Kern AC
KTF3
HBO Verpleegkunde
------------------------
Leerjaar 1
Alle
leerdoelen
uitgewerkt
1
,Les 1A – Zelfmanagement: begrippen, modellen en
meetinstrumenten
Leerdoelen
De student:
1. Legt in eigen woorden eigen regie, zelfmanagement; empowerment,
veerkracht, herstel en zelfredzaamheid uit.
2. Beheerst het Chronic Care Model en het Generiek Model zelfmanagement
op grote lijnen.
3. Weet wanneer een meetinstrument voor zelfmanagement in te zetten.
4. Is op de hoogte van de veelvoud aan meetinstrumenten voor
zelfmanagement en de verschillen hiertussen.
Uitwerking leerdoelen
Leerdoel 1: Legt in eigen woorden eigen regie, zelfmanagement;
empowerment, veerkracht, herstel en zelfredzaamheid uit.
- Zelfmanagement: dit wordt gestimuleerd bij de patiënt zodat een
bepaalde aandoening of chronische ziekte ingepast kan worden in het
dagelijks leven van de patiënt.
1. Leven met de ziekte.
2. Focussen op de eisen die de ziekte met zich meebrengt.
3. Organiseren van zorg en hulpbronnen.
- Zelfredzaamheid: de algemene dagelijkse activiteiten zelfstandig kunnen
uitvoeren: zelf wassen, je omgeving verzorgen, sociale contacten
onderhouden.
- Eigen regie: zelf een aandeel hebben in de keuzes die worden gemaakt
wat betreft jouw zorg en welzijn.
- Empowerment: een bewustwordingsproces. Het gaat erom dat de mens
probeert bij zijn eigen kracht (kwaliteiten) te komen, en deze te activeren
en vergroten.
Onder empowerment verstaan we: beslissingsvrijheid, toegang hebben tot
informatie en tot hulpbronnen, keuzemogelijkheden, opkomen voor jezelf,
je mening laten horen, kritisch denken, je rechten naleven, individuele
groei doormaken en een positief zelfbeeld opbouwen.
- Herstel: een persoonlijk proces van verandering in iemands houding,
waarden, gevoelens, doelen en/of rollen. Het is een manier van leven met
de beperkingen die bepaalde klachten met zich meebrengen. Het betreft
het ‘ontgroeien’ van deze beperkingen en de ontwikkelingen nieuwe
doelen in je leven.
- Veerkracht: het vermogen om je aan te passen aan stress en tegenslag
en daar misschien zelfs sterker uit te komen.
Leerdoel 2: Beheerst het Chronic Care Model en het Generiek Model
zelfmanagement op grote lijnen.
Chronic Care model (CCM): een hulpmiddel voor de ontwikkeling en
verbetering van de chronische zorg.
2
, - Bij dit model staan het zelfmanagement van de patiënt en de
samenwerking tussen de chronische zieke en de zorgverlener
centraal.
- Het CCM gaat er vanuit dat gedragsverandering van de patiënt alleen
tot uiting komt, als de patiënt hier zelf een leidende rol in krijgt.
- Het model is ontwikkeld door Edward Wagner in de jaren 90.
Het model bestaat uit 6 elementen bijdragen aan verbetering van de chronische
zorg en aan goede zorgresultaten:
1. Afstemming op de maatschappij (coördineren van mogelijkheden voor de
patiënt buiten de gezondheidszorg)
2. Ondersteuning van zelfmanagement (vergroten zelfredzaamheid patiënt)
3. Gezondheidszorgsysteem (continu verbeteren van de chronische zorg
aan de hand van bewezen strategieën)
4. Ontwerp van het zorgproces (organiseren van een efficiënte,
gecoördineerde samenwerking)
5. Beslissingsondersteuning (toepassen van evidence-based zorg)
6. Klinische informatiesystemen (ICT-oplossingen zoals het EPD)
Generiek Model Zelfmanagement: een raamwerk voor het bevorderen van
zelfmanagement.
- Het model bevat de essenties van zelfmanagement en aan welke
onderdelen aandacht kan worden besteed bij het werken aan
zelfmanagement.
3
, - Het model is bedoeld voor interactie tussen de chronisch zieke en de
zorgverlener. Met behulp van dit model kan worden vastgesteld wat de
zorgvrager zelf nog kan en wil doen, en welke doelen hij wil stellen.
Het model is weergegeven als een cirkel met een kern en omliggende ringen. De
kern staat voor de dynamiek tussen de chronisch zieke en de zorgverlener. Alle
omliggende ringen bevatten aspecten van zelfmanagement. Deze ringen hangen
met elkaar samen en kunnen van invloed zijn op de kern:
1. Donkergroene ring: omgevingsfactoren / randvoorwaarden.
2. Lichtgroene ring: aandachtsgebieden van zelfmanagement.
3. Gele ring: competenties van de zorgvrager.
4. Witte kern: de dynamiek tussen de chronisch zieke en zorgverlener. Er
moet een balans gevonden worden tussen de eisen die de aandoening
heeft (belasting) en de hoeveelheid eigen regie en verantwoordelijkheid
die de chronisch zieke kan en wil nemen (belastbaarheid).
Verschillen tussen beide modellen Overeenkomsten tussen beide
modellen
- Het generiek model is - Zelfmanagement staat centraal.
concreter. - Eigen regie staat centraal.
- Het generiek model is recenter.
4
KTF3
HBO Verpleegkunde
------------------------
Leerjaar 1
Alle
leerdoelen
uitgewerkt
1
,Les 1A – Zelfmanagement: begrippen, modellen en
meetinstrumenten
Leerdoelen
De student:
1. Legt in eigen woorden eigen regie, zelfmanagement; empowerment,
veerkracht, herstel en zelfredzaamheid uit.
2. Beheerst het Chronic Care Model en het Generiek Model zelfmanagement
op grote lijnen.
3. Weet wanneer een meetinstrument voor zelfmanagement in te zetten.
4. Is op de hoogte van de veelvoud aan meetinstrumenten voor
zelfmanagement en de verschillen hiertussen.
Uitwerking leerdoelen
Leerdoel 1: Legt in eigen woorden eigen regie, zelfmanagement;
empowerment, veerkracht, herstel en zelfredzaamheid uit.
- Zelfmanagement: dit wordt gestimuleerd bij de patiënt zodat een
bepaalde aandoening of chronische ziekte ingepast kan worden in het
dagelijks leven van de patiënt.
1. Leven met de ziekte.
2. Focussen op de eisen die de ziekte met zich meebrengt.
3. Organiseren van zorg en hulpbronnen.
- Zelfredzaamheid: de algemene dagelijkse activiteiten zelfstandig kunnen
uitvoeren: zelf wassen, je omgeving verzorgen, sociale contacten
onderhouden.
- Eigen regie: zelf een aandeel hebben in de keuzes die worden gemaakt
wat betreft jouw zorg en welzijn.
- Empowerment: een bewustwordingsproces. Het gaat erom dat de mens
probeert bij zijn eigen kracht (kwaliteiten) te komen, en deze te activeren
en vergroten.
Onder empowerment verstaan we: beslissingsvrijheid, toegang hebben tot
informatie en tot hulpbronnen, keuzemogelijkheden, opkomen voor jezelf,
je mening laten horen, kritisch denken, je rechten naleven, individuele
groei doormaken en een positief zelfbeeld opbouwen.
- Herstel: een persoonlijk proces van verandering in iemands houding,
waarden, gevoelens, doelen en/of rollen. Het is een manier van leven met
de beperkingen die bepaalde klachten met zich meebrengen. Het betreft
het ‘ontgroeien’ van deze beperkingen en de ontwikkelingen nieuwe
doelen in je leven.
- Veerkracht: het vermogen om je aan te passen aan stress en tegenslag
en daar misschien zelfs sterker uit te komen.
Leerdoel 2: Beheerst het Chronic Care Model en het Generiek Model
zelfmanagement op grote lijnen.
Chronic Care model (CCM): een hulpmiddel voor de ontwikkeling en
verbetering van de chronische zorg.
2
, - Bij dit model staan het zelfmanagement van de patiënt en de
samenwerking tussen de chronische zieke en de zorgverlener
centraal.
- Het CCM gaat er vanuit dat gedragsverandering van de patiënt alleen
tot uiting komt, als de patiënt hier zelf een leidende rol in krijgt.
- Het model is ontwikkeld door Edward Wagner in de jaren 90.
Het model bestaat uit 6 elementen bijdragen aan verbetering van de chronische
zorg en aan goede zorgresultaten:
1. Afstemming op de maatschappij (coördineren van mogelijkheden voor de
patiënt buiten de gezondheidszorg)
2. Ondersteuning van zelfmanagement (vergroten zelfredzaamheid patiënt)
3. Gezondheidszorgsysteem (continu verbeteren van de chronische zorg
aan de hand van bewezen strategieën)
4. Ontwerp van het zorgproces (organiseren van een efficiënte,
gecoördineerde samenwerking)
5. Beslissingsondersteuning (toepassen van evidence-based zorg)
6. Klinische informatiesystemen (ICT-oplossingen zoals het EPD)
Generiek Model Zelfmanagement: een raamwerk voor het bevorderen van
zelfmanagement.
- Het model bevat de essenties van zelfmanagement en aan welke
onderdelen aandacht kan worden besteed bij het werken aan
zelfmanagement.
3
, - Het model is bedoeld voor interactie tussen de chronisch zieke en de
zorgverlener. Met behulp van dit model kan worden vastgesteld wat de
zorgvrager zelf nog kan en wil doen, en welke doelen hij wil stellen.
Het model is weergegeven als een cirkel met een kern en omliggende ringen. De
kern staat voor de dynamiek tussen de chronisch zieke en de zorgverlener. Alle
omliggende ringen bevatten aspecten van zelfmanagement. Deze ringen hangen
met elkaar samen en kunnen van invloed zijn op de kern:
1. Donkergroene ring: omgevingsfactoren / randvoorwaarden.
2. Lichtgroene ring: aandachtsgebieden van zelfmanagement.
3. Gele ring: competenties van de zorgvrager.
4. Witte kern: de dynamiek tussen de chronisch zieke en zorgverlener. Er
moet een balans gevonden worden tussen de eisen die de aandoening
heeft (belasting) en de hoeveelheid eigen regie en verantwoordelijkheid
die de chronisch zieke kan en wil nemen (belastbaarheid).
Verschillen tussen beide modellen Overeenkomsten tussen beide
modellen
- Het generiek model is - Zelfmanagement staat centraal.
concreter. - Eigen regie staat centraal.
- Het generiek model is recenter.
4
