’”, 2021).
Ook de burgerpeiling laat weer zien dat personen zich minder gezond, minder zelfredzaam en minder
gelukkig voelen als er een lagere sociaal-economische status aanwezig is. Als de ouders zichzelf al niet
3
Veilig & gezond opgroeien van jongeren
(Veilig Opgroeien Infographics, 2023)
Studenten + Studentnummers:
Docent:
Datum: 29-03-2024
, Inhoudsopgave
H1 Aanleiding.........................................................................................................................................3
H2 Methode...........................................................................................................................................5
Onderzoekscyclus...............................................................................................................................5
Interviewschema................................................................................................................................6
H3 Resultaten.........................................................................................................................................8
H4 Conclusie.........................................................................................................................................10
Feedback..............................................................................................................................................10
Feedbackmoment 1..........................................................................................................................11
Feedbackmoment 2..........................................................................................................................11
H5 Healthy Ageing ‘Samenwerken aan gezondheid’ (persoonlijk)......................................................12
H6 Interventies.....................................................................................................................................12
H7 plan van aanpak..............................................................................................................................13
H8 Infographic......................................................................................................................................19
Literatuurlijst........................................................................................................................................20
, H1 Aanleiding
In Nederland leeft een op de twaalf kinderen in armoede. Het risico om in een gezin met geldzorgen
op te groeien is groter voor kinderen uit eenoudergezinnen, bijstandsgezinnen, gezinnen met
laagopgeleide ouders en kinderen uit migrantengezinnen en vluchtelingengezinnen.
In het dagelijks leven is er een groter risico op sociale uitsluiting, omdat het vieren van een
verjaardag of het mee kunnen doen met schoolexcursies er niet altijd in zit. Ook is er minder geld
voor nieuwe kleding, iedere dag een warme avondmaal of een lidmaatschap bij een vereniging.
Gezinnen waarvan de ouders laagopgeleid zijn, zullen minder ondersteunende en stimulerende
ouder-kind interacties hebben, waardoor kinderen zich niet voldoende kunnen ontwikkelen.
Materiële achterstanden kunnen voor een slechtere concentratie op school zorgen, voortijdig
schoolverlaten en leerachterstanden opbouwen. Echter, ook binnen een groep ouders met een
vergelijkbaar inkomen zijn er verschillen in opvoedpraktijken, kansen voor kinderen en opvoedstijlen.
Het is van belang om voor een ondersteunende en stimulerende gezinssituatie te zorgen voor de
ontwikkeling van kinderen (Kalthoff, 2020).
Veilig en gezond opgroeien is van groot belang. Maar wat is dit nou eigenlijk?
Wat valt er onder gezond opvoeden, gezien het feit dat tegenwoordig gezondheid niet meer
gekoppeld wordt aan de afwezigheid van ziekte. (Met een aandoening kan een kind zich nog gezond
voelen.) De definitie van gezondheid die toegepast wordt in dit verslag is ‘Het vermogen zich aan te
passen en een eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van
het leven’ (Huber et al., 2011).
Een veilige omgeving is erg belangrijk om sociaal, mentaal en fysiek gezond te kunnen opgroeien. Dit
houdt in: opgroeien zonder verwaarlozing, bedreiging en angst, maar juist opgroeien met liefde en
aandacht (Veilig Opgroeien - de Gezonde Generatie, 2023).
In de rijksnota staat vermeld dat er een grootschalige herinrichting van een wijk moet plaatsvinden
om de ruimtelijke omgeving gezonder en veiliger te kunnen inrichten. Hierdoor ontstaan er meer
verbindingen onderling, wat ontmoetingen makkelijker maakt en de sociale omgeving stimuleert.
Ook is het van belang om juist voor de doelgroep jongeren gezonde voeding te stimuleren
(“Gezondheid Breed op de Agenda”, z.d.).
Nu duidelijk is geworden wat veilig en gezond opgroeien precies is en hoe dat in Nederland zit, is het
tijd om te gaan kijken naar de gemeente Nijmegen. In de gezondheidsagenda 2021-2024 is er een
belangrijk speerpunt naar voren gekomen: ''Ieder kind heeft recht op gezond en veilig opgroeien''
(“Gezondheidsagenda 2021-2024 ‘Samenwerken Aan Gezondheid’”, 2021). Dit is alleen niet voor
iedereen het geval, wat ook blijkt uit onderzoek. In Nijmegen groeien er ruim 4400 kinderen op in
armoede. Dit blijken vooral kinderen te zijn uit een gezin met ouders die een lage sociaal-
economische status hebben, kinderen van éénoudergezinnen of gezinnen die lastig kunnen
rondkomen. Deze gezinnen zouden extra ondersteuning moeten krijgen om ervoor te zorgen dat de
kinderen veilig en gezond kunnen opgroeien. Onderzoek toont aan dat dit niet het geval is en dat
kwetsbare gezinnen te weinig worden geholpen of effectieve steun aangeboden krijgen. Hierdoor zal
het percentage kinderen dat opgroeit in armoede er niet minder op worden (“Gezondheidsagenda
2021-2024 ‘Samenwerken Aan Gezondheid’”, 2021).
Ook de burgerpeiling laat weer zien dat personen zich minder gezond, minder zelfredzaam en minder
gelukkig voelen als er een lagere sociaal-economische status aanwezig is. Als de ouders zichzelf al niet
3
