1.1 inleiding in de pedagogiek
Monja van Bussel 574829
Doelstelling:
Kritisch reflecteren op het nature-nurture debat, gebruikmakend van
standpunten van verschillende belangrijke denkers in de pedagogiek, en
empirische methoden als tweeling- en adoptieonderzoek.
Verschillende opvoedingscontexten omschrijven, variërend van het kerngezin
tot kinderopvang, adoptie en kindertehuisopvoeding.
Kwaliteit van opvoeden omschrijven, met specifieke aandacht voor
verschillende opvoedstijlen, kindermishandeling, sensitiviteit en gehechtheid.
Het belang van opvoedingsondersteuning en -interventie beschrijven,
daarbinnen verschillende programma’s kunnen noemen.
Lectures
Lecture 1: Intro
Opvoedstijlen
Combinatie van 2 dimensies:
- grenzen en regels
- warmte van reactie op problematisch gedrag
Stijlen:
- Autotitair
- Autoritatief
- Permisief
- Verwaarlozend
De pedagogische tik is sinds 2007 verboden. Er is in Nederland een algemeen verbod op het slaan
van kinderen, ook in de opvoeding
Modern gezin:
- Minder sociale controle
- Vaders zijn meer betrokken
- Grotere opvoedingsonzekerheid onderhandelingshuishouden (autoritatief)
Imprinting (inprenten): Lorenz
Harlow 1958
Voeding of liefde. Experiment met een aapje wat op een warme, zachte pop zit en een ijzeren pop
met voeding. Uitkomst liefde en bescherming is belangrijker dan voedsel.
Gehechtheid Bowlby:
- Aangeboren neiging van kinderen om nabijheid en contact te zoeken met ouders, vooral bij
angst, ziekte of moeheid
- Voorgeprogrammeerd tot zoeken naar bescherming
Kwaliteit van vroege gehechtheidsrelaties zijn van levensbelang. Invloed op:
, - Empathie
- Zelfvertrouwen
- Leervermogen
- Doorzettingsvermogen
Bescherming en nabijheid zijn van levensbelang voor de ontwikkeling
Lecture 2: Kindermishandeling
Kindermishandeling =
- Fysiek
- Psychisch
- Emotioneel
- Relationeel
- seksueel
- partnergeweld
De norm is: een geweldloze opvoeding
Geschiedenis:
Batterd Child Syndrome (Henry Kempe): langdurige en ernstige fysieke kindermishandeling.
Vroeger tijdlijn:
- gezin is privé. Je moet zelf weten wat je doet met je kinderen. Geen aandacht voor
kindermishandeling
- vertrouwensartsen
- advies en meldpunt
- veilig thuis
Vroeger: (vaak) moeder naar noodopvang met kinderen. Kind uit vertrouwelijke situatie gehaald. Had
veel gevolgen.
Nu: tijdelijk huisverbod voor pleger(vaak vader). Kind blijft in eigen omgeving.
Hulp:
- Meldcode: iedereen mag melden wanneer hij/zij iets verdachts ziet
- Kindcheck: aantal factoren die medisch personeel checken bij ouders om te kijken of er
sprake is van kindermishandeling
- Ouders hebben informatie nodig psycho-educatie
Wat werkt:
- Melden
- Hulpverlening niet voor iedereen of bij ernstig fysiek geweld
- Herstelplan + blijven monitoren
- Kind centraal stellen. Hulp geven aan het kind wordt vaak vergeten
- Benoemen wat het probleem is
- Op de man af vragen aan het kind.
Kind nodig van ouders:
- Erkennen wat er gebeurd is
- Verantwoordelijkheid nemen
Grote van het probleem:
- ongeveer 3 % van de Nederlandse kinderen
- 40 kinderen per jaar gaan dood door geweld
, - 50 kinderen per jaar krijgen hersenletsel door geweld
- 51% van de vermoorde vrouwen zijn dood door geweld.
- 1 op de 4 volwassenen wel eens slachtoffer van een vorm van mishandeling (internationaal)
Zelfrapportage: (geeft zelf aan met een vorm van mishandeling te maken te hebben gehad)
- 12 % op het voortgezet onderwijs
- 27% op basisschool
Dating violence
Kinderen 13-17 jaar.
- 1 op de 5 meiden geeft aan wel eens seksueel misbruikt te zijn geweest door een vriendje
- 50% van de ondervraagde geeft aan te maken hebben gehad met wederzijds geweld
- Kans slachtoffer worden is 22 keer zo groot als je al eens slachtoffer bent geweest
Gevolgen kindermishandeling:
- Internaliserend
- Externaliserend
- Slaapproblemen
- Veel lange termijn effecten
- Voor iedereen anders
ACE
Is een jeugdtrauma. Wanneer je 4 of meer aces hebt, meer kans op ziektes (bijv kanker)
Intergenerationele overdracht
- Sociale leertheorie (Bandura)
- Trauma theorie
- Tast brein en DNA aan
Sociale leertheorie (Bandura):
Agressie = aangeleerd. Imiteren, nadoen. Leren is interactief
Interactief leren is interactie tussen:
- Omgeving
- Persoonlijke factoren
- Gedrag van leren (+ cognitieve processen)
Verwaarlozing heeft vaak problemen in de hechting als gevolg, met name gedesorganiseerde
hechting.
Emotionele onveiligheid:
Ruzies tussen ouders heeft effect op het kind.
Reactie van het kind:
- Bang / verdrietig
- Schreeuwen, fysiek agressief
- Uit buurt blijven (slapen)
- Probeert ouders af te leiden.
Wanneer het kind zich later onveilig voelt valt hij terug in dit gedrag.
Omgaan met trauma:
Geef het kind:
, - Plek om terug te trekken
- Prikkelarme omgeving
Langdurig onveilig voelen leidt tot traumatische stressklachten
Langdurig aanhoudende traumatische gebeurtenis kan het DNA en auto-immuunsysteem
beschadigen. Dmv therapie kan dit herstellen.
Lecture 3: VIPP-SD
Video-feedback Intervention to promote Positive Parenting ans Sensitive Discipline(VIPP-SD):
Kort durende interventies werken beter dan langdurende interventies.
Wanneer je je specifiek richt op sensitiviteit vergroten, neem je de gehechtheid mee.
- Gebruikt tot kind 6 jaar.
- Vanaf 1 jaar Sensitieve Discipline erbij, daarvoor alleen gericht op positive parenting.
- Standaard protocol, maar feedback wel afgesteld op ouder en kind.
- Ouder is de expert
- 1st kijken naar gedrag van kind, daarna naar gedrag ouder.
Gehechtheid:
- Veilig gehecht: goede balans exploratie en contact zoeken
- Onveilig-vermijdend: focus op exploratie, beperkt contact zoeken
- Onveilig ambivalent: focus op contact, komen niet aan exploratie toe
- Onveilig gedesorganiseerd: weet niet goed of kind troost wil zoeken of bang moet zijn voor
ouder
Gericht op Positive parenting
Coercion theory gericht op Sensitive Discipline
Coercion theory:
Basis is sociale leertheorie: modeling en coercive cycle (kind krijgt zin, gedrag blijft bestaan)
Lastig gedrag neemt af door adequaat te disciplineren(grenzen stellen en reguleren van lastig /
ongehoorzaamgedrag).
Sensitieve disciplineringsstrategieën
- Afleiden
- Op gang helpen
- Uitstel bieden
- Uitleg geven (inductie)
- Begrip tonen
- Complimentjes geven
- Kalm blijven
- Grenzen stellen
Voor welke opvoeders onderzocht:
- Onveilige gehechtheid moeder
- Insensitieve moeders
- Moeders met eetstoornis
- Mishandelde ouders
- Arme, multiproblem ouders
- Ouders met (licht) verstandelijke beperking
- Etnische minderheid (vooral Turkse moeders)
- Kinderopvang medewerker
Monja van Bussel 574829
Doelstelling:
Kritisch reflecteren op het nature-nurture debat, gebruikmakend van
standpunten van verschillende belangrijke denkers in de pedagogiek, en
empirische methoden als tweeling- en adoptieonderzoek.
Verschillende opvoedingscontexten omschrijven, variërend van het kerngezin
tot kinderopvang, adoptie en kindertehuisopvoeding.
Kwaliteit van opvoeden omschrijven, met specifieke aandacht voor
verschillende opvoedstijlen, kindermishandeling, sensitiviteit en gehechtheid.
Het belang van opvoedingsondersteuning en -interventie beschrijven,
daarbinnen verschillende programma’s kunnen noemen.
Lectures
Lecture 1: Intro
Opvoedstijlen
Combinatie van 2 dimensies:
- grenzen en regels
- warmte van reactie op problematisch gedrag
Stijlen:
- Autotitair
- Autoritatief
- Permisief
- Verwaarlozend
De pedagogische tik is sinds 2007 verboden. Er is in Nederland een algemeen verbod op het slaan
van kinderen, ook in de opvoeding
Modern gezin:
- Minder sociale controle
- Vaders zijn meer betrokken
- Grotere opvoedingsonzekerheid onderhandelingshuishouden (autoritatief)
Imprinting (inprenten): Lorenz
Harlow 1958
Voeding of liefde. Experiment met een aapje wat op een warme, zachte pop zit en een ijzeren pop
met voeding. Uitkomst liefde en bescherming is belangrijker dan voedsel.
Gehechtheid Bowlby:
- Aangeboren neiging van kinderen om nabijheid en contact te zoeken met ouders, vooral bij
angst, ziekte of moeheid
- Voorgeprogrammeerd tot zoeken naar bescherming
Kwaliteit van vroege gehechtheidsrelaties zijn van levensbelang. Invloed op:
, - Empathie
- Zelfvertrouwen
- Leervermogen
- Doorzettingsvermogen
Bescherming en nabijheid zijn van levensbelang voor de ontwikkeling
Lecture 2: Kindermishandeling
Kindermishandeling =
- Fysiek
- Psychisch
- Emotioneel
- Relationeel
- seksueel
- partnergeweld
De norm is: een geweldloze opvoeding
Geschiedenis:
Batterd Child Syndrome (Henry Kempe): langdurige en ernstige fysieke kindermishandeling.
Vroeger tijdlijn:
- gezin is privé. Je moet zelf weten wat je doet met je kinderen. Geen aandacht voor
kindermishandeling
- vertrouwensartsen
- advies en meldpunt
- veilig thuis
Vroeger: (vaak) moeder naar noodopvang met kinderen. Kind uit vertrouwelijke situatie gehaald. Had
veel gevolgen.
Nu: tijdelijk huisverbod voor pleger(vaak vader). Kind blijft in eigen omgeving.
Hulp:
- Meldcode: iedereen mag melden wanneer hij/zij iets verdachts ziet
- Kindcheck: aantal factoren die medisch personeel checken bij ouders om te kijken of er
sprake is van kindermishandeling
- Ouders hebben informatie nodig psycho-educatie
Wat werkt:
- Melden
- Hulpverlening niet voor iedereen of bij ernstig fysiek geweld
- Herstelplan + blijven monitoren
- Kind centraal stellen. Hulp geven aan het kind wordt vaak vergeten
- Benoemen wat het probleem is
- Op de man af vragen aan het kind.
Kind nodig van ouders:
- Erkennen wat er gebeurd is
- Verantwoordelijkheid nemen
Grote van het probleem:
- ongeveer 3 % van de Nederlandse kinderen
- 40 kinderen per jaar gaan dood door geweld
, - 50 kinderen per jaar krijgen hersenletsel door geweld
- 51% van de vermoorde vrouwen zijn dood door geweld.
- 1 op de 4 volwassenen wel eens slachtoffer van een vorm van mishandeling (internationaal)
Zelfrapportage: (geeft zelf aan met een vorm van mishandeling te maken te hebben gehad)
- 12 % op het voortgezet onderwijs
- 27% op basisschool
Dating violence
Kinderen 13-17 jaar.
- 1 op de 5 meiden geeft aan wel eens seksueel misbruikt te zijn geweest door een vriendje
- 50% van de ondervraagde geeft aan te maken hebben gehad met wederzijds geweld
- Kans slachtoffer worden is 22 keer zo groot als je al eens slachtoffer bent geweest
Gevolgen kindermishandeling:
- Internaliserend
- Externaliserend
- Slaapproblemen
- Veel lange termijn effecten
- Voor iedereen anders
ACE
Is een jeugdtrauma. Wanneer je 4 of meer aces hebt, meer kans op ziektes (bijv kanker)
Intergenerationele overdracht
- Sociale leertheorie (Bandura)
- Trauma theorie
- Tast brein en DNA aan
Sociale leertheorie (Bandura):
Agressie = aangeleerd. Imiteren, nadoen. Leren is interactief
Interactief leren is interactie tussen:
- Omgeving
- Persoonlijke factoren
- Gedrag van leren (+ cognitieve processen)
Verwaarlozing heeft vaak problemen in de hechting als gevolg, met name gedesorganiseerde
hechting.
Emotionele onveiligheid:
Ruzies tussen ouders heeft effect op het kind.
Reactie van het kind:
- Bang / verdrietig
- Schreeuwen, fysiek agressief
- Uit buurt blijven (slapen)
- Probeert ouders af te leiden.
Wanneer het kind zich later onveilig voelt valt hij terug in dit gedrag.
Omgaan met trauma:
Geef het kind:
, - Plek om terug te trekken
- Prikkelarme omgeving
Langdurig onveilig voelen leidt tot traumatische stressklachten
Langdurig aanhoudende traumatische gebeurtenis kan het DNA en auto-immuunsysteem
beschadigen. Dmv therapie kan dit herstellen.
Lecture 3: VIPP-SD
Video-feedback Intervention to promote Positive Parenting ans Sensitive Discipline(VIPP-SD):
Kort durende interventies werken beter dan langdurende interventies.
Wanneer je je specifiek richt op sensitiviteit vergroten, neem je de gehechtheid mee.
- Gebruikt tot kind 6 jaar.
- Vanaf 1 jaar Sensitieve Discipline erbij, daarvoor alleen gericht op positive parenting.
- Standaard protocol, maar feedback wel afgesteld op ouder en kind.
- Ouder is de expert
- 1st kijken naar gedrag van kind, daarna naar gedrag ouder.
Gehechtheid:
- Veilig gehecht: goede balans exploratie en contact zoeken
- Onveilig-vermijdend: focus op exploratie, beperkt contact zoeken
- Onveilig ambivalent: focus op contact, komen niet aan exploratie toe
- Onveilig gedesorganiseerd: weet niet goed of kind troost wil zoeken of bang moet zijn voor
ouder
Gericht op Positive parenting
Coercion theory gericht op Sensitive Discipline
Coercion theory:
Basis is sociale leertheorie: modeling en coercive cycle (kind krijgt zin, gedrag blijft bestaan)
Lastig gedrag neemt af door adequaat te disciplineren(grenzen stellen en reguleren van lastig /
ongehoorzaamgedrag).
Sensitieve disciplineringsstrategieën
- Afleiden
- Op gang helpen
- Uitstel bieden
- Uitleg geven (inductie)
- Begrip tonen
- Complimentjes geven
- Kalm blijven
- Grenzen stellen
Voor welke opvoeders onderzocht:
- Onveilige gehechtheid moeder
- Insensitieve moeders
- Moeders met eetstoornis
- Mishandelde ouders
- Arme, multiproblem ouders
- Ouders met (licht) verstandelijke beperking
- Etnische minderheid (vooral Turkse moeders)
- Kinderopvang medewerker
