Didactiek
Taal en taalverwerving
Bron: https://www.istockphoto.com/nl/illustraties/voorlezen-kinderen
Naam student: Marisca Albrechts
Studentnummer: 717903
Klas: AD2A
Opleiding: Pedagogisch Educatief Professional
Docent: Monique Meerkerk
Vak: Didactiek taal en taalverwerving
Datum van inleveren: 28 mei 2025
,Inhoudsopgave
Inleiding.......................................................................................................................................................... 3
Indicator 1A ........................................................................................................................................................ 4
Indicator 2A ........................................................................................................................................................ 4
Indicator 1B ........................................................................................................................................................ 5
Indicator 3A ........................................................................................................................................................ 6
Indicator 15A ...................................................................................................................................................... 7
Verantwoording onderdeel B – Voorlezen en leesbevordering ........................................................................ 8
Indicator 2B ........................................................................................................................................................ 8
Indicator 2C ........................................................................................................................................................ 8
Indicator 3B ...................................................................................................................................................... 10
Bronvermelding ............................................................................................................................................ 11
Bijlage 1 – Lesvoorbereiding eerste les .......................................................................................................... 12
Bijlage 2 – Lesvoorbereiding tweede les ........................................................................................................ 16
Bijlage 3 – Lesvoorbereiding derde les .......................................................................................................... 21
Bijlage 5 - Foto’s leesomgeving op school...................................................................................................... 27
Bijlage 6 - Boekenmarkt – afgetekende indicator 2c ...................................................................................... 29
Bijlage 7 – Ingevulde kijkwijzer interactief voorlezen .................................................................................... 30
,Inleiding
Dit bewijsdossier is geschreven vanuit mijn werk op CBS De Hoeksteen in Barendrecht. Ik werk drie
dagen per week zelfstandig in een instroomgroep met momenteel 19 kleuters. Vijf van deze kinderen
hebben een NT2-achtergrond; dit zijn allemaal jongens. Onlangs is er een meisje ingestroomd met
Nederlands als moedertaal, maar zij beschikt over een zeer zwakke actieve en passieve
woordenschat. Daarnaast zijn er drie kinderen in de groep die nog niet durven te praten in de groep.
Zij nemen een observerende houding aan en laten nog weinig van zich horen, maar zijn wel
oplettend en betrokken bij wat er gebeurt in de klas. Deze diverse samenstelling vraagt om gerichte
ondersteuning op het gebied van taalontwikkeling, zodat ieder kind zich gehoord en begrepen voelt
en optimaal tot leren kan komen.
Binnen mijn groep ligt de focus sterk op het ontwikkelen van de woordenschat. We lezen veel voor,
ondersteunen soms met gebaren en zetten in de kleine kring gericht activiteiten in om de
woordenschat te vergroten. Ook praten we bewust langzamer en starten we de dag regelmatig met
een inloop, waarbij elk kind een boek op zijn of haar stoel vindt. We werken thematisch van vakantie
tot vakantie en maken veel gebruik van boeken uit de bibliotheek. Hoewel er nog geen vaste
methode is voor taal, proberen we in ons aanbod structuur aan te brengen met elementen van EDI,
al is dit bij kleuters niet altijd volledig toepasbaar.
Wat me het meest is bijgebleven van de lessen, is het belang van een bewuste en doelgerichte
aanpak van de taalontwikkeling. Daarnaast realiseer ik me nu hoe waardevol het is om zelf een boek
(stil) te lezen tijdens de dagopening in de kring, want een goed voorbeeld doet volgen.
, Indicator 1A
1A: Je ontwerpt en geeft drie (methode)lessen binnen (minimaal twee) verschillende taaldomeinen.
In overleg met mijn praktijkbegeleidster heb ik gekozen voor drie verschillende taallessen, passend
bij de SLO-doelen Nederlandse taal (ontluikende en beginnende geletterdheid - jonge kind). Deze
doelen zijn onderverdeeld in verschillende taaldomeinen, waaronder mondelinge taalvaardigheid,
taalbeschouwing, lezen en schrijven.
De lessen die ik heb gegeven sluiten aan bij de volgende domeinen:
-Mondelinge taalvaardigheid (woordenschat, luisteren, spreken en gesprekken voeren)
-Lezen (fonemisch bewustzijn en alfabetisch principe, oriëntatie op verhaal en tekst)
Mijn lesdoelen binnen deze drie lessen waren:
-Ik leer om kleuren te herkennen in voorwerpen en deze te benoemen, terwijl ik actief betrokken ben
en samenwerk met mijn klasgenoten via een coöperatieve werkvorm.
-Ik kan woorden in drie (of meer) klankgroepen verdelen.
-Ik weet wat rijmwoorden zijn en ik kan deze horen en herkennen.
Door deze lessen te geven, heb ik actief gewerkt aan de brede taalontwikkeling van jonge kinderen,
met specifieke aandacht voor het fonemisch bewustzijn, de woordenschat en de luistervaardigheid.
De taallessen waren interactief van opzet, waardoor kinderen op een speelse en betrokken manier
met taal aan de slag gingen. Bij het ontwerpen van de drie lessen heb ik bewust gekozen voor
werkvormen die aansluiten bij de visie van onze school, waarin bewegend leren en taalontwikkeling
elkaar versterken.
Voorafgaand aan alle lessen heb ik eerst feedback gevraagd aan mijn praktijkbegeleidster, die ik heb
verwerkt voordat ik de lessen gaf. Ik heb veel geleerd van de waardevolle feedback die ik van haar
mocht ontvangen. De ontvangen feedback is onder mijn lesvoorbereidingsformulieren in de bijlagen
hieronder te lezen.
Zie bijlage 1 voor mijn eerste gegeven les
Zie bijlage 2 voor mijn tweede gegeven les
Zie bijlage 3 voor mijn derde gegeven les
Indicator 2A
2A: Je maakt in je lesontwerpen, onderbouwd met relevante literatuur, duidelijk dat de door jou
ontworpen taallessen aansluiten aan bij de leef- en belevingswereld en het ontwikkelingsniveau van
de kinderen in jouw groep.
Mijn doelgroep bestaat uit kleuters van vier jaar oud, die in groep 1 (instroomgroep) zitten. In mijn
klas zitten momenteel negentien leerlingen, waaronder vijf kinderen met Nederlands als tweede taal
(NT2).
De leefwereld van deze kinderen wordt gevormd door hun sociale, culturele en etnische
achtergrond. Dit omvat onder andere de thuissituatie, erfelijke factoren en het sociale milieu waaruit
zij afkomstig zijn (Van Beemen & Beckerman-Wagner, 2021). De belevingswereld verwijst naar de
Taal en taalverwerving
Bron: https://www.istockphoto.com/nl/illustraties/voorlezen-kinderen
Naam student: Marisca Albrechts
Studentnummer: 717903
Klas: AD2A
Opleiding: Pedagogisch Educatief Professional
Docent: Monique Meerkerk
Vak: Didactiek taal en taalverwerving
Datum van inleveren: 28 mei 2025
,Inhoudsopgave
Inleiding.......................................................................................................................................................... 3
Indicator 1A ........................................................................................................................................................ 4
Indicator 2A ........................................................................................................................................................ 4
Indicator 1B ........................................................................................................................................................ 5
Indicator 3A ........................................................................................................................................................ 6
Indicator 15A ...................................................................................................................................................... 7
Verantwoording onderdeel B – Voorlezen en leesbevordering ........................................................................ 8
Indicator 2B ........................................................................................................................................................ 8
Indicator 2C ........................................................................................................................................................ 8
Indicator 3B ...................................................................................................................................................... 10
Bronvermelding ............................................................................................................................................ 11
Bijlage 1 – Lesvoorbereiding eerste les .......................................................................................................... 12
Bijlage 2 – Lesvoorbereiding tweede les ........................................................................................................ 16
Bijlage 3 – Lesvoorbereiding derde les .......................................................................................................... 21
Bijlage 5 - Foto’s leesomgeving op school...................................................................................................... 27
Bijlage 6 - Boekenmarkt – afgetekende indicator 2c ...................................................................................... 29
Bijlage 7 – Ingevulde kijkwijzer interactief voorlezen .................................................................................... 30
,Inleiding
Dit bewijsdossier is geschreven vanuit mijn werk op CBS De Hoeksteen in Barendrecht. Ik werk drie
dagen per week zelfstandig in een instroomgroep met momenteel 19 kleuters. Vijf van deze kinderen
hebben een NT2-achtergrond; dit zijn allemaal jongens. Onlangs is er een meisje ingestroomd met
Nederlands als moedertaal, maar zij beschikt over een zeer zwakke actieve en passieve
woordenschat. Daarnaast zijn er drie kinderen in de groep die nog niet durven te praten in de groep.
Zij nemen een observerende houding aan en laten nog weinig van zich horen, maar zijn wel
oplettend en betrokken bij wat er gebeurt in de klas. Deze diverse samenstelling vraagt om gerichte
ondersteuning op het gebied van taalontwikkeling, zodat ieder kind zich gehoord en begrepen voelt
en optimaal tot leren kan komen.
Binnen mijn groep ligt de focus sterk op het ontwikkelen van de woordenschat. We lezen veel voor,
ondersteunen soms met gebaren en zetten in de kleine kring gericht activiteiten in om de
woordenschat te vergroten. Ook praten we bewust langzamer en starten we de dag regelmatig met
een inloop, waarbij elk kind een boek op zijn of haar stoel vindt. We werken thematisch van vakantie
tot vakantie en maken veel gebruik van boeken uit de bibliotheek. Hoewel er nog geen vaste
methode is voor taal, proberen we in ons aanbod structuur aan te brengen met elementen van EDI,
al is dit bij kleuters niet altijd volledig toepasbaar.
Wat me het meest is bijgebleven van de lessen, is het belang van een bewuste en doelgerichte
aanpak van de taalontwikkeling. Daarnaast realiseer ik me nu hoe waardevol het is om zelf een boek
(stil) te lezen tijdens de dagopening in de kring, want een goed voorbeeld doet volgen.
, Indicator 1A
1A: Je ontwerpt en geeft drie (methode)lessen binnen (minimaal twee) verschillende taaldomeinen.
In overleg met mijn praktijkbegeleidster heb ik gekozen voor drie verschillende taallessen, passend
bij de SLO-doelen Nederlandse taal (ontluikende en beginnende geletterdheid - jonge kind). Deze
doelen zijn onderverdeeld in verschillende taaldomeinen, waaronder mondelinge taalvaardigheid,
taalbeschouwing, lezen en schrijven.
De lessen die ik heb gegeven sluiten aan bij de volgende domeinen:
-Mondelinge taalvaardigheid (woordenschat, luisteren, spreken en gesprekken voeren)
-Lezen (fonemisch bewustzijn en alfabetisch principe, oriëntatie op verhaal en tekst)
Mijn lesdoelen binnen deze drie lessen waren:
-Ik leer om kleuren te herkennen in voorwerpen en deze te benoemen, terwijl ik actief betrokken ben
en samenwerk met mijn klasgenoten via een coöperatieve werkvorm.
-Ik kan woorden in drie (of meer) klankgroepen verdelen.
-Ik weet wat rijmwoorden zijn en ik kan deze horen en herkennen.
Door deze lessen te geven, heb ik actief gewerkt aan de brede taalontwikkeling van jonge kinderen,
met specifieke aandacht voor het fonemisch bewustzijn, de woordenschat en de luistervaardigheid.
De taallessen waren interactief van opzet, waardoor kinderen op een speelse en betrokken manier
met taal aan de slag gingen. Bij het ontwerpen van de drie lessen heb ik bewust gekozen voor
werkvormen die aansluiten bij de visie van onze school, waarin bewegend leren en taalontwikkeling
elkaar versterken.
Voorafgaand aan alle lessen heb ik eerst feedback gevraagd aan mijn praktijkbegeleidster, die ik heb
verwerkt voordat ik de lessen gaf. Ik heb veel geleerd van de waardevolle feedback die ik van haar
mocht ontvangen. De ontvangen feedback is onder mijn lesvoorbereidingsformulieren in de bijlagen
hieronder te lezen.
Zie bijlage 1 voor mijn eerste gegeven les
Zie bijlage 2 voor mijn tweede gegeven les
Zie bijlage 3 voor mijn derde gegeven les
Indicator 2A
2A: Je maakt in je lesontwerpen, onderbouwd met relevante literatuur, duidelijk dat de door jou
ontworpen taallessen aansluiten aan bij de leef- en belevingswereld en het ontwikkelingsniveau van
de kinderen in jouw groep.
Mijn doelgroep bestaat uit kleuters van vier jaar oud, die in groep 1 (instroomgroep) zitten. In mijn
klas zitten momenteel negentien leerlingen, waaronder vijf kinderen met Nederlands als tweede taal
(NT2).
De leefwereld van deze kinderen wordt gevormd door hun sociale, culturele en etnische
achtergrond. Dit omvat onder andere de thuissituatie, erfelijke factoren en het sociale milieu waaruit
zij afkomstig zijn (Van Beemen & Beckerman-Wagner, 2021). De belevingswereld verwijst naar de
