Onderzoekend Vermogen 4
Aisja A.
1038008
VSW2C1
Cursusnaam: Onderzoekend Vermogen 4
Cursus code: SWOOV404RV
Datum: 11-05-2023
,Voorwoord
In dit verslag heb ik onderzoek gedaan naar in hoeverre de werkwijze en missie en visie van de
organisatie waar ik stage loop, aansluit bij de behoefte van de doelgroep, met als doel om te
bevestigen of de huidige werkwijze goed past bij de doelgroep of om suggestie(s) aan te bieden van
mogelijkheden en kansen die ik binnen de organisatie zie. Om tot dit punt te komen, heb ik
verschillende stappen ondernomen: van het informatie verwerven tot het koppelen aan bestaande
literatuur, maar ook het spreken met en raadplegen van sleutelfiguren en beleidsdocumenten van de
organisatie. Dit onderzoek bevat een uitgebreide doelgroep analyse om meer inzicht te bieden in de
doelgroep waar de organisatie haar diensten voor aanbiedt en deze informatie versterkt d.m.v. niet-
participerende observaties en een uitgewerkte affinity mapping.
wat informatie over mijn stageplek…
Ik loop stage bij Alfabet Plus in Rotterdam-Zuid. Ik ben toegewezen aan een aantal basisscholen,
namelijk basisschool:………
Alfabet Plus richt zich momenteel voornamelijk op basisscholen in Rotterdam-Zuid, omdat zich hier
veel achterstandswijken bevinden en ieder kind wel een rugzakje bij zich draagt met een bepaalde
thuissituatie of ervaringen en de omgeving die hen op een negatieve manier kan beïnvloeden.
Sommige kinderen vertonen kenmerken van bijvoorbeeld autisme of ADHD of andere
gedragsproblematieken. Wat duidelijk is, is dat al deze kinderen individueel een bepaalde achterstand
hebben en daar focust Alfabet Plus zich op, om deze kinderen in Rotterdam-Zuid kennis en
vaardigheden bij te brengen, zodat ook zij hun eigen talenten kunnen ontdekken, ontwikkelen en
succesvol kunnen worden. Dit doet de organisatie door diverse unieke projecten, sportpauzes en
huiswerkbegeleiding aan te bieden.
,Inhoudsopgave
Onderdeel A Doelgroepanalyse ............................................................................................................. 4
Onderdeel B Werkwijze organisatie ....................................................................................................... 6
Onderdeel C Beoordeling werkwijze ...................................................................................................... 8
Bijlage 1 ............................................................................................................................................... 9
Fly on the wall.................................................................................................................................. 9
Bijlage 2 ............................................................................................................................................. 13
Affinity Mapping ............................................................................................................................ 13
Literatuurlijst......................................................................................................................................... 15
Bijlage 3 ............................................................................................................................................. 16
Peerfeedbackformulier .................................................................................................................. 16
,Onderdeel A Doelgroepanalyse
Alfabet Plus is een organisatie die aanvullend onderwijs op maat aanbiedt aan verschillende
basisscholen in voornamelijk Rotterdam-Zuid. De doelgroep bestaat uit een heterogene groep
kinderen tussen de 4 en 12 jaar met een migratieachtergrond die opgroeien in achterstandswijken in
Rotterdam-Zuid.
De levensfase van de doelgroep waarmee ik zelf voornamelijk werk, zijn kleuters en pubers. Er zit
een wezenlijk verschil tussen de ontwikkeling van kleuters en pubers en hun gedragskenmerken.
Kijkend naar de ontwikkelingsfase van de kleuter, zijn het afwisselen van spelvormen erg typerend.
Veelvoorkomende spelvormen zijn, associatief, fantasie- en coöperatief spel. Bij coöperatief spel
spelen kinderen echt samen met elkaar. Zo doen zij bijvoorbeeld wedstrijdjes en bestaat er veel
interactie tussen de kinderen tijdens het gezamenlijk spel (Landsmeer-Dalm & Goudswaard-Houben,
2020). Hun fantasie en het doen-alsof overheerst binnen deze spelvormen. Hierdoor ontwikkelen
kinderen zich om conflicten met andere kinderen op te lossen, worden ze socialer en kunnen ze hun
frustraties goed uiten (Kennisdomein, 2023)
Ook binnen mijn praktijkcontext zie ik de afwisseling in spelvormen bij de kleuters tijdens TSO
(sportbegeleiding), waarbij kleuters voornamelijk coöperatief en rollenspel, maar ook fantasiespel
vertonen. Dit zie je in mijn observatie terug bij twee meisjes die samen ‘moeder en dochter’ spelen het
klimtoestel in de boom als huis dient, en kinderen die samen wedstrijdjes op het schoolplein doen. Op
motorisch niveau kunnen kleuters veel meer dan in de peutertijd. Ze kunnen nu bijvoorbeeld klimmen
in klimtoestellen, springen, voetballen en zijn zeer actief. Uit observatie 1 is te zien dat voornamelijk
jongens iedere pauze met een groepje voetballen en de meeste meisjes er vaak voor kiezen om te
springtouwen tijdens TSO (Kennisdomein, 2023).
Daarnaast valt op binnen mijn observaties en in de praktijk, dat veel kinderen binnen deze doelgroep
probleemgedrag vertoont: denk hierbij aan woedeaanvallen of driftbuien, maar ook agressief en
opstandig gedrag. Volgens het Nederlands Jeugd Instituut (2022) komt gedragsproblemen vaker voor
bij jongeren met een migratieachtergrond dan zonder. Hier kunnen verschillende factoren mee te
maken hebben, zoals de sociale omgeving en thuissituatie.
Ook vindt er een ontwikkeling plaats in de taal en woordenschat van het kind. Kinderen met een
migratieachtergrond worden vaak tweetalig opgevoed. Het taalaanbod bij meertalige kinderen is
minder groot dan bij kinderen die door hun ouders in één taal worden aangesproken. Bij tweetalige
kinderen komt receptieve taalproblemen i.c.m. gedrags- en cognitieve problemen vaker voor dan
eentalige kinderen. Daarnaast is gebleken dat tweetalige kinderen complexere problemen hebben dan
eentalige kinderen: ze hebben vaker problemen met expressieve- en receptieve taal met bijkomende
ontwikkelingsproblemen (Wiefferink et al., 2017).
Zoals eerder genoemd komt externaliserende (gedrags)problematiek vaker voor bij kinderen met
migratieachtergrond. De gedragsproblemen doen zich op verschillende manieren voor in de
praktijkcontext voor bij kleuters. Uit mijn niet-participerende observatie valt op dat het probleemgedrag
zich uit in het agressief worden naar andere kinderen, slaan of schoppen, uitschelden en overmatig
huilen bij afwijzing. Ook blijkt dat het vaker jongens zijn dat meisjes die externaliserend gedrag laten
zien tegenover vakdocenten en kinderen op het schoolplein en in de klas.
Kinderen met een migratieachtergrond lopen een groter risico op armoede. Volgens het onderzoek
van Kennisplatform integratie & samenleving (2017) zijn er twee keer zoveel kinderen met een
migratieachtergrond die leven in armoede dan kinderen zonder migratieachtergrond. Een verklaring
hiervoor kan de arbeidspositie van ouders met een migratieachtergrond zijn. Dit kunnen taalproblemen
zijn of een lagere/niet erkende opleiding in Nederland die toegang tot de arbeidsmarkt verslechterd.
,Onderzoek naar de relatie tussen maatschappelijke achterstand en externaliserende problemen bij
etnische minderheden wijst uit dat de combinatie van een laag sociaaleconomische status, ervaren
discriminatie en beperkte middelen van sociale steun als gevolg van een onstabiele sociale omgeving
kan de kans op geestelijke gezondheidsproblemen op latere leeftijd vergroten.
Bij etnische minderheden, zoals de Turkse en Marokkaanse gemeenschap wordt een hogere
prevalentie van externaliserende problemen bij kinderen verklaard (Adriaanse et al., 2014). Daarnaast
wonen veel kinderen met een migratieachtergrond vaker in kansarme wijken en hebben minder kans
op een goede arbeidsmarktpositie. Bij het vinden van een baan zijn soft skills daarom erg belangrijk.
Dit zijn sociale vaardigheden die voornamelijk voortkomen uit gedragsregels en normen, zoals
assertief zijn en het uitdrukken van jezelf (Kennisplatform integratie & samenleving, 2017).
Als ik deze gegevens vergelijk met mijn niet-participerende observatie, zie ik overeenkomsten in de
resultaten. Zo komen gedragsproblemen vaker voor bij kinderen die een Turks, Marokkaans of Poolse
achtergrond hebben. Alhoewel ik mij niet specifiek op taal heb geobserveerd, heeft de doelgroep wel
degelijk een taalachterstand. Wel zie ik een duidelijk verband tussen de migratieachtergrond en
gedragsproblemen.
,Onderdeel B Werkwijze organisatie
Alfabet Plus richt zich op kinderen met een migratieachtergrond dat opgroeit in achterstandswijken en
onvoldoende profiteert van het reguliere onderwijsaanbod: leerlingen die weinig
ontwikkelingsmogelijkheden hebben en bij wie de ontwikkeling stroef verloopt. De organisatie werkt
vanuit de visie dat ieder kind talenten heeft en de potentie om tot een volwaardige professional te
groeien. Het doel is dan ook om de onderwijs- en ontwikkelingsmogelijkheden van de doelgroep te
vergroten (Alfabetplus, 2021).
Zoals eerder genoemd is armoede vaak de oorzaak van maatschappelijke problemen bij kinderen en
jongeren met een migratieachtergrond, en kan armoede de ontwikkelings- en opleidingskansen van
deze doelgroep belemmeren. De dienstverlening van Alfabet Plus is daarom gericht op het aanvullen
van het onderwijs door educatieve projecten te ontwikkelen. Hiermee wil Aflabet Plus kinderen en
jongeren verschillende vaardigheden overbrengen, waaronder de zogeheten 21-eeuwse
vaardigheden waarbij kinderen o.a. tot zelfregulering en het oplossen van problemen kunnen komen.
Tijdens de projecten leren kinderen specifieke vaardigheden en sociaal-emotionele vaardigheden aan,
waarmee de organisatie kinderen de ruimte biedt om hun talenten te ontplooien (Alfabetplus, 2021).
Het streven naar het overbrengen van belangrijke vaardigheden en kinderen hun talenten te
ontplooien gebeurt op verschillende manieren. Zo biedt Alfabet Plus ook sportbegeleiding aan op
diverse basisscholen in Rotterdam-Zuid. Sporten biedt de mogelijkheid voor het ontwikkelen van
talenten en competenties op fysiek, mentaal, sociaal of pedagogisch vlak (Sporten geen probleem -
Verwey-Jonker instituur, 2021).
Opvallend is dat niet alle vakdocenten van de organisatie een pedagogische studieachtergrond
hebben, terwijl voor het werken in het onderwijs dit vaak wel een vereiste kan zijn. Toch is een niet-
relevante studieachtergrond geen punt binnen Alfabet Plus. De praktijk leert dat veel vakdocent
zonder ervaring in het onderwijs vaak beter les geven dan docenten die wel een relevante
studieachtergrond hebben. Motivatie en wilskracht is de belangrijkste drijfveer om met deze doelgroep
te werken (persoonlijke communicatie, 10 mei 2023).
Vakdocenten krijgen in de praktijk te maken met verschillende realiteiten rondom de doelgroep, zoals
gedragsproblematiek, armoede en het opgroeien in een multiculturele wijk. Om de kennis van
vakkrachten bij te sturen en handvaten te geven om in de praktijk op een adequate manier aan te
sluiten bij de belevingswereld van de doelgroep, biedt Alfabet Plus regelmatig verplichte cursussen en
trainingen aan. De onderwerpen van deze trainingen zijn met name gericht op pedagogiek en
didactiek. Op deze manier zorgt de organisatie ervoor dat de vakkrachten bijgeschoold worden over
hoe te handelen in bepaalde situaties.
Alfabet Plus maakt gebruik van moderne methodieken. De methodieken sluit aan bij de leefwereld en
niveau van de doelgroep (Alfabetplus, 2021). Ondanks iedere vakdocent hun eigen werkwijze heeft
binnen het overbrengen van de projecten en omgang met de doelgroep, is er overeenstemming in de
manier waarop vakdocent met externaliserend gedrag omgaan, zoals driftbuien, woedeaanvallen of
opstandig gedrag. Maar er kan ook sprake zijn van heftige ervaringen dat het kind in de thuissituatie
meemaakt. Binnen de werkwijze nemen zij de stappen van methodisch handelen mee, zoals bewust,
doelmatig, systematisch en procesmatig te werk gaan (Kuiper & Zijsling, 2020).
Het is allereerst belangrijk om te letten op het gedrag van kinderen en te signaleren of er sprake is van
probleemgedrag. Bij gedragsproblemen is in gesprek gaan met kleuters vaak niet mogelijk, dus is het
aan de vakdocent om in te grijpen. De organisatie heeft een handleiding met regels, waarbij één van
de regels is dat de vakkracht aan het eind van de dag ook nog steeds een persoon is en tot het
uiterste gaat om te helpen. Als de vakdocent als externe kracht beperkte tijd op school is en merkt dat
het kind meer hulp nodig heeft dan de vakdocent op dat moment kan bieden, is de beste optie om de
begeleider van de school erbij te halen. Voor kleuters, die een andere aanpak vereisen dan oudere
kinderen, kan de hulp van een specialist nodig zijn.
, Als de vakdocent zijn macht niet verder kan inzetten, moet de leerkracht erbij gehaald worden. Als dit
niet lukt, kan er altijd een schoolmaatschappelijk ondersteuner helpen om in te grijpen en verdere
actie te ondernemen. Het is van belang om te achterhalen waar het probleemgedrag vandaan komt.
Hieruit concludeer ik dat er een congruentie is in de missie en visie van de organisatie en de praktijk.
De organisatie is gericht op het aanreiken van kennis en vaardigheden, zodat de doelgroep zich op
verschillende aspecten kan ontwikkelen, waarbij ervoor wordt gezorgd dat de vakdocenten dit
zorgvuldig kunnen uitvoeren en aandacht wordt besteed aan omstandigheden die het
ontwikkelingsproces in de weg kunnen zitten. Hiervoor wordt geïnvesteerd in het bijscholen van de
vakdocenten.
Aisja A.
1038008
VSW2C1
Cursusnaam: Onderzoekend Vermogen 4
Cursus code: SWOOV404RV
Datum: 11-05-2023
,Voorwoord
In dit verslag heb ik onderzoek gedaan naar in hoeverre de werkwijze en missie en visie van de
organisatie waar ik stage loop, aansluit bij de behoefte van de doelgroep, met als doel om te
bevestigen of de huidige werkwijze goed past bij de doelgroep of om suggestie(s) aan te bieden van
mogelijkheden en kansen die ik binnen de organisatie zie. Om tot dit punt te komen, heb ik
verschillende stappen ondernomen: van het informatie verwerven tot het koppelen aan bestaande
literatuur, maar ook het spreken met en raadplegen van sleutelfiguren en beleidsdocumenten van de
organisatie. Dit onderzoek bevat een uitgebreide doelgroep analyse om meer inzicht te bieden in de
doelgroep waar de organisatie haar diensten voor aanbiedt en deze informatie versterkt d.m.v. niet-
participerende observaties en een uitgewerkte affinity mapping.
wat informatie over mijn stageplek…
Ik loop stage bij Alfabet Plus in Rotterdam-Zuid. Ik ben toegewezen aan een aantal basisscholen,
namelijk basisschool:………
Alfabet Plus richt zich momenteel voornamelijk op basisscholen in Rotterdam-Zuid, omdat zich hier
veel achterstandswijken bevinden en ieder kind wel een rugzakje bij zich draagt met een bepaalde
thuissituatie of ervaringen en de omgeving die hen op een negatieve manier kan beïnvloeden.
Sommige kinderen vertonen kenmerken van bijvoorbeeld autisme of ADHD of andere
gedragsproblematieken. Wat duidelijk is, is dat al deze kinderen individueel een bepaalde achterstand
hebben en daar focust Alfabet Plus zich op, om deze kinderen in Rotterdam-Zuid kennis en
vaardigheden bij te brengen, zodat ook zij hun eigen talenten kunnen ontdekken, ontwikkelen en
succesvol kunnen worden. Dit doet de organisatie door diverse unieke projecten, sportpauzes en
huiswerkbegeleiding aan te bieden.
,Inhoudsopgave
Onderdeel A Doelgroepanalyse ............................................................................................................. 4
Onderdeel B Werkwijze organisatie ....................................................................................................... 6
Onderdeel C Beoordeling werkwijze ...................................................................................................... 8
Bijlage 1 ............................................................................................................................................... 9
Fly on the wall.................................................................................................................................. 9
Bijlage 2 ............................................................................................................................................. 13
Affinity Mapping ............................................................................................................................ 13
Literatuurlijst......................................................................................................................................... 15
Bijlage 3 ............................................................................................................................................. 16
Peerfeedbackformulier .................................................................................................................. 16
,Onderdeel A Doelgroepanalyse
Alfabet Plus is een organisatie die aanvullend onderwijs op maat aanbiedt aan verschillende
basisscholen in voornamelijk Rotterdam-Zuid. De doelgroep bestaat uit een heterogene groep
kinderen tussen de 4 en 12 jaar met een migratieachtergrond die opgroeien in achterstandswijken in
Rotterdam-Zuid.
De levensfase van de doelgroep waarmee ik zelf voornamelijk werk, zijn kleuters en pubers. Er zit
een wezenlijk verschil tussen de ontwikkeling van kleuters en pubers en hun gedragskenmerken.
Kijkend naar de ontwikkelingsfase van de kleuter, zijn het afwisselen van spelvormen erg typerend.
Veelvoorkomende spelvormen zijn, associatief, fantasie- en coöperatief spel. Bij coöperatief spel
spelen kinderen echt samen met elkaar. Zo doen zij bijvoorbeeld wedstrijdjes en bestaat er veel
interactie tussen de kinderen tijdens het gezamenlijk spel (Landsmeer-Dalm & Goudswaard-Houben,
2020). Hun fantasie en het doen-alsof overheerst binnen deze spelvormen. Hierdoor ontwikkelen
kinderen zich om conflicten met andere kinderen op te lossen, worden ze socialer en kunnen ze hun
frustraties goed uiten (Kennisdomein, 2023)
Ook binnen mijn praktijkcontext zie ik de afwisseling in spelvormen bij de kleuters tijdens TSO
(sportbegeleiding), waarbij kleuters voornamelijk coöperatief en rollenspel, maar ook fantasiespel
vertonen. Dit zie je in mijn observatie terug bij twee meisjes die samen ‘moeder en dochter’ spelen het
klimtoestel in de boom als huis dient, en kinderen die samen wedstrijdjes op het schoolplein doen. Op
motorisch niveau kunnen kleuters veel meer dan in de peutertijd. Ze kunnen nu bijvoorbeeld klimmen
in klimtoestellen, springen, voetballen en zijn zeer actief. Uit observatie 1 is te zien dat voornamelijk
jongens iedere pauze met een groepje voetballen en de meeste meisjes er vaak voor kiezen om te
springtouwen tijdens TSO (Kennisdomein, 2023).
Daarnaast valt op binnen mijn observaties en in de praktijk, dat veel kinderen binnen deze doelgroep
probleemgedrag vertoont: denk hierbij aan woedeaanvallen of driftbuien, maar ook agressief en
opstandig gedrag. Volgens het Nederlands Jeugd Instituut (2022) komt gedragsproblemen vaker voor
bij jongeren met een migratieachtergrond dan zonder. Hier kunnen verschillende factoren mee te
maken hebben, zoals de sociale omgeving en thuissituatie.
Ook vindt er een ontwikkeling plaats in de taal en woordenschat van het kind. Kinderen met een
migratieachtergrond worden vaak tweetalig opgevoed. Het taalaanbod bij meertalige kinderen is
minder groot dan bij kinderen die door hun ouders in één taal worden aangesproken. Bij tweetalige
kinderen komt receptieve taalproblemen i.c.m. gedrags- en cognitieve problemen vaker voor dan
eentalige kinderen. Daarnaast is gebleken dat tweetalige kinderen complexere problemen hebben dan
eentalige kinderen: ze hebben vaker problemen met expressieve- en receptieve taal met bijkomende
ontwikkelingsproblemen (Wiefferink et al., 2017).
Zoals eerder genoemd komt externaliserende (gedrags)problematiek vaker voor bij kinderen met
migratieachtergrond. De gedragsproblemen doen zich op verschillende manieren voor in de
praktijkcontext voor bij kleuters. Uit mijn niet-participerende observatie valt op dat het probleemgedrag
zich uit in het agressief worden naar andere kinderen, slaan of schoppen, uitschelden en overmatig
huilen bij afwijzing. Ook blijkt dat het vaker jongens zijn dat meisjes die externaliserend gedrag laten
zien tegenover vakdocenten en kinderen op het schoolplein en in de klas.
Kinderen met een migratieachtergrond lopen een groter risico op armoede. Volgens het onderzoek
van Kennisplatform integratie & samenleving (2017) zijn er twee keer zoveel kinderen met een
migratieachtergrond die leven in armoede dan kinderen zonder migratieachtergrond. Een verklaring
hiervoor kan de arbeidspositie van ouders met een migratieachtergrond zijn. Dit kunnen taalproblemen
zijn of een lagere/niet erkende opleiding in Nederland die toegang tot de arbeidsmarkt verslechterd.
,Onderzoek naar de relatie tussen maatschappelijke achterstand en externaliserende problemen bij
etnische minderheden wijst uit dat de combinatie van een laag sociaaleconomische status, ervaren
discriminatie en beperkte middelen van sociale steun als gevolg van een onstabiele sociale omgeving
kan de kans op geestelijke gezondheidsproblemen op latere leeftijd vergroten.
Bij etnische minderheden, zoals de Turkse en Marokkaanse gemeenschap wordt een hogere
prevalentie van externaliserende problemen bij kinderen verklaard (Adriaanse et al., 2014). Daarnaast
wonen veel kinderen met een migratieachtergrond vaker in kansarme wijken en hebben minder kans
op een goede arbeidsmarktpositie. Bij het vinden van een baan zijn soft skills daarom erg belangrijk.
Dit zijn sociale vaardigheden die voornamelijk voortkomen uit gedragsregels en normen, zoals
assertief zijn en het uitdrukken van jezelf (Kennisplatform integratie & samenleving, 2017).
Als ik deze gegevens vergelijk met mijn niet-participerende observatie, zie ik overeenkomsten in de
resultaten. Zo komen gedragsproblemen vaker voor bij kinderen die een Turks, Marokkaans of Poolse
achtergrond hebben. Alhoewel ik mij niet specifiek op taal heb geobserveerd, heeft de doelgroep wel
degelijk een taalachterstand. Wel zie ik een duidelijk verband tussen de migratieachtergrond en
gedragsproblemen.
,Onderdeel B Werkwijze organisatie
Alfabet Plus richt zich op kinderen met een migratieachtergrond dat opgroeit in achterstandswijken en
onvoldoende profiteert van het reguliere onderwijsaanbod: leerlingen die weinig
ontwikkelingsmogelijkheden hebben en bij wie de ontwikkeling stroef verloopt. De organisatie werkt
vanuit de visie dat ieder kind talenten heeft en de potentie om tot een volwaardige professional te
groeien. Het doel is dan ook om de onderwijs- en ontwikkelingsmogelijkheden van de doelgroep te
vergroten (Alfabetplus, 2021).
Zoals eerder genoemd is armoede vaak de oorzaak van maatschappelijke problemen bij kinderen en
jongeren met een migratieachtergrond, en kan armoede de ontwikkelings- en opleidingskansen van
deze doelgroep belemmeren. De dienstverlening van Alfabet Plus is daarom gericht op het aanvullen
van het onderwijs door educatieve projecten te ontwikkelen. Hiermee wil Aflabet Plus kinderen en
jongeren verschillende vaardigheden overbrengen, waaronder de zogeheten 21-eeuwse
vaardigheden waarbij kinderen o.a. tot zelfregulering en het oplossen van problemen kunnen komen.
Tijdens de projecten leren kinderen specifieke vaardigheden en sociaal-emotionele vaardigheden aan,
waarmee de organisatie kinderen de ruimte biedt om hun talenten te ontplooien (Alfabetplus, 2021).
Het streven naar het overbrengen van belangrijke vaardigheden en kinderen hun talenten te
ontplooien gebeurt op verschillende manieren. Zo biedt Alfabet Plus ook sportbegeleiding aan op
diverse basisscholen in Rotterdam-Zuid. Sporten biedt de mogelijkheid voor het ontwikkelen van
talenten en competenties op fysiek, mentaal, sociaal of pedagogisch vlak (Sporten geen probleem -
Verwey-Jonker instituur, 2021).
Opvallend is dat niet alle vakdocenten van de organisatie een pedagogische studieachtergrond
hebben, terwijl voor het werken in het onderwijs dit vaak wel een vereiste kan zijn. Toch is een niet-
relevante studieachtergrond geen punt binnen Alfabet Plus. De praktijk leert dat veel vakdocent
zonder ervaring in het onderwijs vaak beter les geven dan docenten die wel een relevante
studieachtergrond hebben. Motivatie en wilskracht is de belangrijkste drijfveer om met deze doelgroep
te werken (persoonlijke communicatie, 10 mei 2023).
Vakdocenten krijgen in de praktijk te maken met verschillende realiteiten rondom de doelgroep, zoals
gedragsproblematiek, armoede en het opgroeien in een multiculturele wijk. Om de kennis van
vakkrachten bij te sturen en handvaten te geven om in de praktijk op een adequate manier aan te
sluiten bij de belevingswereld van de doelgroep, biedt Alfabet Plus regelmatig verplichte cursussen en
trainingen aan. De onderwerpen van deze trainingen zijn met name gericht op pedagogiek en
didactiek. Op deze manier zorgt de organisatie ervoor dat de vakkrachten bijgeschoold worden over
hoe te handelen in bepaalde situaties.
Alfabet Plus maakt gebruik van moderne methodieken. De methodieken sluit aan bij de leefwereld en
niveau van de doelgroep (Alfabetplus, 2021). Ondanks iedere vakdocent hun eigen werkwijze heeft
binnen het overbrengen van de projecten en omgang met de doelgroep, is er overeenstemming in de
manier waarop vakdocent met externaliserend gedrag omgaan, zoals driftbuien, woedeaanvallen of
opstandig gedrag. Maar er kan ook sprake zijn van heftige ervaringen dat het kind in de thuissituatie
meemaakt. Binnen de werkwijze nemen zij de stappen van methodisch handelen mee, zoals bewust,
doelmatig, systematisch en procesmatig te werk gaan (Kuiper & Zijsling, 2020).
Het is allereerst belangrijk om te letten op het gedrag van kinderen en te signaleren of er sprake is van
probleemgedrag. Bij gedragsproblemen is in gesprek gaan met kleuters vaak niet mogelijk, dus is het
aan de vakdocent om in te grijpen. De organisatie heeft een handleiding met regels, waarbij één van
de regels is dat de vakkracht aan het eind van de dag ook nog steeds een persoon is en tot het
uiterste gaat om te helpen. Als de vakdocent als externe kracht beperkte tijd op school is en merkt dat
het kind meer hulp nodig heeft dan de vakdocent op dat moment kan bieden, is de beste optie om de
begeleider van de school erbij te halen. Voor kleuters, die een andere aanpak vereisen dan oudere
kinderen, kan de hulp van een specialist nodig zijn.
, Als de vakdocent zijn macht niet verder kan inzetten, moet de leerkracht erbij gehaald worden. Als dit
niet lukt, kan er altijd een schoolmaatschappelijk ondersteuner helpen om in te grijpen en verdere
actie te ondernemen. Het is van belang om te achterhalen waar het probleemgedrag vandaan komt.
Hieruit concludeer ik dat er een congruentie is in de missie en visie van de organisatie en de praktijk.
De organisatie is gericht op het aanreiken van kennis en vaardigheden, zodat de doelgroep zich op
verschillende aspecten kan ontwikkelen, waarbij ervoor wordt gezorgd dat de vakdocenten dit
zorgvuldig kunnen uitvoeren en aandacht wordt besteed aan omstandigheden die het
ontwikkelingsproces in de weg kunnen zitten. Hiervoor wordt geïnvesteerd in het bijscholen van de
vakdocenten.
