Samenvatting Hoofdstuk 6 (Boek 'Schrijven Voor Juristen') - Van essay tot pleitnota

Hoofdstuk 6 (Deel 2): Van essay tot pleitnota

Samenvatting:

 Betoog: ‘Een bewijsvoering voor iets leveren, waarbij in het midden
blijft of zij afdoende is.’

 Essay:
 Het is ‘onderzoekend’ van aard.
 Kan worden genoemd als: onderzoeksverslag, literatuurverslag,
werkstuk, juridische noot, paper of referaat.
 Een vrij ruim opgezette verhandeling waarin persoonlijke inzichten
van den auteur worden uiteengezet over onderwerpen uit de
wetenschap, de literatuur, de kunst of het maatschappelijk leven.
Het geeft een beschouwing over een onderwerp.

 Verschil tussen essay en betoog:
 In een essay argumenteert de schrijver niet alleen, maar hij kijkt
naar zijn onderwerp met enige afstand. Hij weet bijvoorbeeld dat
er voor- en tegenstanders van een bepaald onderwerp zijn. Hij
kan daarbij de argumentatie betrekken van de voor- en
tegenstanders (denk aan historische wettelijke stukken).
- Een essay is een beschouwing waarin de schrijver op
verantwoorde wijze zijn persoonlijke visie geeft over een
onderwerp.
 In een betoog zal de schrijver zich doorgaans alleen richten op
zijn eigen positie over een onderwerp: ik ben voor of tegen …,
want … en dan volgen argumenten die zijn standpunt
onderbouwen.

 Twee grondleggers van het essay:
1) De essays van De Montaigne
2) De essays van Bacon

1) Essays van De Montaigne
 Bekende essayist, schreef onder ander het boek ‘De essays’ rond
1580.
 ‘In een essay “beschouw” je iets, kijk je ergens naar en beoordeel
je het. “Overweging” is een andere term die Van Dale gebruikt,
“een onder woorden gebrachte en geuite overweging”. Kijken,
nadenken, oordelen, dat is de volgende.’

2) Essays van Bacon

,  Juridisch essay:
 Een vrij ruim opgezette verhandeling waarin persoonlijke
inzichten van de acteur worden uiteengezet over een juridisch
onderwerp.
 Wordt dikwijls verwezen naar juridische bronnen als de wet, de
gewoonte, de rechtspraak of het verdrag.
 Handelt meestal over een juridisch dilemma.

 Schrijftips essay:
 Kies een (juridisch) dilemma als essay-onderwerp.
 Reflecteer over je onderwerp en belicht het van meerdere kanten.
 Kies voor een meer persoonlijk essay a la Michel de Montaigne of
voor een meer zakelijke essay a la Francis Bacon.

 Juridische noot (annotatie):
 Een aantekening.
 Voetnoot: Staan aan het einde van elke bladzijde.
 Eindnoot: Staat aan het einde van de laatste bladzijde.
 Juridische noot (annotatie of commentaar):
- Een tekst op zichzelf.
- Aantekening is dikwijls een verklaring, aanvulling of
beoordeling van een tekst of een deel van die tekst.
- Worden gepubliceerd in jurisprudentietijdschriften.
- Het is rechtsgeleerde, deskundige en kritische beoordeling
onder de tekst van een vonnis, arrest of uitspraak van een
rechter of rechterlijk college.
- Wat zijn de gevolgen van een nieuwe rechtsregel voor andere
gevallen?
- In welk opzicht wijkt deze uitspraak af van eerdere
jurisprudentie?
- Structuur:
 Weergave van de feiten (feitelijke handeling)
 Benoemen juridische vraag (rechtsvraag)
 Beantwoorden juridische vraag (standpunt rechter)
 Geef als juridisch deskundige jouw visie op … (mening
annotator)

 Schrijftips juridische noot:
 Kies een geschikt onderwerp.
 Kies een duidelijke invalshoek voor je onderwerp.
 Kies voor de vormgeving van een van beide structuren uit deze
paragraaf.
 Kies een gepaste stijl.