Inhoudsopgave
College 1 (Jeugdzorg in Nederland).................................................................4
Historie van de jeugdzorg:.............................................................................................. 4
Afname van weeshuizen................................................................................................. 4
Ontstaan kinderbescherming.......................................................................................... 4
Na-oorlogse ontwikkelingen............................................................................................ 5
Ontwikkeling van de orthopedagogiek............................................................................5
Kinderen met een beperking/ stoornis............................................................................5
Doelen jeugdwet 2015.................................................................................................... 6
Groei jeugdzorggebruik in 2000......................................................................................6
Systeemtheorie.............................................................................................................. 6
Schadelijke gezinsinteactiepatronen...............................................................................6
Kindermishandeling........................................................................................................ 7
College 2 (Geschiedenis van orthopedagogiek)................................................8
Orthopedagogiek............................................................................................................ 8
Orthopedagogisch handelen........................................................................................... 8
Ontwikkeling orthopedagogisch handelen......................................................................8
Profiel van orthopedagogiek........................................................................................... 8
Geschiedenis van hulpverlening...................................................................................10
Orthopedagogen helpen 2 groepen..............................................................................10
Traditionele driedeling.................................................................................................. 10
Orthopedagogiek als wetenschap.................................................................................10
Stromingen................................................................................................................... 10
Theorie......................................................................................................................... 12
Niveaus van theorieën..................................................................................................12
College 3 (Problematische opvoedsituaties en problemen in de ontwikkeling).13
Perspectieven van ouders en hulpverleners.................................................................13
Ontwikkelingspsychologie.............................................................................................13
Ontwikkelingstaken...................................................................................................... 13
Opvoedingstaken.......................................................................................................... 14
Angst............................................................................................................................ 14
Gezin als systeem......................................................................................................... 15
Typen temperament..................................................................................................... 16
Problemen op het gebied van zelfregulatie en stress...................................................16
, Problemen met voeding en slapen................................................................................17
Problemen op het gebied van gehechtheid...................................................................18
Autismespectrumstoornis.............................................................................................18
College 4 (Theorieën en modellen over problematische opvoedingssituaties)..20
Karakter van de Orthopedagogiek................................................................................20
Diagnostiek: Soorten en Perspectieven........................................................................20
Theorieën en Modellen.................................................................................................. 21
Systeemtheorie............................................................................................................. 21
Sociaal-ecologisch model van Bronfenbrenner.............................................................21
Transactioneel model (van o.a. Sameroff en Knorth)....................................................22
Multiple Deficit Model van Pennington..........................................................................22
Balansmodel van Bakker.............................................................................................. 22
Broaden-and-Build Theorie van Fredrickson (Positieve Psychologie)............................23
Orthopedagogische theorie van Kok (Specifieke vraagstelling)....................................23
Planmatig Werken: De Regulatieve Cyclus...................................................................23
College 5 (Passend onderwijs)......................................................................25
Geschiedenis m.b.t. denken over afwijkend gedrag......................................................25
Aandacht voor specifieke groepen................................................................................25
Onderwijs in de 19e eeuw............................................................................................. 25
Haagse idiotenschool (vanaf 1855)...............................................................................26
Religieuze en maatschappelijke context.......................................................................26
De Rede en 'de idioot'................................................................................................... 27
Opvoeding en pedagogiek............................................................................................27
Hulpverlening en diagnostiek.......................................................................................28
Passend Onderwijs (Wet 2014).....................................................................................28
Labels en benaderingen................................................................................................ 29
College 6 (De voorschoolse ontwikkelingen)..................................................30
Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)........................................................................30
Typen VVE-programma’s............................................................................................... 30
Beleidsontwikkelingen in Nederland.............................................................................30
Erkende VVE-programma's en hun aanpak...................................................................31
Effectiviteit van VVE..................................................................................................... 31
Historische context van de voorschoolse ontwikkeling.................................................32
Problemen en ontwikkelingsbeperkingen in de voorschoolse fase................................32
Taalontwikkeling en problemen....................................................................................33
,College 7 (Gelijke kansen)............................................................................34
Onderwijsachterstandenbeleid.....................................................................................34
Leren Lezen en de Kracht van Voorlezen......................................................................34
Digitale Prentenboeken................................................................................................35
Meertaligheid in het Onderwijs.....................................................................................35
Rol van de Leraar bij Meertaligheid..............................................................................36
, College 1 (Jeugdzorg in Nederland)
Historie van de jeugdzorg:
- Eerste weeshuis in 1455 voor wezen en vondelingen, later ook
voor arme kinderen
o Iedereen kon zien dat je straf had, kinderen voelde zich in een
weeshuis een nummertje
- Tabula Rasa (John Locke) 17e eeuw kinderfouten worden door
opvoedingsmiddelen verholpen
- Verlichting 18e eeuw voor het eerst belangstelling voor de
opvoedbaarheid van gehandicapten/ ontspoorden
o Er was meer optimisme over de mens en zijn mogelijkheden,
vertrouwen dat een mens was voorbestemd voor een bepaald
bestaan
Afname van weeshuizen
- Ontstaan van de heilpedagogiek 19e eeuw: de leer van de helende
opvoeding
o Verschuiving van priesters, dominees en artsen naar
onderwijzers, pedagogen en psychologen (opvoeding van
afwijkende kinderen)
- Er werd gewerkt met heropvoedingsdoelen gericht op de
socialisering van het kind
o Leugenachtigheid en andere ondeugden zouden genezen
kunnen worden door deze zorg
Ontstaan kinderbescherming
- Kinderwetten 1905: meer ingrijpen in ouderlijk gezag meer
uithuisplaatsingen
- OTS 1921: eerste ondertoezichtstelling toezicht van de overheid
zonder uithuisplaatsing
o Directe mogelijkheid voor de overheid om in te grijpen
o Uitvoering van de wetten lag bij de gezinsvoogden of bij
voogdijinstellingen
- Gericht op 3 groepen
1. Verwaarloosde/ mishandelde kinderen
2. Kinderen in criminaliteit
3. Kinderen uit gedepriveerde gezinssituaties
College 1 (Jeugdzorg in Nederland).................................................................4
Historie van de jeugdzorg:.............................................................................................. 4
Afname van weeshuizen................................................................................................. 4
Ontstaan kinderbescherming.......................................................................................... 4
Na-oorlogse ontwikkelingen............................................................................................ 5
Ontwikkeling van de orthopedagogiek............................................................................5
Kinderen met een beperking/ stoornis............................................................................5
Doelen jeugdwet 2015.................................................................................................... 6
Groei jeugdzorggebruik in 2000......................................................................................6
Systeemtheorie.............................................................................................................. 6
Schadelijke gezinsinteactiepatronen...............................................................................6
Kindermishandeling........................................................................................................ 7
College 2 (Geschiedenis van orthopedagogiek)................................................8
Orthopedagogiek............................................................................................................ 8
Orthopedagogisch handelen........................................................................................... 8
Ontwikkeling orthopedagogisch handelen......................................................................8
Profiel van orthopedagogiek........................................................................................... 8
Geschiedenis van hulpverlening...................................................................................10
Orthopedagogen helpen 2 groepen..............................................................................10
Traditionele driedeling.................................................................................................. 10
Orthopedagogiek als wetenschap.................................................................................10
Stromingen................................................................................................................... 10
Theorie......................................................................................................................... 12
Niveaus van theorieën..................................................................................................12
College 3 (Problematische opvoedsituaties en problemen in de ontwikkeling).13
Perspectieven van ouders en hulpverleners.................................................................13
Ontwikkelingspsychologie.............................................................................................13
Ontwikkelingstaken...................................................................................................... 13
Opvoedingstaken.......................................................................................................... 14
Angst............................................................................................................................ 14
Gezin als systeem......................................................................................................... 15
Typen temperament..................................................................................................... 16
Problemen op het gebied van zelfregulatie en stress...................................................16
, Problemen met voeding en slapen................................................................................17
Problemen op het gebied van gehechtheid...................................................................18
Autismespectrumstoornis.............................................................................................18
College 4 (Theorieën en modellen over problematische opvoedingssituaties)..20
Karakter van de Orthopedagogiek................................................................................20
Diagnostiek: Soorten en Perspectieven........................................................................20
Theorieën en Modellen.................................................................................................. 21
Systeemtheorie............................................................................................................. 21
Sociaal-ecologisch model van Bronfenbrenner.............................................................21
Transactioneel model (van o.a. Sameroff en Knorth)....................................................22
Multiple Deficit Model van Pennington..........................................................................22
Balansmodel van Bakker.............................................................................................. 22
Broaden-and-Build Theorie van Fredrickson (Positieve Psychologie)............................23
Orthopedagogische theorie van Kok (Specifieke vraagstelling)....................................23
Planmatig Werken: De Regulatieve Cyclus...................................................................23
College 5 (Passend onderwijs)......................................................................25
Geschiedenis m.b.t. denken over afwijkend gedrag......................................................25
Aandacht voor specifieke groepen................................................................................25
Onderwijs in de 19e eeuw............................................................................................. 25
Haagse idiotenschool (vanaf 1855)...............................................................................26
Religieuze en maatschappelijke context.......................................................................26
De Rede en 'de idioot'................................................................................................... 27
Opvoeding en pedagogiek............................................................................................27
Hulpverlening en diagnostiek.......................................................................................28
Passend Onderwijs (Wet 2014).....................................................................................28
Labels en benaderingen................................................................................................ 29
College 6 (De voorschoolse ontwikkelingen)..................................................30
Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)........................................................................30
Typen VVE-programma’s............................................................................................... 30
Beleidsontwikkelingen in Nederland.............................................................................30
Erkende VVE-programma's en hun aanpak...................................................................31
Effectiviteit van VVE..................................................................................................... 31
Historische context van de voorschoolse ontwikkeling.................................................32
Problemen en ontwikkelingsbeperkingen in de voorschoolse fase................................32
Taalontwikkeling en problemen....................................................................................33
,College 7 (Gelijke kansen)............................................................................34
Onderwijsachterstandenbeleid.....................................................................................34
Leren Lezen en de Kracht van Voorlezen......................................................................34
Digitale Prentenboeken................................................................................................35
Meertaligheid in het Onderwijs.....................................................................................35
Rol van de Leraar bij Meertaligheid..............................................................................36
, College 1 (Jeugdzorg in Nederland)
Historie van de jeugdzorg:
- Eerste weeshuis in 1455 voor wezen en vondelingen, later ook
voor arme kinderen
o Iedereen kon zien dat je straf had, kinderen voelde zich in een
weeshuis een nummertje
- Tabula Rasa (John Locke) 17e eeuw kinderfouten worden door
opvoedingsmiddelen verholpen
- Verlichting 18e eeuw voor het eerst belangstelling voor de
opvoedbaarheid van gehandicapten/ ontspoorden
o Er was meer optimisme over de mens en zijn mogelijkheden,
vertrouwen dat een mens was voorbestemd voor een bepaald
bestaan
Afname van weeshuizen
- Ontstaan van de heilpedagogiek 19e eeuw: de leer van de helende
opvoeding
o Verschuiving van priesters, dominees en artsen naar
onderwijzers, pedagogen en psychologen (opvoeding van
afwijkende kinderen)
- Er werd gewerkt met heropvoedingsdoelen gericht op de
socialisering van het kind
o Leugenachtigheid en andere ondeugden zouden genezen
kunnen worden door deze zorg
Ontstaan kinderbescherming
- Kinderwetten 1905: meer ingrijpen in ouderlijk gezag meer
uithuisplaatsingen
- OTS 1921: eerste ondertoezichtstelling toezicht van de overheid
zonder uithuisplaatsing
o Directe mogelijkheid voor de overheid om in te grijpen
o Uitvoering van de wetten lag bij de gezinsvoogden of bij
voogdijinstellingen
- Gericht op 3 groepen
1. Verwaarloosde/ mishandelde kinderen
2. Kinderen in criminaliteit
3. Kinderen uit gedepriveerde gezinssituaties
