Emotieregulatie bij leerlingen
Ondersteuning van emotieregulatie bij leerlingen in het cluster-4 onderwijs
Eindopdracht Bachelor Social Work
Academie voor Sociale Studies, Hanzehogeschool Groningen
,Titel: Emotieregulatie bij leerlingen
Subtitel: Ondersteuning van emotieregulatie bij leerlingen in
het cluster-4 onderwijs
Auteurs:
Datum:
Onderwijsinstelling: Bachelor Social Work, Academie voor Sociale Studies,
Hanzehogeschool Groningen
Profiel: Zorg
Eindopdracht:
Organisatie:
Opdrachtgever:
Begeleidende docent:
Aantal woorden: 6229
2
,Voorwoord
Voor u ligt het ontwerponderzoek ‘Emotieregulatie bij leerlingen’, uitgevoerd in het kader van de
eindopdracht voor de Bachelor Social Work aan de Hanzehogeschool Groningen. Dit onderzoek vond
plaats van september 2024 tot en met januari 2025 op organisatie X
Het onderzoek bood ons de mogelijkheid om ons als sociaal werkers verder te ontwikkelen en onze
professionele positionering en profilering te versterken. Ons streven was om bij te dragen aan de
kwaliteitsverbetering en innovatie binnen de onderwijspraktijk van organisatie X, met specifieke
aandacht voor de ondersteuning van emotieregulatie bij leerlingen.
Wij willen onze dank uitspreken aan Organisatie X voor het vertrouwen en de kans om dit onderzoek
binnen hun organisatie uit te voeren. In het bijzonder bedanken wij onze opdrachtgever xxx voor de
waardevolle begeleiding en ondersteuning gedurende het hele proces. Daarnaast zijn wij onze
docent xxx en medestudenten aan de Hanzehogeschool zeer dankbaar voor hun inzichten, feedback
en steun tijdens dit onderzoek.
Met trots presenteren wij dit eindresultaat en hopen dat de aanbevelingen een waardevolle bijdrage
leveren aan de praktijk.
Januari 2025
3
, Management samenvatting
Op organisatie X, onderdeel van onderwijsorganisatie RENN4, is onderzoek gedaan naar
emotieregulatie bij leerlingen. Dit onderzoek richtte zich op de ondersteuning van emotieregulatie bij
kinderen in het cluster-4 onderwijs. Deze leerlingen, in de leeftijd van 4 tot en met 12 jaar, hebben te
maken met complexe gedrags- en ontwikkelingsproblematiek (XXX). Het doel was om een effectieve
interventie te ontwerpen die bijdraagt aan de ondersteuning van emotieregulatie bij individuele
leerlingen.
Uit de literatuur blijkt dat cluster-4 leerlingen meer moeite hebben met het reguleren van emoties
zoals angst, frustratie en boosheid (Emoties, 2021). Op dit moment werkt organisatie X met een
time-out methode, waarbij de leerling enkele minuten in de klas wordt afgezonderd van de groep.
Het idee hierachter is dat een leerling op deze plek zijn of haar emoties kan reguleren. Tijdens
observaties viel echter op dat deze methode vaak te snel wordt ingezet, wanneer leerlingen al té
hoog in emotie zitten. Hierdoor wordt de time-out ervaren als een straf en niet als een helpende
plek, wat leidt tot weerstand bij de leerlingen.
Interviews met leerkrachten, leerlingen, gedragsdeskundigen en schoolmaatschappelijk werkers
brachten naar voren dat er juist behoefte is aan een preventieve interventie. Aan de hand van
ontwerpgericht onderzoek is gekeken naar ontwerpeisen door middel van best practices en lo-fi
prototyping (Van ’t Veer et al., 2020). Samen met de inzichten uit interviews, observaties en
literatuuronderzoek is een product ontwikkeld dat aansluit bij de behoeften, specifieke wensen en
context van de doelgroep.
Het resultaat van dit onderzoek is een rustplek in de klas, genaamd de Time-in. Deze ruimte is
speciaal ontworpen om de emotieregulatie van leerlingen te ondersteunen en biedt een veilige
omgeving waarin zij zich kunnen terugtrekken en hun emoties kunnen reguleren. De Time-in wordt
gemonitord door de schoolmaatschappelijk werker. Deze evalueert niet alleen de effectiviteit van de
rustplek, maar verkrijgt ook inzicht in het gebruik ervan. Op basis van deze inzichten kunnen
passende acties worden ondernomen, zoals het inschakelen van andere disciplines voor extra
ondersteuning.
Daarnaast wordt aanbevolen aan organisatie X om leerkrachten een training aan te bieden over het
gebruik van de preventieve interventie. Het is bovendien van belang dat de schoolmaatschappelijk
werker wordt gefaciliteerd in deskundigheidsbevordering op het gebied van emotieregulatie en
preventieve interventies.
Uit het onderzoek is gebleken dat preventief handelen niet alleen gericht moet zijn op de
schoolomgeving, maar dat ook de thuissituatie een belangrijke rol speelt bij effectief preventief
handelen. Daarom wordt aanbevolen om verder onderzoek te doen naar de ouderbetrokkenheid bij
school en hoe deze verhoogd kan worden.
Met deze aanpak wordt verwacht dat leerlingen op een adequate manier hun emoties kunnen
reguleren, met ondersteuning van leerkrachten waar nodig. Dit zal leiden tot een afname van
escalaties en een verbetering van de leer- en sociale omgeving in de klas. Deze verbeteringen
bevorderen niet alleen het welzijn van de leerlingen, maar ondersteunen ook het onderwijzend
personeel in hun dagelijkse praktijk.
4
Ondersteuning van emotieregulatie bij leerlingen in het cluster-4 onderwijs
Eindopdracht Bachelor Social Work
Academie voor Sociale Studies, Hanzehogeschool Groningen
,Titel: Emotieregulatie bij leerlingen
Subtitel: Ondersteuning van emotieregulatie bij leerlingen in
het cluster-4 onderwijs
Auteurs:
Datum:
Onderwijsinstelling: Bachelor Social Work, Academie voor Sociale Studies,
Hanzehogeschool Groningen
Profiel: Zorg
Eindopdracht:
Organisatie:
Opdrachtgever:
Begeleidende docent:
Aantal woorden: 6229
2
,Voorwoord
Voor u ligt het ontwerponderzoek ‘Emotieregulatie bij leerlingen’, uitgevoerd in het kader van de
eindopdracht voor de Bachelor Social Work aan de Hanzehogeschool Groningen. Dit onderzoek vond
plaats van september 2024 tot en met januari 2025 op organisatie X
Het onderzoek bood ons de mogelijkheid om ons als sociaal werkers verder te ontwikkelen en onze
professionele positionering en profilering te versterken. Ons streven was om bij te dragen aan de
kwaliteitsverbetering en innovatie binnen de onderwijspraktijk van organisatie X, met specifieke
aandacht voor de ondersteuning van emotieregulatie bij leerlingen.
Wij willen onze dank uitspreken aan Organisatie X voor het vertrouwen en de kans om dit onderzoek
binnen hun organisatie uit te voeren. In het bijzonder bedanken wij onze opdrachtgever xxx voor de
waardevolle begeleiding en ondersteuning gedurende het hele proces. Daarnaast zijn wij onze
docent xxx en medestudenten aan de Hanzehogeschool zeer dankbaar voor hun inzichten, feedback
en steun tijdens dit onderzoek.
Met trots presenteren wij dit eindresultaat en hopen dat de aanbevelingen een waardevolle bijdrage
leveren aan de praktijk.
Januari 2025
3
, Management samenvatting
Op organisatie X, onderdeel van onderwijsorganisatie RENN4, is onderzoek gedaan naar
emotieregulatie bij leerlingen. Dit onderzoek richtte zich op de ondersteuning van emotieregulatie bij
kinderen in het cluster-4 onderwijs. Deze leerlingen, in de leeftijd van 4 tot en met 12 jaar, hebben te
maken met complexe gedrags- en ontwikkelingsproblematiek (XXX). Het doel was om een effectieve
interventie te ontwerpen die bijdraagt aan de ondersteuning van emotieregulatie bij individuele
leerlingen.
Uit de literatuur blijkt dat cluster-4 leerlingen meer moeite hebben met het reguleren van emoties
zoals angst, frustratie en boosheid (Emoties, 2021). Op dit moment werkt organisatie X met een
time-out methode, waarbij de leerling enkele minuten in de klas wordt afgezonderd van de groep.
Het idee hierachter is dat een leerling op deze plek zijn of haar emoties kan reguleren. Tijdens
observaties viel echter op dat deze methode vaak te snel wordt ingezet, wanneer leerlingen al té
hoog in emotie zitten. Hierdoor wordt de time-out ervaren als een straf en niet als een helpende
plek, wat leidt tot weerstand bij de leerlingen.
Interviews met leerkrachten, leerlingen, gedragsdeskundigen en schoolmaatschappelijk werkers
brachten naar voren dat er juist behoefte is aan een preventieve interventie. Aan de hand van
ontwerpgericht onderzoek is gekeken naar ontwerpeisen door middel van best practices en lo-fi
prototyping (Van ’t Veer et al., 2020). Samen met de inzichten uit interviews, observaties en
literatuuronderzoek is een product ontwikkeld dat aansluit bij de behoeften, specifieke wensen en
context van de doelgroep.
Het resultaat van dit onderzoek is een rustplek in de klas, genaamd de Time-in. Deze ruimte is
speciaal ontworpen om de emotieregulatie van leerlingen te ondersteunen en biedt een veilige
omgeving waarin zij zich kunnen terugtrekken en hun emoties kunnen reguleren. De Time-in wordt
gemonitord door de schoolmaatschappelijk werker. Deze evalueert niet alleen de effectiviteit van de
rustplek, maar verkrijgt ook inzicht in het gebruik ervan. Op basis van deze inzichten kunnen
passende acties worden ondernomen, zoals het inschakelen van andere disciplines voor extra
ondersteuning.
Daarnaast wordt aanbevolen aan organisatie X om leerkrachten een training aan te bieden over het
gebruik van de preventieve interventie. Het is bovendien van belang dat de schoolmaatschappelijk
werker wordt gefaciliteerd in deskundigheidsbevordering op het gebied van emotieregulatie en
preventieve interventies.
Uit het onderzoek is gebleken dat preventief handelen niet alleen gericht moet zijn op de
schoolomgeving, maar dat ook de thuissituatie een belangrijke rol speelt bij effectief preventief
handelen. Daarom wordt aanbevolen om verder onderzoek te doen naar de ouderbetrokkenheid bij
school en hoe deze verhoogd kan worden.
Met deze aanpak wordt verwacht dat leerlingen op een adequate manier hun emoties kunnen
reguleren, met ondersteuning van leerkrachten waar nodig. Dit zal leiden tot een afname van
escalaties en een verbetering van de leer- en sociale omgeving in de klas. Deze verbeteringen
bevorderen niet alleen het welzijn van de leerlingen, maar ondersteunen ook het onderwijzend
personeel in hun dagelijkse praktijk.
4
