Inleiding in de psychologie
P1w2 de hersenen.
De DIO kan de verschillende functies van de hersenen uitleggen.
De DIO kan uitleggen hoe de verschillende hersenfuncties met elkaar samenwerken.
De DIO kan benoemen welke delen van de hersenen van belang zijn bij het sturen van
Kernvraag2.3 hoe produceren de hersenen gedrag en psychische processen?
- De hersenen zijn een verzameling van afzonderlijke modules die samenwerken.
- Hersenstam is het oudste gedeelte van de hersenen. Bepaalt de alertheid van het lichaam en
bestuurt het waarschuwingssysteem.
- Limbische systeem en cerebrum zitten op de steel als 2 e en 3e laag.
- Reptielenbrein: hersenstam en cerebellum.
Zoogdierenbrein: hersenstam cerebellum en limbische systeem.
Mensenbrein: hersenstam cerebellum limbische systeem en cerebrale cortex.
- Hersenstam:
o bind het ruggenmerg met de hersenen, dient als buis voor zenuwbanen die signalen
door het ruggenmerg naar de hersenen geleiden en andersom.
o Verbind gebieden waarin informatie wordt verwerkt. (medulla, pons en formatio
reticularis + thalamus en cerebellum)
Medulla: ademhaling, bloeddruk, hartslag reguleren.
Pons: slaap en droomcyclus reguleren.
Hersenstam verbinden met kleine hersenen (cerebellum)
Zorgt voor gecoördineerde bewegingen.
Formatio reticularis: potloodvormige bundel zenuwcellen, vormt kern van
hersenstam. Houd de hersenen wakker en alert. Betrokken bij slapen en
waken.
Thalamus: verbonden met formatio reticularis. Ontvangt info van alle
zintuigen behalve reukorgaan en geleid de info naar juiste
verwerkingsbanen in hersenen.
Cerebellum (kleine hersenen): coördinatie bewegingen en evenwicht.
Werkt als finetuner: cerebellum functioneert niet correct> wel lopen maar
met onhandige onevenwichtige bewegingen.
Betrokken bij elementaire vormen van leren: klassieke conditionering.
- Limbische systeem: sterk uitgebreid vermogen wat betreft emoties en geheugen >
psychische flexibiliteit.
Centrale commando van de hersenen.
o Hippocampus: rol bij het geheugensysteem.
Kan groeien door ervaringen.
o Amygdala: vorm van amandel.
Rol bij positieve en negatieve emoties, onder meer bij angst en agressie.
Gebruikt herinneringen bij regulering van emotie (ligt dicht bij hippocampus)
Ook geactiveerd bij seksueel prikkelende beelden.
o Hypothalamus: stabiele evenwichtige toestand in lichaam handhaven door
endocriene berichten te versturen.
- Omvat genotscentra, geven positief gevoel bij toegeven aan honger enz. dopamine
zorgt voor dit fijne gevoel zo is de kans groot dat je de volgende keer weer verlangt
, naar hetgeen waar je je goed door voelt. > motiveert tot gedrag dat nodig is om te
overleven.
-Door bloed controleren, kleine veranderingen zoals lichaamstemp en concentratie
voedingsstoffen registreren. Inwendige organen reguleren door hypofyse te
beïnvloeden.
-verbinding tussen zenuwstelsel en hormoonstelsel.
- Cerebrale cortex(hersenschors):
o Corpus callosum: verbinding tussen de 2 hersenhelften die communicatie tussen de
beiden helften mogelijk maakt.
o 2/3 van de totale massa van de hersenen en verbergt het grootste deel van limbische
systeem.
o Vrouwen meer plooien dan mannen, terwijl hersenen van mannen gemiddeld iets
groter zijn dan die van vrouwen.
o Cerebrale cortex is verantwoordelijk voor het grootste deel van onze hogere mentale
processen, waaronder denken, waarnemen, herinneringen opslaan.
o Theorie van Gall: hersenen hebben ook gebieden die zijn gewijd aan
persoonlijkheidstrekken zoals spiritualiteit, hoop, voorzichtigheid. De
persoonlijkheidstrekken konden worden vastgesteld als uitstulpingen op de schedel.
Dit bracht een kwakzalverij- industrie op gang.
o Elk van de twee helften bestaat uit 4 kwabben, dus 8 kwabben in totaal.
Frontaalkwabben: in elke hersenhelft 1 frontaalkwab.
Beweging, denken en persoonlijkheid.
Achter frontaalkwabben ligt motorische cortex: controleert
vrijwillige beweging (handelingen als reactie op onze gedachten)
o Sommige lichaamsdelen groter aandeel in motorische cortex
dus zijn de lichaamsdelen beweeglijker. Bijv duim, tong,
lippen
Spiegelneuronen: kunnen doen en voelen wat we in de ander zien in
de afgeslotenheid van eigen geest.
o Aanleren en kunnen anticiperen op de bedoeling van andere
mensen.
o Tekort aan spiegelneuronen ligt ten grondslag aan
bijvoorbeeld autisme.
o Activiteit van neuronen hoeft niet te betekenen dat je de
bedoeling van de handeling van een ander begrijpt (en niet
alleen maar herkent).
Linkerfrontaalkwab: genereren van spraak.
o = gebied van Broca
Pariëntaalkwabben:
Gespecialiseerd in inkomende sensorische informatie. Tastzin en
waarnemen van ruimtelijke relaties (verhouding tussen objecten en
onderlinge positionering)
Somatosensorische cortex:
o Primair verwerkingsgebied van info over tastzin.
o Geeft deze info door aan mentale plattegrond van het
lichaam.
Rechter: ruimtelijke relaties
Linker: wiskundig redeneren, lokaliseren van spraakgeluiden.
o Samenwerken met temporaalkwab om gesproken en
geschreven taal betekenis te geven.
P1w2 de hersenen.
De DIO kan de verschillende functies van de hersenen uitleggen.
De DIO kan uitleggen hoe de verschillende hersenfuncties met elkaar samenwerken.
De DIO kan benoemen welke delen van de hersenen van belang zijn bij het sturen van
Kernvraag2.3 hoe produceren de hersenen gedrag en psychische processen?
- De hersenen zijn een verzameling van afzonderlijke modules die samenwerken.
- Hersenstam is het oudste gedeelte van de hersenen. Bepaalt de alertheid van het lichaam en
bestuurt het waarschuwingssysteem.
- Limbische systeem en cerebrum zitten op de steel als 2 e en 3e laag.
- Reptielenbrein: hersenstam en cerebellum.
Zoogdierenbrein: hersenstam cerebellum en limbische systeem.
Mensenbrein: hersenstam cerebellum limbische systeem en cerebrale cortex.
- Hersenstam:
o bind het ruggenmerg met de hersenen, dient als buis voor zenuwbanen die signalen
door het ruggenmerg naar de hersenen geleiden en andersom.
o Verbind gebieden waarin informatie wordt verwerkt. (medulla, pons en formatio
reticularis + thalamus en cerebellum)
Medulla: ademhaling, bloeddruk, hartslag reguleren.
Pons: slaap en droomcyclus reguleren.
Hersenstam verbinden met kleine hersenen (cerebellum)
Zorgt voor gecoördineerde bewegingen.
Formatio reticularis: potloodvormige bundel zenuwcellen, vormt kern van
hersenstam. Houd de hersenen wakker en alert. Betrokken bij slapen en
waken.
Thalamus: verbonden met formatio reticularis. Ontvangt info van alle
zintuigen behalve reukorgaan en geleid de info naar juiste
verwerkingsbanen in hersenen.
Cerebellum (kleine hersenen): coördinatie bewegingen en evenwicht.
Werkt als finetuner: cerebellum functioneert niet correct> wel lopen maar
met onhandige onevenwichtige bewegingen.
Betrokken bij elementaire vormen van leren: klassieke conditionering.
- Limbische systeem: sterk uitgebreid vermogen wat betreft emoties en geheugen >
psychische flexibiliteit.
Centrale commando van de hersenen.
o Hippocampus: rol bij het geheugensysteem.
Kan groeien door ervaringen.
o Amygdala: vorm van amandel.
Rol bij positieve en negatieve emoties, onder meer bij angst en agressie.
Gebruikt herinneringen bij regulering van emotie (ligt dicht bij hippocampus)
Ook geactiveerd bij seksueel prikkelende beelden.
o Hypothalamus: stabiele evenwichtige toestand in lichaam handhaven door
endocriene berichten te versturen.
- Omvat genotscentra, geven positief gevoel bij toegeven aan honger enz. dopamine
zorgt voor dit fijne gevoel zo is de kans groot dat je de volgende keer weer verlangt
, naar hetgeen waar je je goed door voelt. > motiveert tot gedrag dat nodig is om te
overleven.
-Door bloed controleren, kleine veranderingen zoals lichaamstemp en concentratie
voedingsstoffen registreren. Inwendige organen reguleren door hypofyse te
beïnvloeden.
-verbinding tussen zenuwstelsel en hormoonstelsel.
- Cerebrale cortex(hersenschors):
o Corpus callosum: verbinding tussen de 2 hersenhelften die communicatie tussen de
beiden helften mogelijk maakt.
o 2/3 van de totale massa van de hersenen en verbergt het grootste deel van limbische
systeem.
o Vrouwen meer plooien dan mannen, terwijl hersenen van mannen gemiddeld iets
groter zijn dan die van vrouwen.
o Cerebrale cortex is verantwoordelijk voor het grootste deel van onze hogere mentale
processen, waaronder denken, waarnemen, herinneringen opslaan.
o Theorie van Gall: hersenen hebben ook gebieden die zijn gewijd aan
persoonlijkheidstrekken zoals spiritualiteit, hoop, voorzichtigheid. De
persoonlijkheidstrekken konden worden vastgesteld als uitstulpingen op de schedel.
Dit bracht een kwakzalverij- industrie op gang.
o Elk van de twee helften bestaat uit 4 kwabben, dus 8 kwabben in totaal.
Frontaalkwabben: in elke hersenhelft 1 frontaalkwab.
Beweging, denken en persoonlijkheid.
Achter frontaalkwabben ligt motorische cortex: controleert
vrijwillige beweging (handelingen als reactie op onze gedachten)
o Sommige lichaamsdelen groter aandeel in motorische cortex
dus zijn de lichaamsdelen beweeglijker. Bijv duim, tong,
lippen
Spiegelneuronen: kunnen doen en voelen wat we in de ander zien in
de afgeslotenheid van eigen geest.
o Aanleren en kunnen anticiperen op de bedoeling van andere
mensen.
o Tekort aan spiegelneuronen ligt ten grondslag aan
bijvoorbeeld autisme.
o Activiteit van neuronen hoeft niet te betekenen dat je de
bedoeling van de handeling van een ander begrijpt (en niet
alleen maar herkent).
Linkerfrontaalkwab: genereren van spraak.
o = gebied van Broca
Pariëntaalkwabben:
Gespecialiseerd in inkomende sensorische informatie. Tastzin en
waarnemen van ruimtelijke relaties (verhouding tussen objecten en
onderlinge positionering)
Somatosensorische cortex:
o Primair verwerkingsgebied van info over tastzin.
o Geeft deze info door aan mentale plattegrond van het
lichaam.
Rechter: ruimtelijke relaties
Linker: wiskundig redeneren, lokaliseren van spraakgeluiden.
o Samenwerken met temporaalkwab om gesproken en
geschreven taal betekenis te geven.
