Samenvatting boek ‘Educational Justice: Liberal Ideals, Persistent Inequality,
and the Constructive Uses of Critique’ – M. Merry (2020)
Hoofdstuk 6: Educational Justice and Inclusion
De standaard voor onderwijsrechtvaardigheid voor uitzonderlijke studenten draait om
vorderingen voor gelijke behandeling en een eerlijk proces. Deze worden meestal
omkaderd door egalitaire zorgen, waarvan de interpretatie en toepassing is dat
uitzonderlijke studenten dezelfde toegang moeten hebben tot de middelen die nodig
zijn voor een opleiding als ieder ander. Gezien de lange geschiedenis van uitsluiting
(exclusion), leunt de weg naar gerechtigheid in veel landen tegenwoordig sterk naar
een houding van inclusie, waar het gelijkheidsbeginsel soms wordt geïnterpreteerd als:
kinderen moeten behandeld worden alsof ze eigenlijk niet anders zijn dan anderen.
Onrecht voor studenten begint vaak met besturen en personeel zonder basisbewustzijn
en paraatheid om te erkennen dat eerlijkheidsnormen ook gelden voor die studenten die
afwijken van het gemiddelde.
Tegenwoordig zijn er veel categorieën van uitzonderlijke studenten, maar de student met
autisme wordt als voorbeeld genomen. De kenmerken van autisme kunnen als goed
voorbeeld dienen om ethische uitdagingen binnen het inclusiebeleid te illustreren.
De gedeelde kenmerken die alle autistische kinderen hebben, gaan samen met een
aantal specifieke behoeften. Onderwijsrechtvaardigheid is niet synoniem aan een
school met een inclusiebeleid: wil er rechtvaardigheid zijn, dan moet inclusie waarde
hebben voor de persoon in kwestie; er moet een zinvolle toegang zijn tot de geleverde
diensten; de onderwijsomgeving moet een gevoel van verbondenheid mogelijk maken en
tenslotte moet de onderwijsomgeving bijdragen aan het welzijn van een kind.
Capaciteitenbenadering (Capabilities Approach) & ‘minst beperkende omgeving’
(Least Restricitive Environment)
Opname van autistische kinderen in het reguliere onderwijs is een moeilijke, maar niet
onmogelijke taak. De auteur beargumenteert de volgende zaken in dit hoofdstuk:
1. Antwoord proberen te geven op de vraag ‘Wat zijn we autistische kinderen, uit het
oogpunt van onderwijsrechtvaardigheid, verschuldigd/verplicht?’
2. We moeten aandacht besteden aan de specifieke aspecten van welzijn die
bevorderlijk zijn voor de inclusie van autistische kinderen
3. Ouders weten het beste wat in het belang van hun kind is
4. Ouders zijn nooit verplicht om een onderwijsomgeving voor hun kind te kiezen
waar het welzijn in het gedrang komt
5. Opname van kinderen met autisme in de LRE moet pragmatische alternatieven
voor de reguliere school mogelijk maken en ook aanmoedigen
Capaciteitenbenadering: een raamwerk voor hoe we zouden kunnen denken over een
handicap in termen van onderwijsrechtvaardigheid. Is bedacht als kritiek op de theorie
van rechtvaardigheid van John Rawls, omdat die theorie niet ingaat op de vraag hoe
personen mogelijk hun rechten kunnen omzetten in daadwerkelijke vrijheden.
Bezorgd over het serieus nemen van individuele verschillen als een fundamentele kwestie
van rechtvaardigheid, houdt CA zich ook bezig met het richten van onze aandacht op de
betekenissen die aan onze verschillen worden toegeschreven door de omringende
sociaaleconomische cultuur. Evenals de extra lasten die sommige van deze verschillen
kunnen opleggen aan individuen zonder dat het hun schuld is. Met andere woorden, het
zijn meer de gevolgen dan de oorzaak van onze individuele verschillen die ertoe
doen.
Inclusie
Het grootste probleem van het concept inclusie is het vaststellen van de betekenis en de
reikwijdte ervan. Verwijst inclusie naar een recht of een behoefte, of beide? Welke
categorieën mensen moeten worden opgenomen? Maar in- en uitsluiting nemen niet altijd
een binaire positie in. Een ijshockey coach moet bijvoorbeeld wel mensen kunnen
and the Constructive Uses of Critique’ – M. Merry (2020)
Hoofdstuk 6: Educational Justice and Inclusion
De standaard voor onderwijsrechtvaardigheid voor uitzonderlijke studenten draait om
vorderingen voor gelijke behandeling en een eerlijk proces. Deze worden meestal
omkaderd door egalitaire zorgen, waarvan de interpretatie en toepassing is dat
uitzonderlijke studenten dezelfde toegang moeten hebben tot de middelen die nodig
zijn voor een opleiding als ieder ander. Gezien de lange geschiedenis van uitsluiting
(exclusion), leunt de weg naar gerechtigheid in veel landen tegenwoordig sterk naar
een houding van inclusie, waar het gelijkheidsbeginsel soms wordt geïnterpreteerd als:
kinderen moeten behandeld worden alsof ze eigenlijk niet anders zijn dan anderen.
Onrecht voor studenten begint vaak met besturen en personeel zonder basisbewustzijn
en paraatheid om te erkennen dat eerlijkheidsnormen ook gelden voor die studenten die
afwijken van het gemiddelde.
Tegenwoordig zijn er veel categorieën van uitzonderlijke studenten, maar de student met
autisme wordt als voorbeeld genomen. De kenmerken van autisme kunnen als goed
voorbeeld dienen om ethische uitdagingen binnen het inclusiebeleid te illustreren.
De gedeelde kenmerken die alle autistische kinderen hebben, gaan samen met een
aantal specifieke behoeften. Onderwijsrechtvaardigheid is niet synoniem aan een
school met een inclusiebeleid: wil er rechtvaardigheid zijn, dan moet inclusie waarde
hebben voor de persoon in kwestie; er moet een zinvolle toegang zijn tot de geleverde
diensten; de onderwijsomgeving moet een gevoel van verbondenheid mogelijk maken en
tenslotte moet de onderwijsomgeving bijdragen aan het welzijn van een kind.
Capaciteitenbenadering (Capabilities Approach) & ‘minst beperkende omgeving’
(Least Restricitive Environment)
Opname van autistische kinderen in het reguliere onderwijs is een moeilijke, maar niet
onmogelijke taak. De auteur beargumenteert de volgende zaken in dit hoofdstuk:
1. Antwoord proberen te geven op de vraag ‘Wat zijn we autistische kinderen, uit het
oogpunt van onderwijsrechtvaardigheid, verschuldigd/verplicht?’
2. We moeten aandacht besteden aan de specifieke aspecten van welzijn die
bevorderlijk zijn voor de inclusie van autistische kinderen
3. Ouders weten het beste wat in het belang van hun kind is
4. Ouders zijn nooit verplicht om een onderwijsomgeving voor hun kind te kiezen
waar het welzijn in het gedrang komt
5. Opname van kinderen met autisme in de LRE moet pragmatische alternatieven
voor de reguliere school mogelijk maken en ook aanmoedigen
Capaciteitenbenadering: een raamwerk voor hoe we zouden kunnen denken over een
handicap in termen van onderwijsrechtvaardigheid. Is bedacht als kritiek op de theorie
van rechtvaardigheid van John Rawls, omdat die theorie niet ingaat op de vraag hoe
personen mogelijk hun rechten kunnen omzetten in daadwerkelijke vrijheden.
Bezorgd over het serieus nemen van individuele verschillen als een fundamentele kwestie
van rechtvaardigheid, houdt CA zich ook bezig met het richten van onze aandacht op de
betekenissen die aan onze verschillen worden toegeschreven door de omringende
sociaaleconomische cultuur. Evenals de extra lasten die sommige van deze verschillen
kunnen opleggen aan individuen zonder dat het hun schuld is. Met andere woorden, het
zijn meer de gevolgen dan de oorzaak van onze individuele verschillen die ertoe
doen.
Inclusie
Het grootste probleem van het concept inclusie is het vaststellen van de betekenis en de
reikwijdte ervan. Verwijst inclusie naar een recht of een behoefte, of beide? Welke
categorieën mensen moeten worden opgenomen? Maar in- en uitsluiting nemen niet altijd
een binaire positie in. Een ijshockey coach moet bijvoorbeeld wel mensen kunnen
