Belangrijk
Nature – nurture debat (P1, C4)
Nature:
- In ruimere zin: alle invloeden die t/m de geboorte werkzaam zijn en het
ontwikkelingsverloop van het individu bepalen (erfelijke factoren of factoren tijdens
zwangerschap of geboorte)
- In engere zin: erfelijke informatie zoals vastgelegd in genen en chromosomen
Nurture:
- Uitoefenen van invloed in een bepaalde richting, zodat wij kunnen nagaan of we onze doelen
hebben bereikt en in staat zijn geweest om sommige informatie over te dragen.
Hoe kan je dit beredeneren adhv tweeling en adoptie onderzoek?
Tweelingonderzoek
Genetisch identiek Samen opgroeien Lijkt op elkaar
ja ja Ja
nee ja Nee
ja nee ja
Genen hebben invloed
Galton:
Reputatie onderzoek.
- Geen verschil tussen eeneiige tweeling en twee-eiige tweeling meer door omgeving
bepaald
- Eeneiige tweelingen meer overeenkomsten en ontwikkelen van problemen op dezelfde
leeftijd genetisch
- Tweelingen hebben evenveel de neiging om zich te hechten genetisch en omgeving
- Verschillen tussen een-eiige tweelingen komt door unieke omgeving.
Adoptie onderzoek
Overeenkomsten: Andere omgeving + genetisch verband & niet genetisch verband + dezelfde
omgeving.
IQ: bepaald door geven maar goede omgeving zorgt voor stijging.
Wat zijn de visies van de aanhangers?
Nurture
- Watson: leertheorie. Modeling. Extreme maakbaarheid. Ik maar van het kind wat ik wil
- Rousseau: aangeboren goedheid, omgeving is een slechte invloed. Kind leert door ervaring.
Maatschappij test op goedheid. Dus erkend nurture.
Nature
- Thomas and Chess: temperament is aangeboren en dus onveranderlijk gedrag.
o Moeilijk temperament
o Makkelijk temperament
o Langzame warmlopers
o overige
- Gesell
, o Readiness theorie
Kind biologisch klaar voor -> naar volgende stap (met kleine aanmoediging
van opvoeder). 1st biologisch gereed, daarna socialisatie
o Normbevindingen: normeringen worden gebruikt bij screeningstest of
consultatiebureau. Kind laat zien dat hij toe is aan volgende taak.
Kritiek:
het lokt bezorgdheid en fixatie op het kind uit bij opvoeders.
Bezorgdheid leidt tot een gevoel van onmacht.
Normen verschillen per cultuur
- Skinner: Leertheorie. Straffen en belonen. Je kunt gedrag aanleren (shapen)
- Langeveld: het kind leert en ontwikkelt en maakt een eigen integratie van leren en rijpen
- Loyaas: shaping werkt goed bij kinderen met autisme voor het aanleren van
zelfzorgvaardigheden.
o Nadeel: kost veel tijd en geld
Midden
- Waterink:
o Erfelijkheid gaat om aanleg – de mogelijkheid van een ontwikkeling in een bepaalde
richting
o GxE: individu oefent zelf ook invloed uit op zijn omgeving
- Piaget: kind ontwikkelt zich adhv bepaalde biologische voorwaarden en doorloopt hierbij
bepaalde stadia. Het ene stadium volgt de andere op wanneer er voldoende rijping is. Rijping
wordt beïnvloed door de ervaring met de fysieke wereld
- Descartes: gedrag ligt vast bij geboorte, omgeving bepaald uiting hiervan. We komen op de
wereld met bepaalde voorkennis.
- Harris: 50% genen 50% aangeleerd door ouders of leeftijdsgenoten (veranderende rol
ouders). IQ = 80% erfelijk
Omschrijven opvoedingscontext (P2, P3, P4)
Kerngezin
- 1e demografische transitie: meer complete gezinnen door afname sterfte kans
- 2e demografische transitie: andere gezinssamenstellingen door verandering in
waardenpatronen.
Nu:
- Autoritatieve opvoedstijl
o Sensitief-responsief
o Onderhandelingshuishouden
o Zelfbepalingsstructuur
o Individualisering
- Zelfstandige sociale eenheid
- Ergste geval: machtsconflicten door niet beheersen agressie of ongeduld
Kinderopvang
- Kwaliteit meten
o Proximale kenmerken (interactievaardigheden)
o Structurele kenmerken (distale kenmerken, ijzeren driehoek)
o Proceskenmerken (valt onder structurele en proximale kenmerken)
- Bij hoge kwaliteit
o Beter taal, sociaal, cognitief, sociaal-emotioneel.
o Minder gedragsproblemen, negatieve interacties tussen kinderen
o Moeilijk temperament = adequate disciplinering
Nature – nurture debat (P1, C4)
Nature:
- In ruimere zin: alle invloeden die t/m de geboorte werkzaam zijn en het
ontwikkelingsverloop van het individu bepalen (erfelijke factoren of factoren tijdens
zwangerschap of geboorte)
- In engere zin: erfelijke informatie zoals vastgelegd in genen en chromosomen
Nurture:
- Uitoefenen van invloed in een bepaalde richting, zodat wij kunnen nagaan of we onze doelen
hebben bereikt en in staat zijn geweest om sommige informatie over te dragen.
Hoe kan je dit beredeneren adhv tweeling en adoptie onderzoek?
Tweelingonderzoek
Genetisch identiek Samen opgroeien Lijkt op elkaar
ja ja Ja
nee ja Nee
ja nee ja
Genen hebben invloed
Galton:
Reputatie onderzoek.
- Geen verschil tussen eeneiige tweeling en twee-eiige tweeling meer door omgeving
bepaald
- Eeneiige tweelingen meer overeenkomsten en ontwikkelen van problemen op dezelfde
leeftijd genetisch
- Tweelingen hebben evenveel de neiging om zich te hechten genetisch en omgeving
- Verschillen tussen een-eiige tweelingen komt door unieke omgeving.
Adoptie onderzoek
Overeenkomsten: Andere omgeving + genetisch verband & niet genetisch verband + dezelfde
omgeving.
IQ: bepaald door geven maar goede omgeving zorgt voor stijging.
Wat zijn de visies van de aanhangers?
Nurture
- Watson: leertheorie. Modeling. Extreme maakbaarheid. Ik maar van het kind wat ik wil
- Rousseau: aangeboren goedheid, omgeving is een slechte invloed. Kind leert door ervaring.
Maatschappij test op goedheid. Dus erkend nurture.
Nature
- Thomas and Chess: temperament is aangeboren en dus onveranderlijk gedrag.
o Moeilijk temperament
o Makkelijk temperament
o Langzame warmlopers
o overige
- Gesell
, o Readiness theorie
Kind biologisch klaar voor -> naar volgende stap (met kleine aanmoediging
van opvoeder). 1st biologisch gereed, daarna socialisatie
o Normbevindingen: normeringen worden gebruikt bij screeningstest of
consultatiebureau. Kind laat zien dat hij toe is aan volgende taak.
Kritiek:
het lokt bezorgdheid en fixatie op het kind uit bij opvoeders.
Bezorgdheid leidt tot een gevoel van onmacht.
Normen verschillen per cultuur
- Skinner: Leertheorie. Straffen en belonen. Je kunt gedrag aanleren (shapen)
- Langeveld: het kind leert en ontwikkelt en maakt een eigen integratie van leren en rijpen
- Loyaas: shaping werkt goed bij kinderen met autisme voor het aanleren van
zelfzorgvaardigheden.
o Nadeel: kost veel tijd en geld
Midden
- Waterink:
o Erfelijkheid gaat om aanleg – de mogelijkheid van een ontwikkeling in een bepaalde
richting
o GxE: individu oefent zelf ook invloed uit op zijn omgeving
- Piaget: kind ontwikkelt zich adhv bepaalde biologische voorwaarden en doorloopt hierbij
bepaalde stadia. Het ene stadium volgt de andere op wanneer er voldoende rijping is. Rijping
wordt beïnvloed door de ervaring met de fysieke wereld
- Descartes: gedrag ligt vast bij geboorte, omgeving bepaald uiting hiervan. We komen op de
wereld met bepaalde voorkennis.
- Harris: 50% genen 50% aangeleerd door ouders of leeftijdsgenoten (veranderende rol
ouders). IQ = 80% erfelijk
Omschrijven opvoedingscontext (P2, P3, P4)
Kerngezin
- 1e demografische transitie: meer complete gezinnen door afname sterfte kans
- 2e demografische transitie: andere gezinssamenstellingen door verandering in
waardenpatronen.
Nu:
- Autoritatieve opvoedstijl
o Sensitief-responsief
o Onderhandelingshuishouden
o Zelfbepalingsstructuur
o Individualisering
- Zelfstandige sociale eenheid
- Ergste geval: machtsconflicten door niet beheersen agressie of ongeduld
Kinderopvang
- Kwaliteit meten
o Proximale kenmerken (interactievaardigheden)
o Structurele kenmerken (distale kenmerken, ijzeren driehoek)
o Proceskenmerken (valt onder structurele en proximale kenmerken)
- Bij hoge kwaliteit
o Beter taal, sociaal, cognitief, sociaal-emotioneel.
o Minder gedragsproblemen, negatieve interacties tussen kinderen
o Moeilijk temperament = adequate disciplinering
