Methodologie
College 1: 29 augustus 2019
Wetenschappelijk onderzoekers
- Hanteren strikte regels om de kwaliteit van onderzoek te waarborgen.
- Gebruiken theoretische inzichten om feitelijke vaststellingen te interpreteren.
→ Wetenschappelijk onderzoek is een systematische, gecontroleerde, empirische en
kritische benadering van veronderstelde constructen en van de veronderstelde relaties
tussen deze constructen (Reader hfst. 1, p. 3).
- Probeert situaties te beschrijven en te verklaren.
- Typen onderzoeksvragen (‘relatie inhoud en de mate waarin een video wordt
doorgestuurd binnen sociale media’).
- Gebruikt daarvoor verschillende soorten data.
- Typen onderzoeksmethoden (aan ene groep kattenfilmpjes en aan andere
groep honden filmpjes laten zien en kijken hoe vaak die wordt doorgestuurd).
Wanneer ‘geloven’ we een verklaring?
- Altijd alleen voorlopig (misschien komt er nog wel een betere…).
- Alleen als het onderzoek betrouwbaar is (onafhankelijk van toeval).
- Alleen als het onderzoek valide is (generaliseerbaarheid).
Midterm in week 42: Schrijfopdracht + MC (30%)
Tentamen in week 50 of 51: MC en open vragen (50% > 5,5)
Individuele opdracht: Deadline 5 dec. (20%)
Leerdoelen methodologie
- Eigenschappen van experimenteel en niet-experimenteel onderzoek omschrijven.
- Juiste methode kiezen (en onderbouwen) voor het beantwoorden onderzoeksvraag.
- Functie en meetniveau van variabelen in een onderzoeksontwerp omschrijven.
- Beoordelen van de kwaliteit van onderzoek.
- Kennis van ethische aspecten van onderzoek doen.
Indeling in type onderzoek
- Experimenteel (deel 1 cursus)
- Oorzaak -- gevolg
- Gecontroleerde methode van waarneming (nauwkeurig controleren)
- Gecreëerde situatie, min of meer kunstmatig, manipulatie
- Niet experimenteel (deel 2 cursus)
- Paraplubegrip (focusgroeponderzoek, inhoudsanalyse, interviewonderzoek)
- Beschrijvend onderzoek
- Om verschijnselen, kenmerken, meningen vast te stellen
- Onderzoek waarin de natuurlijke omgeving zo min mogelijk verstoord wordt
,Wanneer gebruik je welke methode?
- Helpt het toevoegen van plaatjes bij lesstof om deze beter te onthouden?
Experiment; dezelfde informatie met en zonder plaatjes, herinnering meten.
- Hoeveel vrije tijd besteden volwassen Nederlanders aan social media?
Niet experimenteel: vragenlijst, evt. aangevuld met observaties.
- In hoeverre kunnen we aan de gezichtsuitdrukking van kinderen zien of ze het
antwoord op een moeilijke vraag weten?
Experiment: evt. aangevuld met computermodellen die voorspellen.
- Hoe is het taalgebruik van mannelijke en vrouwelijke politici op televisie de afgelopen
20 jaar veranderd?
Niet experimenteel: inhoudsanalyse, observatie en categorisatie van bestaande
gegevens (debatten, interviews).
Methodetriangulatie: meerdere methoden gebruiken
Beslissingen nemen over de volgende stappen:
1. Formuleren van onderzoeksvragen en hypothesen
2. Manier van gegevens verzamelen
3. Gegevens analyseren
4. Conclusies trekken
5. Opschrijven
College 2: 5 september 2019
Falsificeerbaarheid/Falsifieerbaarheid = goede wetenschappelijke theorie; voordat je
onderzoek doet om je theorie te bewijzen, moet je altijd aangeven onder welke
omstandigheden of bij welke uitkomsten jouw theorie niet juist is.
→ Placebo-effect; Lowlands groep wel vertellen en groep niet vertellen over de ‘prikkels’.
Wat is een experiment?
● Is er een samenhang?
● Een methode om een causaal verband (oorzaak-gevolg relatie) te toetsen.
● Redeneren in praktische problemen.
1. Hypothese over de oorzaak (auto start niet, omdat accu kapot is)
2. Verandering in situatie aanbrengen die als oorzaak beschouwd wordt (accu
vervangen.
3. Resultaat vergelijken voor en na verandering.
● Doel: opsporen van een causaal verband.
● Kenmerk: manipulatie van een aspect uit de werkelijkheid.
Ander voorbeeld
- Heeft de hoogte van salaris effect op prestatie (onderzoeksvraag)?
- Ik verwacht dat mensen harder werken als ze meer betaald krijgen (hypothese)?
- Ik betaal mensen meer (de oorzaak manipuleren).
- Ik kijk of ze harder werken (het gevolg meten).
, De vraagstelling
Leidt X tot Y? X = onafhankelijke variabele (deze variabele manipuleer je)
Veroorzaakt X Y? Y = afhankelijke variabele (hierop verwacht je een effect)
Heeft X als effect Y?
Variabele = eigenschap van objecten of personen die verschillende waarden kan aannemen.
○ Onafhankelijke variabelen
○ Afhankelijke variabelen
Bijvoorbeeld: Leidt het geven van instructie tot betere studieprestaties?
- Onafhankelijke variabele = het wel of niet geven van een instructie.
- Afhankelijke variabelen = is er een effect op het onthouden van de inhoud (score).
- Controlegroep = leerlingen die geen instructies hebben gehad (niet blootgesteld aan
manipulatie).
- Het enige verschil (idealiter) tussen een experimentele- en controlegroep is het wel
en niet ervaren van de experimentele stimulus (manipulatie-groep).
- Daarom is een geobserveerd verschil tussen groepen op de afhankelijke variabele
toe te schrijven aan de experimentele stimulus.
- En mag je dus spreken van een causaal verband tussen de onafhankelijke en
afhankelijke variabele.
○ Voorbeeld: smaakaversie
○ Voorbeeld: cognitieve dissonantie
■ Onafhankelijke variabele: liegen voor geld.
■ Afhankelijke variabele: hoe leuk beschreven ze de taak.
Onderzoeksvragen en hypothesen
● Aan de basis van elk onderzoek liggen één of meerdere onderzoeksvragen.
● Naast onderzoeksvragen zijn er in veel typen onderzoek hypothesen.
● Hypothese = verwachting/aanname over de richting van de relatie tussen de
variabelen uit je onderzoeksvraag.
Voorbeeld
Zorgen afbeeldingen in lesboeken voor meer begrip van de tekst?
- Afbeeldingen maken teksten begrijpelijker (= algemeen).
- Lesstof met afbeeldingen leidt tot meer begrip van de tekst dan lesstof zonder
afbeeldingen (= specifiek en toetsbaar).
Is er een relatie tussen etniciteit en het plegen van misdrijven?
- Mensen van etnische groep A plegen vaker misdrijven dan mensen van etnische
groep B
Is er een relatie tussen haarkleur en intelligentie?
- Mensen met donker haar zijn slimmer dan mensen met blond haar.
Onderzoeksvragen & hypothesen
● Hypothesen veronderstellen een relatie tussen concepten.
● Op basis van empirische gegevens kan een uitspraak gedaan worden over de
f verwerpen.
houdbaarheid van de hypothese: accepteren o
College 1: 29 augustus 2019
Wetenschappelijk onderzoekers
- Hanteren strikte regels om de kwaliteit van onderzoek te waarborgen.
- Gebruiken theoretische inzichten om feitelijke vaststellingen te interpreteren.
→ Wetenschappelijk onderzoek is een systematische, gecontroleerde, empirische en
kritische benadering van veronderstelde constructen en van de veronderstelde relaties
tussen deze constructen (Reader hfst. 1, p. 3).
- Probeert situaties te beschrijven en te verklaren.
- Typen onderzoeksvragen (‘relatie inhoud en de mate waarin een video wordt
doorgestuurd binnen sociale media’).
- Gebruikt daarvoor verschillende soorten data.
- Typen onderzoeksmethoden (aan ene groep kattenfilmpjes en aan andere
groep honden filmpjes laten zien en kijken hoe vaak die wordt doorgestuurd).
Wanneer ‘geloven’ we een verklaring?
- Altijd alleen voorlopig (misschien komt er nog wel een betere…).
- Alleen als het onderzoek betrouwbaar is (onafhankelijk van toeval).
- Alleen als het onderzoek valide is (generaliseerbaarheid).
Midterm in week 42: Schrijfopdracht + MC (30%)
Tentamen in week 50 of 51: MC en open vragen (50% > 5,5)
Individuele opdracht: Deadline 5 dec. (20%)
Leerdoelen methodologie
- Eigenschappen van experimenteel en niet-experimenteel onderzoek omschrijven.
- Juiste methode kiezen (en onderbouwen) voor het beantwoorden onderzoeksvraag.
- Functie en meetniveau van variabelen in een onderzoeksontwerp omschrijven.
- Beoordelen van de kwaliteit van onderzoek.
- Kennis van ethische aspecten van onderzoek doen.
Indeling in type onderzoek
- Experimenteel (deel 1 cursus)
- Oorzaak -- gevolg
- Gecontroleerde methode van waarneming (nauwkeurig controleren)
- Gecreëerde situatie, min of meer kunstmatig, manipulatie
- Niet experimenteel (deel 2 cursus)
- Paraplubegrip (focusgroeponderzoek, inhoudsanalyse, interviewonderzoek)
- Beschrijvend onderzoek
- Om verschijnselen, kenmerken, meningen vast te stellen
- Onderzoek waarin de natuurlijke omgeving zo min mogelijk verstoord wordt
,Wanneer gebruik je welke methode?
- Helpt het toevoegen van plaatjes bij lesstof om deze beter te onthouden?
Experiment; dezelfde informatie met en zonder plaatjes, herinnering meten.
- Hoeveel vrije tijd besteden volwassen Nederlanders aan social media?
Niet experimenteel: vragenlijst, evt. aangevuld met observaties.
- In hoeverre kunnen we aan de gezichtsuitdrukking van kinderen zien of ze het
antwoord op een moeilijke vraag weten?
Experiment: evt. aangevuld met computermodellen die voorspellen.
- Hoe is het taalgebruik van mannelijke en vrouwelijke politici op televisie de afgelopen
20 jaar veranderd?
Niet experimenteel: inhoudsanalyse, observatie en categorisatie van bestaande
gegevens (debatten, interviews).
Methodetriangulatie: meerdere methoden gebruiken
Beslissingen nemen over de volgende stappen:
1. Formuleren van onderzoeksvragen en hypothesen
2. Manier van gegevens verzamelen
3. Gegevens analyseren
4. Conclusies trekken
5. Opschrijven
College 2: 5 september 2019
Falsificeerbaarheid/Falsifieerbaarheid = goede wetenschappelijke theorie; voordat je
onderzoek doet om je theorie te bewijzen, moet je altijd aangeven onder welke
omstandigheden of bij welke uitkomsten jouw theorie niet juist is.
→ Placebo-effect; Lowlands groep wel vertellen en groep niet vertellen over de ‘prikkels’.
Wat is een experiment?
● Is er een samenhang?
● Een methode om een causaal verband (oorzaak-gevolg relatie) te toetsen.
● Redeneren in praktische problemen.
1. Hypothese over de oorzaak (auto start niet, omdat accu kapot is)
2. Verandering in situatie aanbrengen die als oorzaak beschouwd wordt (accu
vervangen.
3. Resultaat vergelijken voor en na verandering.
● Doel: opsporen van een causaal verband.
● Kenmerk: manipulatie van een aspect uit de werkelijkheid.
Ander voorbeeld
- Heeft de hoogte van salaris effect op prestatie (onderzoeksvraag)?
- Ik verwacht dat mensen harder werken als ze meer betaald krijgen (hypothese)?
- Ik betaal mensen meer (de oorzaak manipuleren).
- Ik kijk of ze harder werken (het gevolg meten).
, De vraagstelling
Leidt X tot Y? X = onafhankelijke variabele (deze variabele manipuleer je)
Veroorzaakt X Y? Y = afhankelijke variabele (hierop verwacht je een effect)
Heeft X als effect Y?
Variabele = eigenschap van objecten of personen die verschillende waarden kan aannemen.
○ Onafhankelijke variabelen
○ Afhankelijke variabelen
Bijvoorbeeld: Leidt het geven van instructie tot betere studieprestaties?
- Onafhankelijke variabele = het wel of niet geven van een instructie.
- Afhankelijke variabelen = is er een effect op het onthouden van de inhoud (score).
- Controlegroep = leerlingen die geen instructies hebben gehad (niet blootgesteld aan
manipulatie).
- Het enige verschil (idealiter) tussen een experimentele- en controlegroep is het wel
en niet ervaren van de experimentele stimulus (manipulatie-groep).
- Daarom is een geobserveerd verschil tussen groepen op de afhankelijke variabele
toe te schrijven aan de experimentele stimulus.
- En mag je dus spreken van een causaal verband tussen de onafhankelijke en
afhankelijke variabele.
○ Voorbeeld: smaakaversie
○ Voorbeeld: cognitieve dissonantie
■ Onafhankelijke variabele: liegen voor geld.
■ Afhankelijke variabele: hoe leuk beschreven ze de taak.
Onderzoeksvragen en hypothesen
● Aan de basis van elk onderzoek liggen één of meerdere onderzoeksvragen.
● Naast onderzoeksvragen zijn er in veel typen onderzoek hypothesen.
● Hypothese = verwachting/aanname over de richting van de relatie tussen de
variabelen uit je onderzoeksvraag.
Voorbeeld
Zorgen afbeeldingen in lesboeken voor meer begrip van de tekst?
- Afbeeldingen maken teksten begrijpelijker (= algemeen).
- Lesstof met afbeeldingen leidt tot meer begrip van de tekst dan lesstof zonder
afbeeldingen (= specifiek en toetsbaar).
Is er een relatie tussen etniciteit en het plegen van misdrijven?
- Mensen van etnische groep A plegen vaker misdrijven dan mensen van etnische
groep B
Is er een relatie tussen haarkleur en intelligentie?
- Mensen met donker haar zijn slimmer dan mensen met blond haar.
Onderzoeksvragen & hypothesen
● Hypothesen veronderstellen een relatie tussen concepten.
● Op basis van empirische gegevens kan een uitspraak gedaan worden over de
f verwerpen.
houdbaarheid van de hypothese: accepteren o
