Informatie bij voorlichtingsfilm: adolescent
De adolescentie is het ontwikkelingsstadium tussen de kindertijd en de volwassenheid. Het is een
periode die niet heel duidelijk is afgebakend; hij begint vlak voor de tienerjaren en eindigt net
daarna. Deze vage afbakening is kenmerkend voor de manier waarop de maatschappij deze
periode ziet: adolescenten worden niet meer beschouwd als kinderen, maak ook nog niet als
volwassenen. Toch is de adolescentie duidelijk een tijds van grote fysieke, cognitieve en sociale
veranderingen.
Lichamelijke en motorische ontwikkeling:
Fysieke rijping
In de adolescentie voltrekt de toename van lengte en gewicht zich heel snel. De snelle groei
noem je de pubertaire groeispurt. Tijdens deze groeispurt nemen lengte en gewicht net zo snel
toe als in de babytijd. De groeispurt begint bij meisjes eerder dan bij jongens.
Seksuele rijping
De puberteit begint, dit is de periode waarin de geslachtsorganen zich volledig ontwikkelen. Dit
gebeurt bij meisjes eerder dan bij jongens. Bij meisjes begint de puberteit rond hun elfde jaar, bij
jongens rond de dertien. Het is duidelijk dat omgevingsfactoren en culturele factoren een rol
spelen. De menarche, het begin van de menstruatie en waarschijnlijk het meest in het oog
springende kenmerk van de puberteit bij meisjes, vindt in verschillende delen van de wereld op
uiteenlopende tijdstippen plaats. Menstruatie is slechts een van de veranderingen in de puberteit
die gerelateerd zijn aan de ontwikkeling van de primaire en secundaire geslachtskenmerken.
Primaire geslachtskenmerken worden geassocieerd met de ontwikkeling van de organen en
structuren van het lichaam die rechtstreeks betrekking hebben op voortplanting (veranderingen in
vagina of baarmoeder). Secundaire geslachtskenmerken zijn zichtbare tekenen van seksuele
rijping die niet direct betrekking hebben op de geslachtsorganen (borsten en schaamhaar).
De seksuele rijping van jongens voltrekt zich in een ander tempo. De primaire
geslachtskenmerken als de penis en het scrotum beginnen rond een jaar of twaalf in een
versneld tempo te groeien. De eerste zaadlozing wordt ook wel een spermarche genoemd.
Hersenontwikkeling
De adolescentie brengt met zich mee dat kinderen minder afhankelijk worden. De hersenen
blijven zich verder ontwikkelen. Een specifiek gebied van de hersenen dat zich in de adolescentie
sterk ontwikkelt is de prefrontale cortex, die pas rond het twintigste jaar volledig volgroeid is. Dit
is het deel van de hersenen waarmee mensen denken, oordelen en complexe inschattingen
maken zoals alleen mensen dat kunnen. Dit deel van het brein ligt ten grondslag aan de
toenemende complexe intellectuele prestaties tijdens de adolescentie. Rond deze leeftijd wordt
de prefrontale cortex steeds effectiever in de communicatie met andere hersengebieden.
Hierdoor komt in de hersenen een breder en verfijnder communicatiesysteem tot stand, waardoor
de verschillende hersengebieden informatie effectiever kunnen verwerken.
Spraak en taal ontwikkeling:
Andere talen:
Jongeren die het onderwijs in meerdere talen aangeboden krijgen, gaan soepeler om met taal en
voelen zich zekerder in hun taalgebruik. Het doel is om de taalbeheersing te vergroten en ervoor
te zorgen dat studenten zich meer internationaal gaan oriënteren. Tweetalig onderwijs kan op alle
typen scholen in Nederland gegeven worden; op basisscholen, middelbare scholen, hogescholen
en universiteiten. De meeste tweetalige scholen geven les in het Nederlands en in het Engels.
Vocabulaire uitbreiding:
In de ontwikkeling van puber naar volwassene leert de puber steeds beter om duidelijk te maken
wat hij wel of niet wil. Het goed kunnen gebruiken van taal helpt de puber weerbaar te zijn. Ook
op school en in het contact met leeftijdsgenoten zijn spraak en taal belangrijke vaardigheden. Zo
groeit de puber op naar een volwassene die kan deelnemen in de maatschappij.
, Spel ontwikkeling:
Samenspel
Kinderen vinden het belangrijk om vrienden te hebben, maar ook het onderhouden van
vriendschappen gaat een belangrijk rol spelen in hun leven. De vorming van vriendschappen
heeft invloed op de ontwikkeling van kinderen. Dit komt doordat vriendschappen informatie geven
over de wereld maar ook over andere mensen en zichzelf. Vrienden bieden emotionele steun,
wat maakt dat kinderen beter met stress om kunnen gaan. Vriendschappen helpen ook om te
voorkomen dat een kind het doelwit van agressie wordt. In een vriendschap kunnen kinderen
vaardigheden oefenen, waardoor ze hechte relaties met anderen aan kunnen gaan. Ondanks dat
vriendschappen een grote rol spelen in het leven van kinderen, wordt de invloed meestal niet
groter dan de invloed die ouders hebben op hun kinderen.
William Damon heeft drie afzonderlijke stadia van vriendschap verzonnen:
Stadium 1: vriendschap gebaseerd op het gedrag van anderen. 4 – 7 jaar.
Stadium 2: vriendschap gebaseerd op vertrouwen. 8 – 10 jaar.
Stadium 3: vriendschap gebaseerd op psychische nabijheid. Duurt van 11-15 jaar. Kinderen
beginnen de soort vriendschap te ontwikkelen die ze tijdens de adolescentie ook hebben.
Intimiteit en loyaliteit zijn belangrijke criteria voor de vriendschap. De vriendschap wordt
gekenmerkt door psychische nabijheid, wederzijdse openheid en exclusiviteit.
Grenzen opzoeken:
Adolescentie is een tijd waarin veel geëxperimenteerd wordt, er wordt informatie verschaft
over welke rollen en welk gedrag het meest acceptabel zijn; er wordt gekeken naar de
referentiegroep. Jongeren laten zich beïnvloeden door de groep waar ze onderdeel van uitmaken
en durven meer risico’s te nemen in het bijzijn van hun vrienden. Ze zullen de grens opzoeken en
ook jouw grenzen ter discussie gaan stellen of in verzet komen.
Wat ze zien of spelen:
Pubers kijken het liefst naar buitenlandse dramaseries en films met romantiek of spannende
actie.
Boeken, films en games waarin vampiers, bovennatuurlijke elementen en horror voorkomen,
zijn ook zeer geliefd.
Talkshows waarin bijzondere onderwerpen aan bod komen (zoals DWDD) en real-life soaps.
De programma’s van MTV zijn populair: ze geven een inkijkje in het leven van jongeren.
Ze gaan nu regelmatig zelfstandig met leeftijdgenoten naar de bioscoop.
Veel tieners raken extra geïnteresseerd in films, tv-producties en games die Kijkwijzer of
PEGI 16 hebben.
Via internet zoeken ze muziek als achtergrond bij het maken van huiswerk.
Pubers krijgen hun eigen computer of – vaker nog – een eigen laptop. Steeds vaker staat die
niet meer alleen in de huiskamer, maar kunnen ze er draadloos op elke plek in huis mee het
internet op.
Een groeiend deel van de kinderen in deze leeftijd neemt dagelijks een laptop of tablet mee
naar school.
Internetten is een dagelijkse bezigheid geworden. Facebook is populair voor de sociale
contacten, maar vrijwel alle tieners vinden WhatsApp echt onmisbaar.
YouTube wordt dagelijks gebruikt ter ontspanning. Leuke filmpjes worden voortdurend
doorgestuurd.
Wat ze lezen
Pubers (vooral meisjes) houden van boeken met ingewikkelde sociale relaties, platte chicklit
of spannende avonturen.
Vampier-boeken (Twilight-serie), thrillers of boeken die gevaarlijke situaties beschrijven die
actueel zijn in onze maatschappij (drugs, loverboys, cyberseks) zijn populair.
De meeste tieners hebben een duidelijke eigen smaak ontwikkeld waar ze aan vasthouden.
Er zijn grote verschillen tussen kinderen. Sommigen lezen vrijwel geen boeken meer als het
niet hoeft (voor school), terwijl anderen onverzadigbaar lijken.
De meeste pubers bevredigen hun behoefte aan spanning meer met internet, films en games
dan met boeken.
De adolescentie is het ontwikkelingsstadium tussen de kindertijd en de volwassenheid. Het is een
periode die niet heel duidelijk is afgebakend; hij begint vlak voor de tienerjaren en eindigt net
daarna. Deze vage afbakening is kenmerkend voor de manier waarop de maatschappij deze
periode ziet: adolescenten worden niet meer beschouwd als kinderen, maak ook nog niet als
volwassenen. Toch is de adolescentie duidelijk een tijds van grote fysieke, cognitieve en sociale
veranderingen.
Lichamelijke en motorische ontwikkeling:
Fysieke rijping
In de adolescentie voltrekt de toename van lengte en gewicht zich heel snel. De snelle groei
noem je de pubertaire groeispurt. Tijdens deze groeispurt nemen lengte en gewicht net zo snel
toe als in de babytijd. De groeispurt begint bij meisjes eerder dan bij jongens.
Seksuele rijping
De puberteit begint, dit is de periode waarin de geslachtsorganen zich volledig ontwikkelen. Dit
gebeurt bij meisjes eerder dan bij jongens. Bij meisjes begint de puberteit rond hun elfde jaar, bij
jongens rond de dertien. Het is duidelijk dat omgevingsfactoren en culturele factoren een rol
spelen. De menarche, het begin van de menstruatie en waarschijnlijk het meest in het oog
springende kenmerk van de puberteit bij meisjes, vindt in verschillende delen van de wereld op
uiteenlopende tijdstippen plaats. Menstruatie is slechts een van de veranderingen in de puberteit
die gerelateerd zijn aan de ontwikkeling van de primaire en secundaire geslachtskenmerken.
Primaire geslachtskenmerken worden geassocieerd met de ontwikkeling van de organen en
structuren van het lichaam die rechtstreeks betrekking hebben op voortplanting (veranderingen in
vagina of baarmoeder). Secundaire geslachtskenmerken zijn zichtbare tekenen van seksuele
rijping die niet direct betrekking hebben op de geslachtsorganen (borsten en schaamhaar).
De seksuele rijping van jongens voltrekt zich in een ander tempo. De primaire
geslachtskenmerken als de penis en het scrotum beginnen rond een jaar of twaalf in een
versneld tempo te groeien. De eerste zaadlozing wordt ook wel een spermarche genoemd.
Hersenontwikkeling
De adolescentie brengt met zich mee dat kinderen minder afhankelijk worden. De hersenen
blijven zich verder ontwikkelen. Een specifiek gebied van de hersenen dat zich in de adolescentie
sterk ontwikkelt is de prefrontale cortex, die pas rond het twintigste jaar volledig volgroeid is. Dit
is het deel van de hersenen waarmee mensen denken, oordelen en complexe inschattingen
maken zoals alleen mensen dat kunnen. Dit deel van het brein ligt ten grondslag aan de
toenemende complexe intellectuele prestaties tijdens de adolescentie. Rond deze leeftijd wordt
de prefrontale cortex steeds effectiever in de communicatie met andere hersengebieden.
Hierdoor komt in de hersenen een breder en verfijnder communicatiesysteem tot stand, waardoor
de verschillende hersengebieden informatie effectiever kunnen verwerken.
Spraak en taal ontwikkeling:
Andere talen:
Jongeren die het onderwijs in meerdere talen aangeboden krijgen, gaan soepeler om met taal en
voelen zich zekerder in hun taalgebruik. Het doel is om de taalbeheersing te vergroten en ervoor
te zorgen dat studenten zich meer internationaal gaan oriënteren. Tweetalig onderwijs kan op alle
typen scholen in Nederland gegeven worden; op basisscholen, middelbare scholen, hogescholen
en universiteiten. De meeste tweetalige scholen geven les in het Nederlands en in het Engels.
Vocabulaire uitbreiding:
In de ontwikkeling van puber naar volwassene leert de puber steeds beter om duidelijk te maken
wat hij wel of niet wil. Het goed kunnen gebruiken van taal helpt de puber weerbaar te zijn. Ook
op school en in het contact met leeftijdsgenoten zijn spraak en taal belangrijke vaardigheden. Zo
groeit de puber op naar een volwassene die kan deelnemen in de maatschappij.
, Spel ontwikkeling:
Samenspel
Kinderen vinden het belangrijk om vrienden te hebben, maar ook het onderhouden van
vriendschappen gaat een belangrijk rol spelen in hun leven. De vorming van vriendschappen
heeft invloed op de ontwikkeling van kinderen. Dit komt doordat vriendschappen informatie geven
over de wereld maar ook over andere mensen en zichzelf. Vrienden bieden emotionele steun,
wat maakt dat kinderen beter met stress om kunnen gaan. Vriendschappen helpen ook om te
voorkomen dat een kind het doelwit van agressie wordt. In een vriendschap kunnen kinderen
vaardigheden oefenen, waardoor ze hechte relaties met anderen aan kunnen gaan. Ondanks dat
vriendschappen een grote rol spelen in het leven van kinderen, wordt de invloed meestal niet
groter dan de invloed die ouders hebben op hun kinderen.
William Damon heeft drie afzonderlijke stadia van vriendschap verzonnen:
Stadium 1: vriendschap gebaseerd op het gedrag van anderen. 4 – 7 jaar.
Stadium 2: vriendschap gebaseerd op vertrouwen. 8 – 10 jaar.
Stadium 3: vriendschap gebaseerd op psychische nabijheid. Duurt van 11-15 jaar. Kinderen
beginnen de soort vriendschap te ontwikkelen die ze tijdens de adolescentie ook hebben.
Intimiteit en loyaliteit zijn belangrijke criteria voor de vriendschap. De vriendschap wordt
gekenmerkt door psychische nabijheid, wederzijdse openheid en exclusiviteit.
Grenzen opzoeken:
Adolescentie is een tijd waarin veel geëxperimenteerd wordt, er wordt informatie verschaft
over welke rollen en welk gedrag het meest acceptabel zijn; er wordt gekeken naar de
referentiegroep. Jongeren laten zich beïnvloeden door de groep waar ze onderdeel van uitmaken
en durven meer risico’s te nemen in het bijzijn van hun vrienden. Ze zullen de grens opzoeken en
ook jouw grenzen ter discussie gaan stellen of in verzet komen.
Wat ze zien of spelen:
Pubers kijken het liefst naar buitenlandse dramaseries en films met romantiek of spannende
actie.
Boeken, films en games waarin vampiers, bovennatuurlijke elementen en horror voorkomen,
zijn ook zeer geliefd.
Talkshows waarin bijzondere onderwerpen aan bod komen (zoals DWDD) en real-life soaps.
De programma’s van MTV zijn populair: ze geven een inkijkje in het leven van jongeren.
Ze gaan nu regelmatig zelfstandig met leeftijdgenoten naar de bioscoop.
Veel tieners raken extra geïnteresseerd in films, tv-producties en games die Kijkwijzer of
PEGI 16 hebben.
Via internet zoeken ze muziek als achtergrond bij het maken van huiswerk.
Pubers krijgen hun eigen computer of – vaker nog – een eigen laptop. Steeds vaker staat die
niet meer alleen in de huiskamer, maar kunnen ze er draadloos op elke plek in huis mee het
internet op.
Een groeiend deel van de kinderen in deze leeftijd neemt dagelijks een laptop of tablet mee
naar school.
Internetten is een dagelijkse bezigheid geworden. Facebook is populair voor de sociale
contacten, maar vrijwel alle tieners vinden WhatsApp echt onmisbaar.
YouTube wordt dagelijks gebruikt ter ontspanning. Leuke filmpjes worden voortdurend
doorgestuurd.
Wat ze lezen
Pubers (vooral meisjes) houden van boeken met ingewikkelde sociale relaties, platte chicklit
of spannende avonturen.
Vampier-boeken (Twilight-serie), thrillers of boeken die gevaarlijke situaties beschrijven die
actueel zijn in onze maatschappij (drugs, loverboys, cyberseks) zijn populair.
De meeste tieners hebben een duidelijke eigen smaak ontwikkeld waar ze aan vasthouden.
Er zijn grote verschillen tussen kinderen. Sommigen lezen vrijwel geen boeken meer als het
niet hoeft (voor school), terwijl anderen onverzadigbaar lijken.
De meeste pubers bevredigen hun behoefte aan spanning meer met internet, films en games
dan met boeken.
