Inhoudsopgave
Hoofdstuk 5 ....................................................................................................................................2
5.1 ..................................................................................................................................................2
5.2 ..................................................................................................................................................3
5.3 ..................................................................................................................................................4
Deze samenvatting is gebaseerd op Feniks (4/5/6 VWO) – Tijdvakken en historische
contexten H5
ISBN: 9789006580853. 2022 3e editie
1
, Hoofdstuk 5
1500 -> Nieuwe periode in de geschiedenis; de Vroegmoderne Tijd.
1540 -> Frans I (Franse koning) en Karel V (keizer Heilig Roomse Rijk) sluiten vrede in Parijs.
Hoe toonde Karel V dat die vrede wou aan?
- Hij reisde langs een aantal Franse steden.
Door wie werd vrede door tot stand gekomen en waarom?
- De paus drong aan. Volgens hem moesten 2 katholieke vorsten niet met elkaar vechten maar de
vijanden van de Kerk bevechten.
Wat zijn kenmerken van de Vroegmoderne Tijd?
1. Europeanen ontdekten nieuwe werelddelen en ontmoetten onbekende volkeren.
2. Kunstenaars beeldden niet langer alleen het geloof uit, maar kozen ook andere onderwerpen.
3. Architecten bouwden naast kastelen en kerken ook paleizen en villa’s.
4. (16e eeuw) steeds meer mensen kozen voor een individuele beleving van het geloof.
(In Middeleeuwen bepaalde de Kerk met gebeden en ceremonies de relaties tussen mens en God).
5. Vorsten zetten centralisatie en uniformeringspolitiek voort, steden en edelen wouden vrijheden en
voorrechten behouden.
Welke 2 spanningen kwamen er in de Vroegmoderne tijd?
1. Godsdienstige spanningen
2. Politiek bestuurlijk conflict
-> deze conflicten leidden tot een opstand van Nederlandse gewesten tegen het Habsburgse bestuur.
5.1
Veel kennis van klassieke Oudheid in Middeleeuwen uit Europa verloren gegaan wegens Kerk er
weinig waardering voor had.
Hoe werd de kennis van de klassieke Oudheid weer teruggebracht?
- Kruistochten en handel van Europeanen met Arabische wetenschappers.
Noord-Italië had veel interesse in deze kennis. Ze hadden dezelfde mentaliteit net als de Grieken en
Romeinen die de schoonheid en zin van het leven benadrukten door in luxe te leven. Hierdoor was er
hernieuwde belangstelling voor de klassieke kennis.
1453 -> Constantinopel overgenomen door Turken. Rijke burgers vluchtten naar Italië, namen
klassieke idealen en denkbeelden mee -> Byzantijnse Rijk meer waardering blijft dan Westen.
Griekse en Romeinse bouw- en kunststijlen werden geïmiteerd. -> Renaissance
Leonardo da Vinci en Michelangelo -> homo universalis -> waren architect, kunstenaar en
wetenschapper.
Renaissance denkwijze veranderd:
1. Kunstenaars en wetenschappers wilden met hun verstand verschijnselen verklaren. Geloof en
uitleg van de Bijbel door de Kerk was niet langer de basis van alle kennis over het leven en de wereld.
-> humanisme denkwijze -> mens staat centraal.
Wat zijn de kenmerken van Erasmus?
1. Heeft basis gelegd voor andere hervormers; terug naar de basis / kern.
2. Toepassing van humanistische tekstbehandeling van Vulgaat (Bijbel) -> ontdekte vertaalfouten in
Vulgaat (Bijbel) -> regels Kerk werden hierop gebaseerd -> bracht Kerk in lastige positie.
2
Hoofdstuk 5 ....................................................................................................................................2
5.1 ..................................................................................................................................................2
5.2 ..................................................................................................................................................3
5.3 ..................................................................................................................................................4
Deze samenvatting is gebaseerd op Feniks (4/5/6 VWO) – Tijdvakken en historische
contexten H5
ISBN: 9789006580853. 2022 3e editie
1
, Hoofdstuk 5
1500 -> Nieuwe periode in de geschiedenis; de Vroegmoderne Tijd.
1540 -> Frans I (Franse koning) en Karel V (keizer Heilig Roomse Rijk) sluiten vrede in Parijs.
Hoe toonde Karel V dat die vrede wou aan?
- Hij reisde langs een aantal Franse steden.
Door wie werd vrede door tot stand gekomen en waarom?
- De paus drong aan. Volgens hem moesten 2 katholieke vorsten niet met elkaar vechten maar de
vijanden van de Kerk bevechten.
Wat zijn kenmerken van de Vroegmoderne Tijd?
1. Europeanen ontdekten nieuwe werelddelen en ontmoetten onbekende volkeren.
2. Kunstenaars beeldden niet langer alleen het geloof uit, maar kozen ook andere onderwerpen.
3. Architecten bouwden naast kastelen en kerken ook paleizen en villa’s.
4. (16e eeuw) steeds meer mensen kozen voor een individuele beleving van het geloof.
(In Middeleeuwen bepaalde de Kerk met gebeden en ceremonies de relaties tussen mens en God).
5. Vorsten zetten centralisatie en uniformeringspolitiek voort, steden en edelen wouden vrijheden en
voorrechten behouden.
Welke 2 spanningen kwamen er in de Vroegmoderne tijd?
1. Godsdienstige spanningen
2. Politiek bestuurlijk conflict
-> deze conflicten leidden tot een opstand van Nederlandse gewesten tegen het Habsburgse bestuur.
5.1
Veel kennis van klassieke Oudheid in Middeleeuwen uit Europa verloren gegaan wegens Kerk er
weinig waardering voor had.
Hoe werd de kennis van de klassieke Oudheid weer teruggebracht?
- Kruistochten en handel van Europeanen met Arabische wetenschappers.
Noord-Italië had veel interesse in deze kennis. Ze hadden dezelfde mentaliteit net als de Grieken en
Romeinen die de schoonheid en zin van het leven benadrukten door in luxe te leven. Hierdoor was er
hernieuwde belangstelling voor de klassieke kennis.
1453 -> Constantinopel overgenomen door Turken. Rijke burgers vluchtten naar Italië, namen
klassieke idealen en denkbeelden mee -> Byzantijnse Rijk meer waardering blijft dan Westen.
Griekse en Romeinse bouw- en kunststijlen werden geïmiteerd. -> Renaissance
Leonardo da Vinci en Michelangelo -> homo universalis -> waren architect, kunstenaar en
wetenschapper.
Renaissance denkwijze veranderd:
1. Kunstenaars en wetenschappers wilden met hun verstand verschijnselen verklaren. Geloof en
uitleg van de Bijbel door de Kerk was niet langer de basis van alle kennis over het leven en de wereld.
-> humanisme denkwijze -> mens staat centraal.
Wat zijn de kenmerken van Erasmus?
1. Heeft basis gelegd voor andere hervormers; terug naar de basis / kern.
2. Toepassing van humanistische tekstbehandeling van Vulgaat (Bijbel) -> ontdekte vertaalfouten in
Vulgaat (Bijbel) -> regels Kerk werden hierop gebaseerd -> bracht Kerk in lastige positie.
2
